Dagiti pagsasao nga Aproasiatika
| Aproasiatika | |
|---|---|
| Heograpiko a panakaiwarwaras: |
Sara iti Áprika, Amianan nga Áprika, Sahel, ken Tengnga a Daya[1] |
| Linguistika a panakaidasig: | Maysa kadagiti kangrunaan a pamilia ti pagsasao iti lubong |
| Nagtaudan a pagsasao: | Proto-Aproasiatika |
| Sirok a panakaibingbingay: |
Omotiko a grupo (naisuppiatan ti panakairaman)[2]
|
| ISO 639-2 ken 639-5: | afa |
 |
|
Dagiti Pagsasao nga Aproasiatika ken makunkuna pay a Hamito-Semitiko ket nakabuklan iti maysa kadagiti kadakkelan a pamilia dagiti pagsasao, nga addaan kadagiti agarup a 375 a sibibiag a pagsasao.[3]Ti pilo ket naisasao babaen ti sunorok a 300 a riwriw a tattao, a kangrunaan kadagitoy ket naiwarwaras idiay Tengnga a Daya, Aminan nga Áprika, ti Sara iti Áprika, ken dagiti paset iti Sahel.[1]
TI kaaduan kadagiti naisasao nga Aproasiatika a pagsasao ket ti Arabiko, a mairaman amin dagiti bukodna a sabsabali a kita ti panagsarsarita, nga addaan ti 230 a riwriw a patneng nga agsasao, a kaaduan a maisasao idiay Tengnga a Daya ken Amianan nga Aprika.[4] Ti maikadua a kaaduan dagit agsasao ket ti Aproasiatika a pagsasao ti pagsasao a Berber, nga amin dagiti dialekto na, a maisasao idiay Morocco, Algeria, Libya ken ti ballasiw ti amain iti Amianan nga Aprika ken ti Let-ang ti Sahara. Ti Berber ket maisasao ti agarup a 25 aginggana ti 35 a riwriw a tattao. Dagiti dadduma pay a kaaduan a maisasao nga Aproasiatika a pagsasao ket dagiti Amariko, ti nailian a pagsasao iti Ethiopia, ng aaddaan ti 18 a riwriw a patneng nga agsasao; ti Somali, a maisasao ti agarupa a 12 riwriw a tattao idiay Kalatakan a Somalia; ken Hausa, nga agserserbi a kas lingua franca iti kaaduan a paset iti Sahel, nga addan ti 25 a riwriw nga agsasao.[3] Ti mapatinayon pay kadagiti pagsasao a naisasao iti tatta nga aldaw, ti Aproasiatila ket mairaman na dagiti dadduma a taga-ugma a pagsasao, a kas ti Taga-ugma nga Ehiptiano, Naibiblia nga Hebreo, ken Akadia.
Dagiti linaon |
[urnosen] Etimolohia
Ti sao nga "Aproasiatika" (kadawyan a naipangiletra tattan nga Apro-Asiatiko) ket pinartuat babaen ni Maurice Delafosse (1914). Saan a kadawyan nga inususar aginggana idi inampon babaen ni Joseph Greenberg (1950) idi sinukatan na ti immuna a sao a "Hamito-Semitika", kalpasan ti panangipakitanan a ti Hamitiko ket maysa a parapiletioo a panakaigrupo. Ti sao a "Hamito-Semitika" ket maususar pay laeng kadagiti akademia nga ugugali iti dadduma a pagilian ti Europa. Adu kadagit mannurat ket suksukatan da ti "Apro-Asiatika" iti "Aprasian", wenno, pampanunutan dagiti kapanunutanm a daytoy ket adadu nga Aprikano ngem Asiano, "Afrasan". Dagiti tigga-maysa nga eskolar ket tawtawagen da ti pamilia nga "Erythraean" (Tucker 1966) ken "Lisramic" (Hodge 1972).
[urnosen] Panakaiwarwaras ken sangsanga
Ti pamilia ti pagsaso nga Aproasiatika ket kadawyan a maipanunutana a mairaman dagiti sumaganad a sangsanga:
[urnosen] Pinagibasaran
- ^ 1.0 1.1 Daniel Don Nanjira, Ganganaet nga Annuroten ken Diplomasia ti Áprika: Manipud ti tag-ugma aginggana ti maika-21 a Siglo, (ABC-CLIO: 2010).
- ^ Sands, Bonny (2009). "Ti Dibersidad a Liguistika it Aprika". Pagsasao ken Linguistika a Kompas 3/2 (2009): 559–580, 10.1111/j.1749-818x.2008.00124.x
- ^ 3.0 3.1 Ethnologue a pamili a nagtaudan dagiti pagsasao nga Aproasiatika
- ^ Dagiti Pagsasao iti Lubong
[urnosen] Kasilpo iti ruar
- NACAL konferensia iti Amianan nga Amerika para iti Linguistika nga Aproasiatika
- Ethnologue
