Ti Arte iti Gubat

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Nasuratan a bisbislak ti kawayan iti Ti Arte iti Gubat, a nakali idiay Bantay Yinque , Linyi, Shandong idi 1972, a napetsaan manipud idi maiak-2 a siglo BC.
Ti Arte iti Gubat
Tinawtawid nga Insík 孫子兵法
Napalaka nga Insík 孙子兵法
Hanyu Pinyin Sūnzĭ Bīngfǎ
Literal a kayat a saoen Dagiti Pamunganayan ti Militar ni Sun Tzu

Ti Arte iti Gubat ket maysa a taga-ugma a militar a triatado ti Insik a naipammadayawan kenni Sun Tzu (tinawtawagan pay a kas ni "Sun Wu" ken "Sunzi"),[1] ti nanagtao a nairanggo a heneral, estratehista ken taktiko. Daytoy ket naipammatian a naurnong idi las-ud ti nalasaw a Primabera ken Otonio a paset ti panawen wenno nasapa a paset ti panawen dagiti Nakiginnubat nga Estado.[2] Ti testo ket buklen dagiti 13 a kapitulo, nga iti tungngal maysa ket naikeddeng it imaysa nga aspeto iti pannakiguba. Daytoy ket sapasap a naamammuan a depinitibo nga obra iti militar nga estratehia ken taktika iti panawenna. Isu daytoy ti kadayegan ken impluemsial kadagiti Pito a Klasiko ti MIlitarl iti Tsina, ken: "para kadagiti napalabas a dua a ribu a tawtawen ti kangrunaan a triatado ti militar iti Asia, nga uray ti kadawyan a tao ket ammona daytoy iti naganna."[3] Daytoy ket adda iti pannkaimpluensia iti Dumaya ken Lumaud a panagpanpanunot ti militar, taktika ti negosio, nainkalintegan nga estratehia ken iti labesna.

Ti lbro ket immuna a naipatarus iti Pagsasao a Pranses idi 1772 bbabaen ti Pranses a Hesuita a ni Jean Joseph Marie Amiot ken ti bassit a pannakaipatarus iti Inggles ket pinadas idi babaen ti Britaniko nga opisial a ni Everard Ferguson Calthrop idi 1905. Ti immuna nga na-anotado patarus ti Pagsasao nga Inggles ket nakompleto ken inpablaak babaen ni Lionel Giles idi 1910.[4] Dagiti nadumaduma a daulo a kas ni Mao Zedong, Heneral Vo Nguyen Giap, Baron Antoine-Henri Jomini, Heneral Douglas MacArthur ken dagiti daulo ti Imperial a Hapon ket nangalada kadagiti inspirasion manipud ti iti daytoy nga obra.

Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Zi" (子; "Tzu" iti Wade-Giles transliterasion) ket inus-usar idi a kas maysa a suffix para iti apelyido iti naipammadayawan a tao iti taga-ugma a kultura ti Insik. Daytoy ket mabalin a kapadpada ti "Apo" ket sapasap a naipatarus iti Inggles a kas "Master".
  2. ^ Griffith, Samuel B. Ti Nailustrado nga Arte iti Gubat . 2005. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 17, 141-143.
  3. ^ Sawyer, Ralph D. Pito a Klasiko ti MIlitar iti Taga-ugma a Tsina. New York: Basic Books. 2007. p. 149.
  4. ^ Giles, Lionel Ti Arte iti Gubat babaen ni Sun Tzu - Espesial nga Edison. Special Edition Books. 2007. p. 62.

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Sunzi idiay Wikimedia Commons