Astartea

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Astartea
Astartea fascicularis 7709.jpg
Astartea fascicularis
Taksonomia urnosen
Pagarian: Plantae
Klado: Tracheophytes
Klado: Angiospermae
Klado: Eudicotidae
Klado: Rosids
Urnos: Myrtales
Pamilia: Myrtaceae
Subpamilia: Myrtoideae
Tribu: Chamelaucieae
Henero: Astartea
DC.
Dagiti sebbangan

agarup a 22

Ti Astartea ket ti henero dagiti agsabsabong a mula iti pamilia ti mirtus, ti Myrtaceae. Ti henero ket endemiko titi abagatan akinlaud nga Akinlaud nga Australia. Ti nagan ti henero ket manipud iti Astarte, ti Griego a nagan para kenni diosen Ishtar.[1]

Deskripsion[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagitoy a mula ket makaala kadagiti nadumaduma a porma, manipud iti pandek a bassit a mula gangani laeng a 10 a sentimetro iti katayag aginggana kadagiti bassit a kayo a sumurok kadagiti 5 a metro iti katayag. Adda met dagiti agraman kadagiti lignotuber ken adda met dagiti agpataud kadagiti basalo a saringit. Dagitoy ket awanan iti buok ken masansan a glandular, sagpaminsan nga agraman kadagiti rumrummuar a glandula ti lana kadagiti nadumaduma a parte. Dagiti baro nga ungkay ket uppat ti angguloda ken sagpaminsan a napayakan.[2]

Dagiti bulong ket masansan a maurnos kadagiti fascicles, nga agraman kadagiti rimpuok dagiti bulong kadagiti baro a sanga. Akikid dagiti napuskol a bulong, masansan nga ak-akaba kadagiti ungto, ken nalamuyot dagiti igidda.[2]

Kaaduan dagiti sebbangan ket addaan kadagiti bugbugtong a sabong kadagiti axil ti bulong. Dagiti busel ket nakupin kadagiti paris kadagiti bractea a kadawyan nga agtinnag no agukrad ti sabong. Kaaduan dagiti mula ket addaan kadagiti lima a parte a sabong. Mabalin nga adda dagiti innem ti partena a sabong, ken dagiti uppat ti partena, dagiti naladaw nga agukrad a sabong ket mabalin a mapataud no madagsenan. Agukrad dagiti tuon dagiti petalo iti maysa nga aguk-ukrad a busel, a mangibati a makunes dagiti akin-uneg. Ti A. arbuscula ket addaan kadagiti kabassitan a petalo, ti tunggal maysa ket agarup a kagudua a milimetro iti kaatiddog. Dagiti petalo ti A. granitica ket isuda dagiti kadakkelan, ti tunggal amaysa ket agarup a 6 a milimetro iti kaatiddog. Ti tunggal a maysa a sebbangan ket sapasap nga addaan kadagiti sabong kadagiti maris iti puraw aginggana iti napusasaw a derosas, wenno maris iti napusasaw aginggana iti kalalainganna a derosas. Adda met dagiti indibidual nga A. arbuscula nga addaan kadagiti nauneg a derosas a sabong. Adda met dagiti mula nga addaan laeng kadagiti bassit nga estambre iti tunggal maysa a sabong bayat a dagiti dadduma ket addaan kadagiti aginggana iti 60. Daytoy ket agdumaduma kadagiti kita ti sebbangan, ngem iti pay kaunegan dagiti sebbangan ken kadagiti sabong iti maysa nga indibidual. Adda dagiti bassit a sebbangan nga agraman kadagiti staminode. Umaratiddog ti estilo no mataengan ti sabong, ken ti ungto ket nangisit a nalabbasit iti maris bayat a ti baba ket napuspusasaw.[2]

Ti bunga ket natarikayo a kapsula.[1] Ti bunga dagiti dadduma a sebbangan ket dehiscent, ken aglukat tapno mangitinnag kadagiti bukel, bayat a dagiti dadduma ket indehiscent. Adda dagiti addaan laeng iti maysa aginggana kadagiti adu a bukel iti tunggal a maysa a bunga. Kaaduan ket agarup a maysa a milimetro iti kaatiddog. Dagiti sebbangan a patneng kadagiti namagmaga a habitat ket agtarigagay nga addaan kadagiti narabawan iti napuskol a bukel. Mablinda pay a naukisan.[2]

