California

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken

Nagsasabtan: 37°N 120°W / 37°N 120°W / 37; -120

Estado iti California
Wagayway iti California Selio iti California
Wagayway Selio
Birngas ti Estado: The Golden State
Ti Nabalitokan nga Estado
Napili a Pasasao: Eureka[1]
Mapa iti Estados Unidos a maipakita ti Estado iti California
Opisial a Pagsasao Ingles
Dagiti Pagsasao Ingles (laeng) 57.6%
Espaniol 28.2%[2]
Nagan ti tattao Californian
Kapitolio Sacramento
Kadakkelan a siudad Los Angeles
Kadakkelan a metro Greater Los Angeles Area
Kadakkel ti daga  Ranggo Maika-3 idiay Estados Unidos
 - Dagup 163,696 kuadrado milia
(423,970 km2)
 - Kaakaba 250 milia (400 km)
 - Kaatiddog 770 milia (1,240 km)
 - % danum 4.7
 - Latitude 32° 32′ N to 42° N
 - Longitude 114° 8′ W to 124° 26′ W
Bilang dagiti umili  Ranggo Umuna idiay Estados Unidos
 - Dagup 37,253,956
Densidad 234.4/kuadrado milia  (90.49/km2)
Ranggo Maika-11 idiay Estados Unidos
 - Matgedan  US$61,021 (Maika-9)
Kangato  
 - Kangatuan a lugar Bantay Whitney[3][4][5][6]
14,505 pié (4421.0 m)
 - Mean 2,900 pié  (880 m)
 - Kababaan a lugar Badwater Basin idiay Death Valley[4][5]
−282[7] pié (-86.0 m)
Pannakaawat iti kappon  Septiembre 9, 1850 (Maika-31)
Gobernador Jerry Brown (D)
Teniente Gobernador Gavin Newsom (D)[8]
Lehislatura California State Legislature
 - Nangato a kamara Senado ti Estado iti California
 - Baba a kamara California State Assembly
Dagiti Senador Dianne Feinstein (D)
Barbara Boxer (D)
Dagiti Delegado 34 Demokrata, 19 Republikano (listaan)
Sona ti Oras Pasipiko: UTC-8/-7
Pangyababaan CA Calif. US-CA
Sapot a pagsaadan ca.gov

Ti California ket maysa nga estado idiay kalaudan iti Estados Unidos iti America. Isu iti estado nga kaaduan ti tao, iti bilang ken iti paggapuanda nga agsasabali a puli, ken iti geografiana. Makita ditoy iti kangatuan ken kababaan nga punto iti buo ti kontinental nga Estados Unidos. No maisa nga nawaya a pagilian iti California, isu iti maikalima a kadakkelan a ekonomia iti lubong.

Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]

Govierno[urnosen | urnosen ti taudan]

Heografia[urnosen | urnosen ti taudan]

Ecolohia[urnosen | urnosen ti taudan]

Economia[urnosen | urnosen ti taudan]

Katatao[urnosen | urnosen ti taudan]

Populasion[urnosen | urnosen ti taudan]

Pakasaritaan iti populasion
Tawen iti
senso
Populasion

1850 92,597
1860 379,994
1870 560,247
1880 864,694
1890 1,213,398
1900 1,485,053
1910 2,377,549
1920 3,426,861
1930 5,677,251
1940 6,907,387
1950 10,586,223
1960 15,717,204
1970 19,953,134
1980 23,667,902
1990 29,760,021
2000 33,871,648

Iti California iti estado a kaaduan iti populasion ti Estados Unidos — nasurok ngan 12 porsiento iti Americano ket maibilang a Californiano. Manipud 2004 adda 35,893,799 nga populasion iti California. 9,400,000 kadagitoy ket ganganaet a naiyanak (26.5% iti populasion), ket mapatta nga 2,209,000 kadagitoy a ganganaet ket ilegal (6.2% iti populasion iti California).

Puli[urnosen | urnosen ti taudan]

Kitaem ditoy para iti dadduma pay nga informasion maipanggep dagiti puli iti Estados Unidos.

