Pintas

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Ti naraniag a rosas a tawa idiay Notre Dame de Paris. Iti Gotiko nga arkitektura, ti lawag ket naipanpanunotan a ti kapintasan a paltiinng ti Dios.

Ti pintas (tinawtawagan pay a kas ti kinapintas ket ti maysa a pakailasinan ti maysa atao, ayup, lugar, nanag, wenno panunot a mangited ti panakapuot a panagsanay ti rag-o wenno pannakapnek.[1] Ti pintas ket inad-adal a kas paset ti estetika, sosiolohia, sosial a sikolohia, ken kultura. Ti "umno a pintas" ket maysa nga entidad a sinidsiddaawan, wenno agtagikua kadagiti langa a kaaduan anaigupit iti pintas iti maysa a naisangsangayan a kultura, para iti kinaperpekto.

Ti panakasanay ti "pintas" ket kanayon a mangipanggep ti panangipatarus kadagiti entidad a kas iti natimbengan ken nai-dangngay iti katutubo, a mabalin a mangiturong daytoy kadagiti rikna ti panakaguyugoy ken derrep ti pia. Gaputa daytoy ket maysa a kabukbukodan a panakasanay, daytoy ket kadawyan anaibagbaga a ti "pintas ket adda iti kumitkita."[2]

Adda ti ebidensia a dagiti panagipagarup ti pintas ket ebolusionario a naikeddeng, a ti banbanag, dagiti aspeto ti tao ken dagiti ladawan ti daga a naipanpanunotan anapintas ket kayarigan a mabirukan kadagiti amin a kasasaad a makaited ti napasayaat a panakaungar ti agipagpagarup a henero ti tao.[3][4]

Ti klasiko a Griego a pangnagan para iti "pintas" idi ket ti κάλλος, kallos, ken ti pangilasin para iti "napintas" idi ket ti καλός, kalos. Ti Koine a Griego a baliakas para iti napintas idi ket ti ὡραῖος, hōraios,[5] ti maysa apanangilasin nga etimolohiko a nagtaud manipud ti balikas a ὥρα, hōra, a kayatna asaoen ket "oras". Iti Koine a Greigo, ti pintas idi ket naitaripnong iti "napanawenan".[6] Isu a, ti naluom a prutas (a napanawenan) ket naipanpanunotan idi a napintas, isu nga ti ubing a balasang nga agparparang a maysa amankman wenno ti manakman a babai nga agparparang a kas ububing ket saan a naipanpanunotan a napintas. Iti Atiko a Griego, ti hōraios ket adu idi ti kayatna saoen, a mairaman ti "kina-agtutubo" ken "pannaka-manakman".[6]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "pintas, n.". OED Online. Disiembre 2011. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. Maala idi Pebrero 11, 2012
  2. ^ Gary Martin (2007). "Ti pintas ket adda iti kumitkita". The Phrase Finder. Naidulin manipud ti kasisigud idi Nobiembre 30, 2007. Naala idi Disiembre 4, 2007. 
  3. ^ Ti Oxford a Manual para iti Estetika
  4. ^ http://www.ted.com/talks/denis_dutton_a_darwinian_theory_of_beauty.html
  5. ^ Matthew 23:27, Tigtignay 3:10, Flavius Josephus, 12.65
  6. ^ a b Euripides, Alcestis 515.

Dagti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Pintas idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Pintas idiay Wikiquote