Avicenna

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Ibn Sīnā (ابن سینا)
Pūr Sīnā (پور سینا)
Avicenna
Avicenna TajikistanP17-20Somoni-1999 (cropped).png
Avicenna
Napno a nagan Abū 'Alī al-Ḥusayn ibn 'Abd Allāh ibn Sīnā
Dadduma pay a nagan Sharaf al-Mulk, Hujjat al-Haq, Sheikh al-Rayees
Naipasngay c. 980
Idiay Afshana idyay asideg ti Bukhara (kapitolio ti Samanid nga Imperio), itan ket ti Uzbekistan
Pimmusay Disiembre 10, 1037 (edad 56–57)
Hamadan, Persia
Panawen Mediebal a panawen (Islamiko a Nabalitokan a Panawen)
Rehion Kalatakan a Khorāsān babaen ti Samanid nga IMperio (19 a tawtawen idiay Bukhara);
Khwārazm babaen dagiti Samanid (13 a tawtawen idiay Gorgānj);
Jorjān babaen dagiti Ziyarid: 1012-14 AD;
Persia babaen dagiti Buyid (Ray: para iti 1 a tawen; Hamadān: para iti 9 a tawtawen; Isfahān: para 13 a tawtawen; pimmusay idi 1037 AD idiay Hamadān.)[1]
Kangrunaan a kinaykayat Medisina, pilosopia, lohika, Islamiko a teolohia (kalam), pisika, daniw, siensia
Dagiti nadayeg a kapanunotan Ama ti moderno a medisina; pionero ti aromaterapia
Dagiti nangruna nga obra Ti Libro ti Panagagas, Ti Kanon ti Medisina

Ni Abū ʿAlī al-Ḥusayn ibn ʿAbd Allāh ibn Sīnā[2] (Persiano پور سينا Pur-e Sina [ˈpuːr ˈsiːnɑː] "anak a lalaki ni Sina"; c. 980 – 1037), sapasap a naamammoan a kas ni Ibn Sīnā wenno ti Nailatino a nagan nga Avicenna, ket maysa idi a Persiano[3][4][5][6] erudito, a nagsursurat kadagiti gangani a 450 a treatado dagiti nawatiwat a sakop dagiti suheto, nga adda dagiti agarup 240 a nabatbati. Iti naisangsangayan, 150 dagitoy a nabatbati a treatado ket maipatengnga ti isip iti pilosopia ken 40 kadagitoy ket maipanggep ti medisina.[7][8]

Kaaduan kadagiti nadayeg nga obrana ket Ti Libro iti Panagagas, ti maysa a nawatiawat a pilosopiko ken sientipiko nga ensiklopedia, ken Ti Kanon iti Medisina,[9] nga idi ket pagalagadan ti medikal a medisina kadagiti unibersidad.[10] Ti Kanon iti Medisina ket naus-usar idi a kas ti maysa a testo a libro dagiti unibersidad iti Montpellier ken Leuven idi nasapsapa ngem 1650.[11] Ti Kanon ti Medisina ni Ibn Sīnā ket mangite ti maysa akompleto a sistema iti medisina segun kadagiti pamunganayan ni Galen (ken ni Hippocrates).[12][13]

Ti kuerpona ket mairamraman ti panasursurat iti pilosopia, astronomia, alkemia, heolohia, sikolohia, Islamiko a teolohia, lohiko, matematika, pisika,ken ti pay daniw.[14] Isuna ket naikedkeddeng a kas ti kadayegan ken kaimpluensiaan nga erudito iti Islamiko a Nabalitokan a Panawen.[15]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "D. Gutas, 1987, ''AVICENNA ii. Biograpia'', Encyclopaedia Iranica". Iranicaonline.org. Naala idi 2012-01-07. 
  2. ^ (Goichon 1999)
  3. ^ Paul Strathern (2005). Ti ababa a pakasaritaan ti medisina: manipud kenni Hipokrates aginggana ti hene a terapia. Running Press. p. 58. ISBN 978-0-7867-1525-1. 
  4. ^ Brian Duignan (2010). Medieval Philosophy. The Rosen Publishing Group. p. 89. ISBN 978-1-61530-244-4. 
  5. ^ Michael Kort (2004). Central Asian republics. Infobase Publishing. p. 24. ISBN 978-0-8160-5074-1. 
  6. ^
    • Ibn Sina ("Avicenna") Ensiklopidia ti Islam. Maika-2 nga edision. Inurnos babaen ni P. Berman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel ken W.P. Henrichs. Brill 2009. Naala manipud ti Brill online: www.encislam.brill.nl (2009) Insasao: "Isu ket naipasngay idi 370/980 idiay Afshana, ti pagtaengan ti inana, idiay asideg ti Bukhara. Ti patneng a pagsasaona ket Persiano."
    • A.J. Arberry, "Avicenna iti Teolohia", KAZI PUBN INC, 1995. excerpt: "Ni Avicenna ket isu idi ti kalatakan kadagiti amin nga gapanpanunot a Persiano; a kas maysa a mangngagas ken metapisiko"[1]
    • Henry Corbin, "Ti Baniaga ken ti mensahero: Iran ken Pilosopia", Liblibro ti Amianan nga Atlantiko, 1998. pg 74:"A ti nagan nga Avicenna (Ibn sinda, pimmusay 1037) ket sapasap a kronolohia a nailista nga umuna kadagiti nadayeg nga Irani a pilosopo, adda dagiti kinaudi nga ebidensia ket nangipakita ti kaadda ti Ismaili a sistema ti pilosopia nga adda ti patakder a saan a basbassit a kompleto ngem kenni Avicenna". [2]
  7. ^ "Avicenna (Abu Ali Sina)". Sjsu.edu. Naidulin manipud ti kasisigud idi 11 Enero 2010. Naala idi 2010-01-19. 
  8. ^ O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Avicenna", MacTutor nga arkibo ti Pakasaritaan iti Matematika, Unibersidad ti San Andres .
  9. ^ Nasr, Seyyed Hossein (2007). "Avicenna". Encyclopædia Britannica Online. Naidulin manipud ti kasisigud idi 31 Oktubre 2007. Naala idi 2007-11-05. 
  10. ^ "Avicenna 980-1037". Hcs.osu.edu. Naala idi 2010-01-19. 
  11. ^ "Medisina: ti maysa panagpabuya kadagiti libro a maipanggep ti medisina ken panagoperar manipud kadagiti inurnong a pinorma babaen ni J.K. Lilly". Indiana.edu. Naidulin manipud ti kasisigud idi 14 Disiembre 2009. Naala idi 2010-01-19. 
  12. ^ Ni Edwin Clarke, Charles Donald O'Malley (1996). Ti utek ti tao ken duri: ti naipakasaritaan a panagadal a nailustrado babaen kadagiti surat manipud ti kinaugma aginggana ti maika-20 a siglo. Norman Publishing. p.20. ISBN 0-930405-25-0
  13. ^ Iris Bruijn (2009). "Dagiti Sirhano ti Barko iti Olandes Kompania ti Daya nga India: Komersio ken Rang-ay iti Maikasangapulo ket walo a Siglo". Pagmalditan ti Unibersidad ti Amsterdam. p.26. ISBN 90-8728-051-3
  14. ^ "Avicenna", iti Encyclopaedia Iranica, Online a Bersion 2006". Iranica.com. Naala idi 2010-01-19. 
  15. ^ "Avicenna (Persiano a pilosopo ken sientista) - - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Naala idi 2012-01-07. 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Avicenna idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Avicenna idiay Wikiquote