Bantay Mariveles

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Bantay Mariveles
Bataan Mariveles 1.JPG
Ti Bantay Mariveles ken iti kannawanna ket ti Bantay Limay a kas nakitkita manipud ti pagserrekan iti Luek Manila. Ti isla iti sangaunan a kanawan ket ti Corregidor.
Kangato 1,388 m (4,554 pié)
Kalatak 1,388 m (4,554 pié)
Lokasion
Ti Bantay Mariveles ket mabirukan idiay Pilipinas
Bantay Mariveles
Bantay Mariveles
Lokasion ti Bantay Mariveles idiay Pilipinas
Lokasion Probinsia ti Bataan, Pilipinas
Kabambantayan Banbantay ti Zambales
Nagsasabtan 14°30.357′N 120°30′E / 14.505950°N 120.500°E / 14.505950; 120.500Nagsasabtan: 14°30.357′N 120°30′E / 14.505950°N 120.500°E / 14.505950; 120.500
Topo a mapa PCGS-2511
Heolohia
Kita kompleks ti Estratobulkan-Kaldera
Arko/barikes Lineamento ti Lumaud a Bataan
Naudi a panagbettak 2050 BCE

Ti Bantay Mariveles ket malmalmeng a bulkan a mabirukan idiay probinsia ti Bataan iti Pilipinas. Ti Bantay Mariveles ken ti kaaripingma a Bantay Natib ket buklen ti 80.9 a porsiento iti dagup a kalawa ti daga ti probinsia.[1] Ti bantay ken ti kaaripingna a kono ket naisanglad iti bangir ti siudad ti Manila iti ballasiw ti Luek Manila, a mangit-ited ti napintas a pakabuyaan ti ilelennek ti init a nakitkita manipud idiay Manila.

Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Bantay Mariveles ket naisanglad iti akin-abagatan a patingga ti Banbantay ti Zambales idiay Peninsula ti Bataan , laud ti Luek Manila. Ti probinsia ti Bataan ket tagikua ti Sentral a Luzon wenno Rehion III ti Pilipinas.

Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Bantay Mariveles ket dakkel nga estratobulkan nga addaan ti 4-kilometro (2.5 mi) a kaldera iti pantok nga agayus iti amianan. Ti kangatuan a pantok, a tinawtawagan iti Mariveles, ket agtayag iti 1,388 metro (4,554 ft) asl. Ti Bantay Pantingan, Bataan, Tarak, ken Vintana ket dagiti sabali pay a pantok ti kompleks ti kaldera ti bulkan, nga addaan ti diametro ti baba iti 22 kilometro (14 mi).[2]

Ti Bantay Samat idiay akin-amianan a bakras ken ti Bantay Limay idiay akindaya a bakras, ket dagiti nangruna, dagiti ubbing pay ti kitana a parasitiko a kono ti bulkan.

Ti Bantay Mariveles ket termal pay laeng nga aktibo nga addaan kadagiti sumaganad a napudot nga ubbog ti mabirukan iti kaunegan ti kompleks: Ubbog Tiis, Ubbog Saysain, ken Ubbog Pucot.[2]

Dagiti panagbettak[urnosen | urnosen ti taudan]

Awan dagiti naipakasaritaan a panagbettak a nairehistro manipud ti kaldera ti Mariveles, nga iti kinaudi nga aktibidad nga inpakpakita babaen ti Radiokarbon a panangipetsa ket napasamak idi tengnga-Holoseno wenno agarup a 2050 BCE.[3]

Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti kabatbatuan a kita ket kaaduan iti biotita, hornblenda, ken andesita, nga addaan kadagiti dasita a panagayus ken dasitiko a tufo a kapada ti asideg a Bantay Natib.

Ti Bantay Mariveles ket adda iti Lineamento ti Lumaud a Bataan a bulkaniko a barikes ti Luzon, a mangiraman ti Bantay Pinatubo, ti lugar ti maikadua a kadakkelan a panagbettak iti naudi a maika-20 a siglo.[2]

Dagiti listaan[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Pilipinas (PHIVOLCS), ti sanga ti gobierno ti Pilipinas a mangipanggep ti bulkanolonia ti pagilian, ket ilistana ti Mariveles a kas mabalin nga aktibo a bulkan para iti edad ti kinaudi a panagbettakna ken dagiti aktibo a termal a langa.[2]

Panagsang-at iti Mariveles[urnosen | urnosen ti taudan]

Adda metten dagiti tallo a pantok nga ammo ti lokal a komunidad nga agkalkalay-at iti bantay: Pantok Tarak, Pantok Pantingan wenno Banayan, ken Pantok Mariveles. Dagiti sabali pay a pantok ket agur-urayda pay laeng a masukimat.

Ti Pantok Tarak ket nadayeg a papanan idiay Bantay Mariveles a ti pagrugian a puntosna ket mabirukan idiay Baranggay Alas-asin, Mariveles, Bataan.[4] Ti Pantok Pantingan (lokal a Tinawtawagan ti Pantok Banayan) ket mabalin a serrekan babaen ti Sitio Duhat, Saysain, Bagac, Bataan. Ti Pantok Mariveles ket mabalin a maserrekan babaen ti Sitio Parca, Mariveles, Bataan.

Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Redpen (2008-01-24). "Banbantay ti Bataan=". MyBataan.com. Naala idi 2011-09-15.
  2. ^ a b c d "Mariveles". Website ti PHIVOLCS. Naala idi 2011-07-28.
  3. ^ "Panagbettak a Pakasaritaan ti Mariveles". Global a Programa ti Bulkanismo. Naala idi 2011-07-28.
  4. ^ "Tarak Ridge". Pinoy Mountaineer. Naala idi 2012-02-21.

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]