Narvacan, Ilocos Sur

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Narvacan
Munisipalidad
Simbaan ti Narvacan
Simbaan ti Narvacan
Mapa ti Ilocos Sur a mangipakita ti lokasion ti Narvacan, Ilocos Sur.
Mapa ti Ilocos Sur a mangipakita ti lokasion ti Narvacan, Ilocos Sur.
Ti Narvacan ket mabirukan idiay Pilipinas
Narvacan
Narvacan
Lokasion ti Narvacan, Ilocos Sur idiay Pilipinas
Nagsasabtan: 17°25′N 120°29′E / 17.417°N 120.483°E / 17.417; 120.483Nagsasabtan: 17°25′N 120°29′E / 17.417°N 120.483°E / 17.417; 120.483
Pagilian  Pilipinas
Rehion Ilocos (Rehion I)
Probinsia Ilocos Sur
Distrito Maika-2 a distrito
Barbaranggay 34
Gobierno[1]
 • Mayor Zuriel S. Zaragoza
Kalawa
 • Dagup 122.21 km2 (47.19 kd mi)
Populasion (2010)[2]
 • Dagup 42,803
 • Densidad 350/km2 (910/kd mi)
Sona ti oras PST (UTC+08)
Koreo 2704
Panagtawag 77
Matgedan Maika-2 a klase
Website narvacangov.com

Ti Narvacan ket maysa a maikadua a klase nga ili iti probinsia ti Ilocos Sur iti Pilipinas.

Dagiti baranggay[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Narvacan ket nabennebenneg iti 34 a barbaranggay.

  • Abuor
  • Ambulogan
  • Aquib
  • Banglayan
  • Bantay Abot
  • Bulanos
  • Cadacad
  • Cagayungan
  • Camarao
  • Casilagan
  • Codoog
  • Dasay
  • Dinalaoan
  • Estancia
  • Lanipao
  • Lungog
  • Margaay
  • Marozo
  • Nanguneg
  • Orence
  • Pantoc
  • Paratong
  • Parparia
  • Quinarayan
  • Rivadavia
  • San Antonio
  • San Jose
  • San Pablo
  • San Pedro
  • Santa Lucia
  • Sarmingan
  • Sucoc
  • Sulvec
  • Turod

Pakasaritaan[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Narvacan ket naduktalan idi babaen ti ekspedisionario a puersa ti Kastila a naipatulod manipud idiay Vigan babaen ti opisial ti militar ken nabigador a ni Kapitan Juan de Salcedo. Dagiti puersa ti Kastila ket narakrak ti barkoda iti igid ti pantar ti ili. Idi isalsalakan babaen dagiti umili, sinaludsod dagiti Kastila no ania ti nagan ti lugarda. Ti insungbat met ti daulo ti ili iti Ilokano ket babaen ti panagsaludsod kadagiti Kastila iti "Nalbakan?". Inpagpagarup met dagiti Kastila a daytoy ti sungbat ti saludsodda, manipud idin ti lugar ket naaw-awaganen a kas ti Narvacan.

Ginayyen ni Salcedo ti bassit a tribu dagiti patneng a tattao ti ginget a nagtataeng iti lugar bayat a dagiti Kastila ket nangipatakderda iti ili idi 1576. Kas paset ti moderno nga ili, ti parokia ti Romano Katoliko ket binagon idi babaen ti relihioso nga urnos dagiti Agostino idi 25 Abril 1587. Ti parokia ti Narvacan ket agbalinto a maysa kadagiti immuna a parokia ti Romano Katoliko iti agdama a probinsia ti Ilocos Sur.

Ti Narvacan ket naurnos idi babaen kadagiti tradision iti naarian a gobierno ti España. Ti naarian a pamilia ti Habsburg ket nagserbida idi a kas daulo ti estado nga isuda met ti nangidutok kenni Santiago de Vera a kas Presidente ti Royal Audiencia – ti gobernador ti rehion a pakabirukan ti Narvacan. Idi 1589, ni Gobernador Vera ket indutokna ni Nicolas de Figueroa a kas ti immuna nga Encomendero de Narvacan – kangrunaan nga administrador ti ili ken dagiti kaarubana iti sistema ti encomienda. Ti papelna ket kanungpalan a nagbalin iti opisina iti alcalde

Demograpia[urnosen | urnosen ti taudan]

Senso ti populasion ti Narvacan
Tawen Pop.   ±% p.a.  
1990 35,153 —    
1995 35,489 +0.19%
2000 38,435 +1.61%
Tawen Pop.   ±% p.a.  
2007 41,578 +1.13%
2010 42,803 +0.97%
Opisina ti Nailian nga Estadistika[3]

Dagiti umili ti Narvacan ket kaaduan a Romano Katoliko. Adda met dagiti minoridad a Metodista a Kristiano. Ti pagsasao ti ili ket Ilokano.

