Enerhia

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken

Iti pisika, ti enerhia ket isu ti saan a dagus a napalpaliiw a kaadu manipud kafdagiti adu a porma, a kas ti kinetiko nga enerhia, makapataud nga enerhia, naraniag nga enerhia, ken dagiti dadduma pay; a nailista itit pakabuklan iti daytoy nga artikulo. Daytoy ket maysa a nangruna atopiko iti siensia ken teknolohia ken daytoy nga artikulo ket mangted ti pakabuklan kadagiti nangruna nga aspetona, ken mangited kadagiti adu a naisangayan nga artkulo a maipanggep ti enerhia ken dagiti nadumaduma a porma ken dagiti kontesto.

Ti saludsod ket "ania kadi ti enerhia?" daytoy ket narigat a masungbatan iti maysa a nalaka, iti waya a nalaka maawatan, urayno ti enerhia ket mabalin a maingetan a maipalawag iti teoretikal a pisika. Kadagiti balikas ni Richard Feynman, "Daytoy ket importante a ibanagan a ti pisika tatta nga aldaw, awanantayo ti pannakaammo no ania ti enerhia. Awanantayo iti maysa a ladawan kadagiti bassit a banag iti maysa a depinitibo a kaadu."[1]

Nupay kasta, daytoy ket nalawag a ti enerhia ket kankanayon a kammasapulan para kadagiti panagaramid ti mekanikal nga obra, ken ti konsepto ket adda ti nalatak a kinapangruna iti masna a siensia. Dagiti masna a batayan a paset a pakairukodan ti enerhia ket dagiti inus-usar para iti mekanikal nga obra; dagitoy ket kankanayonda a kapadpada iti paset ti puersa a maipaadu babaen ti paset ti kaatiddog. Dagiti sabali pay a kapadpada a paset ti enerhia ket dagiti masa apaset a maipaadu babaen dagiti kapardas ti paset a naikuadrado.

Dagiti nota ken nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Richard Feynman, kadagiti Lektura ni Feynman iti Pisika (1964) Tomo I, 4-1

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Alekseev, G. N. (1986). Enerhia ken Entropia. Moscow: Mir Publishers. 
  • Crowell, Benjamin (2011) [2003]. Light and Matter. Fullerton, CA: Lawag ken Banag. 
  • Ross, John S. (23 Abril 2002). "Obra, Bileg, Kinetiko nga Enerhia". Project PHYSNET. Estado nga Unibersidad ti Michigan. 
  • Smil, Vaclav (2008). Enerhia iti katutubo ken kagimongan: sapasap nga enerhetiko dagiti narikut a sistema. Cambridge, USA: MIT Press. ISBN 0-262-19565-8. 
  • Walding, Richard,  Rapkins, Greg,  Rossiter, Glenn (1999-11-01). New Century Senior Physics. Melbourne, Australia: Unibersdad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-551084-4. 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]