Allagat

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk

Allagat
Taksonomia urnosen
Pagarian: Plantae
Klado: Angiospermae
Klado: Magnoliids
Urnos: Magnoliales
Pamilia: Annonaceae
Henero: Uvaria
Sebbangan:
U. rufa
Dua a nagan
Uvaria rufa

Ti allagat (Uvaria rufa) ket sebbangan ti agkalkalatkat wenno bassit a kayo a kadawyan nga ammo iti Tagalog iti Susung-kalabaw ('suso ti nuang') wenno iti Ingles iti Torres Strait scrambler, ket mula iti pamilia ti Annonaceae. Daytoy ket masna nga agtubtubo idiay Tailandia, Baro a Guinea, Filipinas, ken kaaduanna idiay Malesia ken idiay Cape York Peninsula ti Australia.[1]

Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti allagat ket dagiti monoecious a kankanayon a berde a kayo nga agtubo iti katayag iti 4 aginggana iti 6 a metro.[2] Dagiti berde unay a bulongda ket agsisinnublat a naurnos ken addaan iti kasla puso a sukog iti batayanna. Ti rabaw ket nalamuyot ken nakersang no aprosan. Dagiti sabong ket bassit ken addaan iti nalabbasit unay a maris ken dagiti naallid a petalio. Dagiti bunga ket agparang manipud iti Mayo aginggana iti Agosto, ken dagitoy ket rimpuok ti timbukel wenno immitlog a prutas nga addaan iti maris iti kahel wenno nalabbasit. Ti tunggal maysa ket aglaon kadagiti bukel a nabungon iti masarang a lasag.

Dagiti usar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti prutas ti allagat ket naimas a makan, dagitoy ket addaan iti natadem a sam-it ken naalsem a nanam.[3] Iti Tagalog daytoy ket makunkuna a suso ng kalabaw wenno susung-kalabaw ('Suso ti nuang) gapu ti langana.

Ti tarikayona ket maus-usar pay a kas pangsukat iti Rattan.

Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Hyland, B. P. M.; Whiffin, T.; Zich, F. A.; et al. (Dis 2010). "Factsheet – Allagat". Australian Tropical Rainforest Plants. Edition 6.1, online version [RFK 6.1]. Cairns, Australia: Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO), through its Division of Plant Industry; the Centre for Australian National Biodiversity Research; the Australian Tropical Herbarium, James Cook University. Naala idi 20 Hunio 2013.
  2. ^ "Susung-kalabaw (Uvaria rufa)". The Indi Journal: A Conservationist's Journal on Philippine Indigenous Flora. Nobiembre 2, 2009. Naala idi 16 Disiembre 2010.
  3. ^ Marketman. "Susu ng Kalabaw/Carabao Teats". Market Manila. Naala idi 20 Disiembre 2010.