Colombia

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Republika ti Colombia
República de Colombia  (Espaniol)
Wagayway Eskudo
Pasasao: "Libertad y Orden" (Espaniol)
"Wayawaya ken Urnos"
¡Oh, Gloria Inmarcesible!  (Espaniol)
O di umuspak a gloria!
Kapitolio
ken kadakkelan a siudad
Bogota (escudo).svg Bogotá
4°35′N 74°4′W / 4.583°N 74.067°W / 4.583; -74.067
Opisial a sasao Espaniola
Mabigbigan a rehional a sasao Dagiti 68 nga etniko a pagsasao ken dialekto. Ti Ingles ket opisial pay iti Purpuro ti San Andrés, Providencia ken Santa Catalina .
Etniko a grupgrupo (2005[1][2])
Nagan dagiti umili Colombiano
Gobierno Unitario a presidensial a batay-linteg a republika
 -  Presidente Juan Manuel Santos
 -  Bise Presidente Germán Vargas Lleras
Lehislatura Kongreso
 -  Akin-ngato a kamara Senado
 -  Akin-baba a kamara Kamara dagiti Pannakabagi
Wayawaya manipud ti España
 -  Nairangarang 20 Hulio 1810 
 -  Mabigbig 7 Agosto 1819 
 -  Agdama a batay-linteg 4 Hulio 1991 
Kalawa
 -  Dagup 1,141,748 km2 (Maika-26)
440,831 sq mi
 -  Danum (%) 8.8 (maika-17)
Populasion
 -  Oktubre 2014 (karkulo) 47,846,160 [3] (Maika-27)
 -  2005 (senso) 42,888,592 [3]
 -  Densidad 40.74/km2 (Maika-173)
105.72/sq mi
GDP (PPP) 2014 karkulo
 -  Dagup $641.532  bilion[4] (28)
 -  Tunggal maysa a tao $13,458[4]
GDP (nominal) 2014 karkulo
 -  Dagup $400.117 billion[4] (30)
 -  Tunggal maysa a tao $8,394[4]
Gini (2013) 53.9[5]
nangato · nangato
HDI (2013) steady 0.751[6]
nangato · Maika-98
Kuarta Pisos (COP)
Sona ti oras COT (UTC−5b)
Pormat ti petsa aa−bb−tttt (CE)
Pagmanehuan kanawan
Kodigo ti panagtawag +57
TLD ti internet .co
a. Urayno ti ti batay-linteg ti Colombian ket mangibagbaga a ti Espaniol (Castellano) ket isu ti opisial a pagsasao iti amin a teritoriona, adda met dagiti sabali a pagsasao a naisasao iti pagilian babaen dagiti grupo ti etniko (agarup a 68 a pagsasao) ket opisial pay dagitoy kadagiti teritorioda.[7] Ti Ingles ket opisial pay kadagit isla ti San Andrés, Providencia ken Santa Catalina.[8]
b. Ti opisial nga oras ti Colombia [9] ket tinengngel ken tinartaripato babaen ti ahensia ti estado ti Superintendensia ti Industria ken Komersio.[10]

Ti Colombia (/kəˈlʌmbiə/ kə-lum-biə, wenno /θjkəˈlɒmbiə/ kə-lom-biə), opisial a ti Republika ti Colombia (Espaniol: República de Colombia [reˈpuβlika ðe koˈlombja]), ket pagilian a mabirukan idiay amianan a laud ti Abagatan nga Amerika, a nabeddengan iti amianan a laud babaen ti Panama; iti daya babaen ti Venezuela ken Brasil; iti abagatan babaen ti Ecuador ken Peru; ken makin-binningay kadagiti patingga ti baybay iti Costa Rica, Nicaragua, Honduras, Hamaika, Republika a Dominikano ken Haiti. Daytoy ket unitario, batay-linteg a republika a buklen dagiti tallopulo ket dua a departamento.

Ti teritorio nga itan ket ti Colombia ket kasisigud idi a natagtagitao babaen dagiti indihenio a tattao a mairaman dagiti Muisca, Quimbaya, ken Tairona. Simmangpet dagiti Kastila idi 1499 ken nangirugida iti paset ti panawen iti panagrukma ken kolonisasion ken kanungpalan ti pannakapartuat ti Virreinato de la Nueva Granada), a ti kapitoliona ket ti Bogotá.[11] Ti wayawaya manipud ti España ket nagun-od idi 1819, ngem babaen idi 1830 ti "Gran Colombia" ket narebban babaen ti panagikkat ti Venezuela ken Ecuador. Ti ita nga aldawen a Colombia ken Panama ket nabangon a kas Republika ti Baro a Granada. Ti baro a pagilian ket pimmadas iti pederalismo a kas ti Konpederasion ti Granada (1858), ken kalpasanna ti Estados Unidos ti Colombia (1863), sakbay ti Republika ti Colombia ket naideklara idi 1886.[12] Ti Panama ket nakisina idi 1903.

Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "visibilización estadística de los grupos étnicos". Censo General 2005. Departamento Administrativo Nacional de Estadistica (DANE). Naala idi 15 Hunio 2013. 
  2. ^ Bushnell, David & Rex A. Hudson (2010) "The Society and Its Environment"; Colombia: a country study: 87. Washingtion D.C.: Federal Research Division, Library of Congress.
  3. ^ a b "Animated clock". Colombian State Department. Naala idi 4 Pebrero 2012. 
  4. ^ a b c d "World Economic Outlook Database". International Monetary Fund. Oktubre 2014. Naala idi 7 Oktubre 2014. 
  5. ^ "socio-economic policies". dane.gov.co. Naala idi 22 Marso 2014. 
  6. ^ "2014 Human Development Report Summary". United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Naala idi 27 Hulio 2014. 
  7. ^ Batay-linteg ti idi 1991 (Titulo I - Maipanggep kadagiti Kammasapulan a Pamunganayan - Artikulo 10)
  8. ^ "LEY 47 DE 1993" (iti Espaniol). alcaldiabogota.gov.co. Naala idi 23 Pebrero 2014. 
  9. ^ "The official Colombian time" (iti Espaniol). horalegal.sic.gov.co. Naala idi 23 Pebrero 2014. 
  10. ^ "Decreto 2153 de 1992, articulo 20" (iti Espaniol). Presidencia de la República de Colombia. Naala idi 9 Oktubre 2013. 
  11. ^ Nicolás del Castillo Mathieu (Marso 1992). "La primera vision de las costas Colombianas, Repaso de Historia". Revista Credencial (iti Espaniol). Naala idi 29 Pebrero 2008. 
  12. ^ CIA world fact book. "Colombia". CIA. Naala idi 24 Mayo 2009. 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Colombia iti Wikimedia Commons
Pakaammo ti panagbiahe idiay Colombia manipud iti Wikivoyage (Ingles)

Sapasap a pakaammo
Gobierno
Culture
Heograpia