Ekonomia[urnosen | urnosen ti taudan]

Mabirukan daytoy iti lumaud a pantar ti isla ti Luzon, ti Narvacan ket mabirukan iti ginget a napalikmutan dagiti bantay. Ti nalames a rehion nga addaan ti nalamiis ken kalalainganna a tropikal a klima, dagiti kangrunaan nga apit ti Narvacan ket mais, kapas, anyil, bagas, unas ken tabako.

Listaan dagiti dati a mayor[urnosen | urnosen ti taudan]

Idi las-ud ti turay dagiti Kastila, ti munisipal a gonierno ket indauluan idi babaen ti Gobernadorcillos. Ti titulo ti ehekutibo a daulo ti ili, nupay kasta, daytoy ket nagbalin kadagiti Kapitan, Presidente Militar, Alcalde Mayor, Mayor Militar, ken Mayor ti ili.

  • 1876 – 1880 Kapitan Guillermo Bautista
  • 1880 – 1882 Kapitan Manuel Damasco
  • 1882 – 1884 Kapitan Alejo Conde
  • 1884 – 1886 Kapitan Laya
  • 1886 – 1888 Kapitan Mariano Zarsuza
  • 1888 – 1890 Kapitan Pedro Roldan
  • 1890 – 1892 Kapitan Rufino Bañez
  • 1892 – 1894 Kapitan Medio Jacob
  • 1894 – 1896 Kapitan Proceso Sanidad
  • 1896 – 1898 Kapitan Dionisio Clarin
  • 1898 – 1900 Kapitann Ponciano Viloria

Idi naipatakder ti militar a gonbierno babaen dagiti Amerikano, ni Don Severino Cordero ket naidutok a kas ti Presidente Militar. Idi nabangon ti sibil a gobierno, ni Don Severino Cordero ket isu idi ti immuna nga Alcalde Mayor. Dagiti sumaganad ket dagidi simmarsaruno:

  • 1904 – 1908 Don Leon Cordero
  • 1908 – 1912 Don Jacinto Cordero
  • 1912 – 1917 Don Pedro Bañez Viloria
  • 1917 – 1919 Don Jacinto Cordero
  • 1919 – 1925 Don Lucio Clarin
  • 1925 – 1934 Don Fernando Abella
  • 1934 – 1941 Don Andres Cordero
  • 1942 – 1944 Dominador Villanueva (Panawen ti Panagsakop ti Hapon)
  • 1944 – 1945 Nemesio Borge (Militar a Gobierno)

Dagiti mayor ti ili manipud idi Maikadua a Sangalubongan a Gubat:

  • 1946 – 1947 Luis Cabanilla (Naidutok)
  • 1947 – 1959 Timoteo Cachola
  • 1959 – 1963 Jaime Cordero
  • 1963 – 1965 Justo Mendoza
  • 1965 – 1967 Salvador Cabanilla (Agtigtignay)
  • 1967 – 1986 Dr. Gregoria V. Cauton
  • 1986 – 1988 Rosalia Villanueva (OIC)
  • 1988 – 1998 Edgardo D. Zaragoza
  • 1998 – 2004 Charito S. Zaragoza
  • 2004 – 2010 Edgardo D. Zaragoza
  • 2010 - to present Zuriel S. Zaragoza

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Dagiti daulo ti ili ken siudad: Departamento iti Kaunegan ken Lokal a Gobierno, Siudad ti Quezon- Naala idi 31 Enero 2013
  2. ^ 2010 a Senso a Pakaammo ti Rehion ti Ilocos (Inggles) naala idi 21 Abril 2012
  3. ^ "Probinsia ti Ilocos Sur". Datos ti Populasion ti Munisipalidad. Dibision ti Panagsukisok ti LWUA. Naala idi 23 Septiembre 2013. 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]