Gólpo iti Méhiko

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Ti Gólpo iti Méhiko iti tallo a langa a panakakita (Ingles: 3D)

Ti Gólpo iti Méhiko (Espaniol: Golfo de México) ket napalikmutan bassit ti dagdaga a labneng ti taaw a kaaduan a napalikmutan daytoy ti kontinente ti Amianan nga Amerika ken ti isla ti Kuba.[1] Nabeddengan daytoy idiay amianan a daya, amianan ken amianan a laud babaen ti Gólpo a Pantar iti Estados Unidos, iti abagatan a laud ken abagatan babaen ti Méhiko, ken iti abagatan a daya babaen ti Kuba. Idiay Texas ken Louisiana makunkuna daytoy a ti "Maikatlo a Pantar," a maigiddiat daytoy kadagiti pantar ti Estados Unidos nga Atlantiko ken Pasipiko. Ti sukog daytoy a labneng ket kasla maratimbukel ken agarup a 810 nautika milia (1,500 km) ti kalawa na ken napno kadagiti sedimentario a batbato ken tinumek. Naikabit daytoy ti Taaw Atlantiko babaen ti Kipkipet ti Florida a nagbaetan ti Estados Unidos ken Kuba, ken ti Baybay Karibe (a daytoy ket nakaporma ti Baybay Amerikano Mediterraneo) babaen ti Kanal Yucatan a nagbaetan ti Méhiko ken Kuba. Iti daytoy a nailet a panakakabit ti Atlantiko, daytoy a Gólpo ket makapadpadas ti bassit a sakup ti úgot. Ti kadakkel ti labneng ti Gólpo ket agarup a 615,000 mi² (1.6 a riwriw km²). Gangani a kagudua iti labneng ket ababaw a kontinental a banilag a dandanum. Ti kaadaleman a paset na ket 14,383 a pies (4,384 m) idiay Adalem a Sigsbee, ti maysa a rinangis a depaar a sumurok a 300 nautika milia (560 km) (550 km) a kaatiddog. Ti labneng ket naglaon ti tomo iti agarup a 660 kuatrillon a galon (2.5 × 106 km3).[2] Naporma daytoy idi agarup a 300 a tawtawen a kas resulta iti plato a tektoniko.[3]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Gólpo iti Méhiko". Paammo a Sistema ti Heograpiko a Nagnagan. Enero 1, 2000. Naala idi HUlio 8, 2010. 
  2. ^ "Sapasap a Kinapudno a maipapan iti Gólpo iti Méhiko". Naala idi Disiembre 27, 2006. 
  3. ^ Huerta, A.D., ken D.L. Harry (2012) Dagiti Wilsona siklo, tektoniko a panagtawtawid, ken ti panagrengngat iti Amianan nga Amerika a Gólpo iti Méhiko nga igid ti kontinente. Geosphere. 8(1):GES00725.1, immuna a naipablaak idi Marso 6, 2012, doi:10.1130/GES00725.1