2000 Senso [1] 2003 Estimado [2]
Puraw 47.4% 45.2%
Hispano/Latino 32.4% 34.3%
Asiano 11.0% 11.4%
Nangisit 6.5% 6.3%
Dua wenno nasurok pay nga puli 1.9% 1.9%
Patneng nga Americano (American Indian) ken Inuit 0.5% 0.5%
Hawayano ken dadduma nga Pacifico 0.3% 0.3%
 

Awan iti mabigbig nga kadakkelan a bileg ti puli iti California. Isu iti maikatlo nga estado a dagiti minoria nga puli, no pagtitiponen, iti mayoria, kas iti Hawaii ken New Mexico. Dagiti Puppuraw (saan nga Hispano) pay laeng iti kadakkelan ngem saan nga isudan iti mayoria gapu iti pinagsangpet dagiti nagadu nga imigrante iti Latino America ken Asia. Dagiti Hispano ket kakatlodan iti populasion iti California, mapatta nga isuda iti agbalin nga mayoria iti estado intono 2040. Iti California pay iti estado nga addaan iti maikadua a kadakkelan a populasion kadagiti Asiano (masurotna iti Hawaii).

Kaaduan dagiti Mexicano ket agnanaedda idiay abagatan ken tengnga iti California. Aleman ken Irish nga puli iti kaaduan kadagiti puppuraw ket naiwarasda amin iti California. Dagiti Asiano ket aggigianda a kaaduan iti ciudciudad ken masurot a purpurok iti San Francisco, Los Angeles ken San Diego. Dagiti Intsik ken Filipino iti kadakkelan a populasion nga Asiano iti California.

Lengguahe[urnosen | urnosen ti taudan]

60.5% iti agnanaed iti California nga mangrugi iti tawen ti lima ket makasao iti English idiay balayda ket 25.8% iti Espanol. Intsik iti maikatlo (2.6%), santo Tagalog (2.0%) ken Vietnamese (1.3%). Nasurok nga sangagasut iti maibilang nga patneng a pagsasao iti California, ususaren dagiti nabati nga grupo iti American Indian. Kaaduan dagitoy ket matmatayen a pagsasao. Manipud 1986, English iti ofisial nga pagsasao iti California.

Relihion[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti relihion iti California:

Kas kadagiti dadduma nga lumaud a estado iti Estados Unidos, dagiti Californiano nga saan manginagan wenno awan relihionna ket nangatngato a porsiento no maiyasping kadagiti sabali nga paset iti pagilian.

Dagiti importante nga siudad ken ili[urnosen | urnosen ti taudan]

Adda 478 a siudad iti California, kaaduan kadagitoy ket adda idiay maysa nga metropolis iti estado. 68% iti populasion ti California ket agnaed idiay dua nga kadakkelan a metropolis, iti Los Angeles Metro ken iti Lo-ok iti San Francisco.

Pinagadal ken Ay-ayam[urnosen | urnosen ti taudan]

Universidad[urnosen | urnosen ti taudan]


Ay-ayam[urnosen | urnosen ti taudan]

National Football League

Arena Football League

Major League Baseball

National Basketball Association

National Hockey League

Major League Soccer

Women's National Basketball Association

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Government Code Section 420-429.8". State of California Legislative Council. Naala idi Disiembre 24, 2009. 
  2. ^ California — Languages. Census. Naala idi 2010-04-15. 
  3. ^ "Whitney". NGS data sheet. U.S. National Geodetic Survey. http://www.ngs.noaa.gov/cgi-bin/ds_mark.prl?PidBox=GT1811. Naala idi Oktubrer 20, 2011. 
  4. ^ a b "Elevations and Distances in the United States". United States Geological Survey. 2001. Naala idi Oktubre 21, 2011. 
  5. ^ a b Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.
  6. ^ Ti tuktok iti Bantay Whitney ket isu tu kangatuan a murdong iti Estados Unidos.
  7. ^ "Elevations and Distances in the United States". Reston, Virginia: USGS. Abril 29, 2005. Naala idi Oktubre 24, 2011.  Kinasigud a naipablaak idi 1995.
  8. ^ Coté, John (Disiembre 31, 2010). "Lt. Gov.-elect Gavin Newsom to be sworn in by Jan. 10". SFGate.com (Hearst Newspapers). Naala idi Enero 3, 2010.