Jump to content

Abraham Lincoln

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Abraham Lincoln
Ikonoko a nangisit ken puraw a ladawan ni Lincoln a agipakpakita ti ulona ken abaga.
Ni Abraham Lincoln idi agtawen iti 54, 1863
Maika-16 a Presidente iti Estados Unidos
Nagakem
Marso 4, 1861  Abril 15, 1865
Bise PresidenteHannibal Hamlin
Andrew Johnson
Inunaan niJames Buchanan
Sinaruno niAndrew Johnson
Kameng ti Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U.
manipud iti Maika-7 a distrito ti Illinois
Nagakem
Marso 4, 1847  Marso 3, 1849
Inunaan niJohn Henry
Sinaruno niThomas Harris
Dagiti bukod a salaysay
Naiyanak(1809-02-12)Pebrero 12, 1809
Hodgenville, Kentucky, E.U.
NatayAbril 15, 1865(1865-04-15) (tawen 56)
Balay Petersen, Washington, D.C., E.U.
Partido ti politikaRepublikano (1854–1865)
Nailian a Kappon (1864–1865)
Dadduma a kumadduaan iti
politika
Whig (Sakbay idi 1854)
A(s)sawaMary Todd
AnnakRobert
Edward
William
Tad
PropesionAbogado
PirmaCursive signature in ink
Serbisio iti militar
Serbisio/sangaMilisia ti Illinois
Tawtawen iti serbisio1832
Bakbakal/gubgubatGubat ti Black Hawk

Ni Abraham Lincoln /ˈbrəhæm ˈlɪŋkən/ (Maipanggep iti daytoy nga unidengngen) (Pebrero 12, 1809 – Abril 15, 1865) ket isu idi ti maika-16 a Presidente iti Estados Unidos, a nagserbi manipud idi Marso 1861 aginggana ti pinakapatay na idi Abril 1865. Isuna ket nagballigi a nangimaton ti pagilianna ti panaglasat ti nalatak a maipapan ti batay-linteg, milisia, ken kinamoralidad a didigra – ti Sibil a Gubat ti Amerikano – naitagoyonan na ti Kappon, bayat a pinasardengna ti pannakaadipen, ken nagiragpat ti panakapabaro ti ekonomiko ken panagbusbos. Isuna ket nataraudi iti napanglaw a pamilia idiay lumaud a prontera, ni Lincoln ket pinagadalanna idi ti bukodna a bagi. Nagbalin nga abogado ti away, maysa a lehislatura ti estado ti Illinois, ken maysa a naminsan a nagturay a kameng iti Kamara dagiti Panakabagi iti Estados Unidos, ngen napaay isuna kadagiti dua a panagpadas na a mabutosan iti Senado iti Estados Unidos.

Kalpasan ti panagsuppiat na ti panakipalawa iti pannakaadipen idiay Estados Unidos kadagiti rupir ti kampania ken bitbitla na,[1] ni Lincoln ket naipatalgedan na ti nominasion a Republikano ken nabutosan a presidente idi 1860. Sakbay a nagtakem ni Lincoln idi Marso, pito kadagiti akin-abagatan nga adipen nga estado ket naiparangarang da iti isisina ken nagpormada ti Konpederasion. Idi nangrugi ti gubat nga ti Konpederado a panagraut idiay Kota Sumter idi Abril 12, 1861, ni Lincoln ket nagurnong kadagiti milisia ken polikal a rukrukod iti dayta a gubat, a ti panggepanna ket ti panagtungpal ti panagtitipon ti pagilian. Isu ket nabileg a nagaramid kadagiti kabilegan ti gubat, a mairaman ti panagibalud ken pannakataktak nga awan ti tribunal kadagiti ginasut a nasuspetsa ti isisina. Isu ti nagipawil kadagiti Britaniko ti pammigbig iti Konpederasion babaen ti kalaing na ti panagtengngel ti Trent a pagbiangan idi kinaudian ti 1861. Isu ti nagsayasay ti Waragawag ti Panakawayawayaan idi 1863 ken nagipatalged ti pankairuar ti Maikasangapulo ket tallo nga enmienda ti Batay-linteg iti Estados Unidos, daytoy ket isu ti panakaikkat ti pannakaadipen.

Dagiti nagibasaran

[urnosen | urnosen ti taudan]
  1. Goodwin, p. 91; Holzer, p. 232.

Dagiti akinruar a silpo

[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ken ni Abraham Lincoln iti Wikimedia Commons