Shahnameh

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Ti nasayaat a nailuminado a dua nga umuna a panid ti Baysonghori Shahnameh

Ti Shahnameh wenno Shah-nama (Persiano: شاهنامهŠāhnāmeh, "Ti Libro dagiti Ari") ket maysa nga atiddog nga epiko a sinurat babaen ti Persiano a mannaniw a ni Ferdowsi idi baetan ti c. 977 ken 1010 AD ken isu daytoy ti nailian nga epiko ti Iran ken dagiti mainaig a kagimongan. Daytoy ket buklen dagiti agarup a 60,000 berso,[1] ti Shahnameh ket nagruna a mangibagbaga ti mitiko ket ti bassit pay a naipakasaritaanl a napalabas (Kalatakan) nga Iran manipud ti panakapartuat ti lubong aginggana ti Islamiko a panagrukma ti Persia idi maika-7 a siglo.

Ti obra ket naipatengnga a nangruna iti Persiano a kultura, a naipanpanunotan a kas maysa nga obra maestra, ken depinitibo ti etniko a nailian a kultura a kinasiasino ti Iran.[2] Daytoy ket nangruna pay iti kontemporario a pakaikapetan ti Soroastrianismo, a daytoy ket mangsurot kadagiti naipakasaritaan a silpo a baetan daiti rugian ti relihion iti ipupusay ti naudi a Soroastriano a nagturay iti idi las-ud ti Muslim a panagrukma.

Dagiti taudan ken dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti mannaniw a ni Moniruddin Yusuf (1919–1987) ket nangipatrus ti napno a bersion ti 'Shahnameh' iti pagsasao a Bengali (1963–1981). Daytoy ket naipablaak babaen ti Nailian nga Organisasion ti Bangladesh 'Bangla nga Akademia', kadagiti 6 a tomo, idi Pebrero 1991.

Persiano a testo[urnosen | urnosen ti taudan]

  • A. E. Bertels (editor), Shax-nāme: Kriticheskij Tekst, 9 a tomtomo (Moscow: Izdatel'stvo Nauka, 1960–71) (maipapan ti eskolar a Persiano a testo)
  • Jalal Khāleghi Motlagh (editor), Ti Shahnameh, kadagiti 12 a tomo a buklen dagiti walo a tomo ti testo ken uppata tomo dagiti panagipalpalawag a nota. (Bibliotheca Persica, 1988–2009) (maipapan ti eskolar a Persiano a testo). Kitaen ti: Sentro para kadagiti Irani a Panagadadal, Unibersidad ti Columbia.

Dagiti pannakaampon[urnosen | urnosen ti taudan]

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Shirzad Aghaee, Imazh-ha-ye mehr va mah dar Shahnama-ye Ferdousi (Init ken Bulan iti Shahnama ni Ferdousi, Spånga, Suesia, 1997. (ISBN 91-630-5369-1)
  • Shirzad Aghaee, Nam-e kasan va ja'i-ha dar Shahnama-ye Ferdousi (Dagiti Personalidad ken Luglugar iti Shahnama ni Ferdousi, Nyköping, Suesia, 1993. (ISBN 91-630-1959-0)

Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Lalani, Farah (13 Mayo 2010). "Maysa ribu a tawtawen ti Shahnama ni Firdawsi ket naramrambakan". Ti Ismaili. Naala idi 24 Mayo 2010. 
  2. ^ Ashraf, Ahmad (30 Marso 2012). "Iraniano a kinasiasino iii. Mediebal nga Islamiko a Paset ti Panawen". Encyclopædia Iranica. Naala idi Abril 2010. 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Shahnama idiay Wikimedia Commons
Dagiti ob-obra a mainaig ti Shah Nameh idiay Wikisource