Hernán Cortés

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Hernán Cortés
Hernan Fernando Cortes.jpg
Hernán Cortés
Naipasngay Hernán Cortés de Monroy y Pizarro
1485
Medellín, Kastila
Pimmusay Disiembre 2, 1547 (edad 61–62)
Castilleja de la Cuesta, Kastila
Pakipagilian Banner of arms crown of Castille Habsbourg style.svg Kastila
Dadduma pay a nagan Hernando Cortés
Trabaho Konkistador
Pannakaammuan Espaniol a panagrukma ti Asteka nga Imperio
Annak Martín Cortés, Maika-2 a Markes ti Ginget ti Oaxaca, Martín Cortés (anak a lalaki ni doña Marina)
Pirma

Ni Hernán Cortés de Monroy y Pizarro, Umuna a Markes ti Ginget ti Oaxaca (Españiol a pannakabalikas: [erˈnaŋ korˈtes de monˈroj i piˈθaro]; 1485 – Disiembre 2, 1547) ket maysa idi a Espaniol a Konkistador a nangidaulo ti ekspedision a gapuanan ti panakatnag ti Asteka nga Imerio ken nagiyeg kadagiti dakkel a paset ti kangrunaan a daga ti Mehiko babaen ti turay ti Ari ti Kastila idi nasapa a maika-16 a siglo. Ni Cortés ket paset idi ti kaputotan dagiti Espaniol nga nagkolkolonisado a nagrugian ti umuna a paset ti Espaniol a kolonisasion ti Kaamerikaan.

Naipasngay idiay Medellín, España, iti maysa apamilia ti saan unay a nobilidad, ni Cortés ket nangpili a mangged iti Baro a Lubong. Isu ket napan idiay Hispaniola ken kalpasan daytoy idiay Kuba, nga idiay ket nakagun-od ti maysa nga enkomienda ken, para iti nabiit a panawen, nagbalin nga alkalde (mahistrado) ti maikadua nga Espaniol nga ili a nabangon ti dayta nga isla. Idi 1519, isu ket nabutosan idi a kapitan ti maikatlo anga ekspedision idiay kangrunaan a daga, ti ekspedision a kimmadua a nagbayad. Ti panakiringgorna ti Gobernador ti Kuba, a ni Diego Velázquez de Cuéllar, ket nagbanagan ti panakapasardeng ti panagbaniagana, ti maysa abilin a saan nga inkaskaso ni Cortés. Idi simmangpet iti kontinente, ni Cortés ket nagballigi a nangipakat ti estratehia a panakikaduaan kadagiti patneng a tattao a panakisinnupiat kadagiti dadduma. Inusarna pay ti maysa a patneng a babai, a ni Doña Marina, a kas maysa nga mangipatpatarus; nga isu kalpasan daytoy ket nangiyanak ti anak a lalaki ni Cortés. Idi nangipatulofd ti Gobernador ti Kuba kadagiti emisario a mangkemmeg kenni Cortés, isu ket nangilaban kaniada ken nangabak, a nagus-usar kadagiti surok a tropa a timmulong kaniana. Ni Cortés ket dagus a nagsursurat iti ari a nagsalsaludsod ti panakabigbig kadagit panagballigina embes a mapadus ti yaalsa. Kalpasan ti panaparukmana ti Asteka nga Imerio, ni Cortés ket nagunggunaan idi ti titulo ti Marqués del Valle de Oaxaca, bayat a ti nadaydayaw a titulo ti Birey ket naited idi ti nangto ti ranggona a natan-ok a lalaki, a ni Antonio de Mendoza. Idi 1541 ni Cortés ket nagsubli idiay Espña, nga idiay ket nakappia a pimmusay ngem idi nakarurod, kalpasan ti innem a tawen.

Gapu kadagiti kontrobersial nga inararamid ni Cortés ken ti kaawan kadagiti mapasingkedan a taudan ti pakaamo a maipanggep kaniana, nagbalinen a narigat ti mangikeddeng ti aniaman a depinitibo a maipanggep ti personalidadna ken kapanggepanna.

Dagiti naginbasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Hernán Cortés idiay Wikimedia Commons