Dagiti sebbangan iti daytoy ahenero ket mabalinda nga agdumaduma kadagiti indibidual ken kadagiti populasion. Dagiti panagdumaduma ke mabalin a gapu kadagiti henetiko, dagiti banag ti enbironmento kas ti tudo, dagiti disturbo a kas dagiti uram, ken dagit ipagigiddiatan dagiti mikrohabitat. Agdumaduma pay dagiti mula babaen ti tiempo.[2]

Ekolohia[urnosen | urnosen ti taudan]

Kaaduan a mabirukan dagitoy a mula kadagiti nadam-eg a lugar, kadagiti pilaw dagitibunto ti bato ken dagit igid dagiti dalanan ti danum. Adda met dagiti agtubo kadagiti kalugnakan ken dagiti tanap ti layus.[2]

Kaaduan dagiti sebbangan ket polinadoren ti insekto. Dagiti patneng nga uyokan ken dagiti buprestidae ket masansanda a makitkita kadagiti sabong. Agsabong ti Astartea iti kalgaw, no nalpasen nga agsabong dagiti kaaduan a mula, isu a ti henero ket makabael a makaited iti nangruna a taudan ti makan iti kalgaw para kadagiti mangmangan iti nektar nga insekto.[2] Adu kadagiti insekto a mangmangan iti tutot ket mabalina abirukan kadagiti mula, a mairaman dagiti miridae ken eriococcidae. Masansan nga addaan itiAstartea kadagiti agalla, a mabalin a buklen babaen ti dagiti takson ti alumpipinig. Adda met dagiti sebbangan nga addaan kadagiti bukel mabalin nga iwaras babaen dagiti kuton.[2]

Pannakaimuyong[urnosen | urnosen ti taudan]

Nalaka a maimula ti Astartea, ken mabalinda pay nga agbalin a dakes a ruot. Dagiti napadur-as a kultibar para iti ornamental a panagusar ket mairaman ti Astartea 'Winter Pink'.[2]

Dibersidad[urnosen | urnosen ti taudan]

Iti maysa a 2013 taksonomiko a rebision iti henero, mabigbigan dagiti 22 a sebbangan.[2]

Dagiti sebbangan[3]
  1. Astartea affinis (Endl.) Rye – west-coast astartea
  2. Astartea arbuscula (R.Br. ex Benth.) Rye – minute astartea
  3. Astartea aspera Schauer – rough-stemmed astartea
  4. Astartea astarteoides (Benth.) Rye
  5. Astartea cicatricosa Rye & Trudgen
  6. Astartea corniculata Schauer
  7. Astartea decemcostata Rye – Barrens astartea
  8. Astartea eobalta Rye
  9. Astartea fascicularis (Labill.) DC. – Recherche astartea
  10. Astartea glomerulosa Schauer – early astartea
  11. Astartea granitica Rye & Trudgen – granite astartea
  12. Astartea laricifolia Schauer – winged astartea
  13. Astartea leptophylla Schauer – river-bank astartea
  14. Astartea middletonii Rye
  15. Astartea montana Rye – Stirling Range astartea
  16. Astartea muricata Turcz. – inland astartea
  17. Astartea onycis Rye & Trudgen – clawed astartea
  18. Astartea pulchella (DC.) Rye
  19. Astartea reticulata Rye
  20. Astartea schaueri Rye & Trudgen
  21. Astartea scoparia Schauer – common astartea
  22. Astartea transversa Rye
  23. Astartea zephyra Rye & Trudgen

Dati a nairaman[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Astartea iti Wikimedia Commons

  • "Astartea". Australian Plant Name Index (APNI), IBIS database. Centre for Plant Biodiversity Research, Australian Government, Canberra. Naala idi 2008-01-26.
  • iNaturalist