Pagsasao a Hawayano

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Hawayano
ʻŌlelo Hawaiʻi
Rehion Hawaiʻi, konsentrado idiay Niʻihau ken Hawaiʻi
Etnisidad Dagiti patneng a Hawayano
Patubo a mangisasao
2,000 (1997)[1] aginggana iti 24,000+ (2006–2008)[2]
Latin (Alpabeto a Hawayano)
Braille a Hawayano
Opisial a kasasaad
Opisial a mangisasao
Hawaiʻi
Pakabigbigan a minoridad
a pagsasao
Kodkodigo ti pagsasao
ISO 639-2 haw
ISO 639-3 haw
Glottolog hawa1245[3]
Aglaon daytoy nga artikulo kadagiti simbolo ti ponetiko ti IPA. No awan ti maitunos a suporta ti panangipaay, mabalin a makitam dagiti marka-ti-saludsod, kahon, wenno sabali pay a simbolo imbes a dagiti karakter ti Unicode .

Ti pagsasao a Hawayano[4] (Hawayano: ʻŌlelo Hawaiʻi ket ti pagsasao a Polinesio a mangala ti nagan iti Hawaiʻi, ti kadakkelan nga isla iti tropikal a purpuro ti Amianan a Pasipiko nga idiay met ti nakapadur-asanna. Ti Hawayano, kakuyogna ti Ingles, ket isu ti opisial a pagsasao ti estado ti Hawaii. Inpundar babaen ni Ari Kamehameha III ti immuna a batay-linteg ti pagsasao a Hawayano idi 1839 ken 1840.

Gapu kadagiti nadumaduma a rason, a mairaman ti lehislasion ti teritorio a mangitakder ti Ingles a kas ti opisial a pagsasao kadagiti eskuela, ti bilang dagiti patneng nga agsasao ti Hawayano ket nagin-inut a bimmassit idi las-ud ti paset ti panawen manipud kadagiti tawen ti 1830 aginggana kadagiti tawen ti 1950. Ti Hawayano ket sinukatanen babaen ti Ingles iti innem kadagiti pito a matagtagitao nga isla. Idi 2001, dagiti patneng nga agsasao iti Hawayano ket nagdagup iti basbassit ngem 0.1% iti dagup a populasion ti estado. Nadanagan met dagiti lingguista ti pakaikarian iti daytoy ken dagiti dadduma a madangran a pagsasao.[5][6]

Urayno kasta, mamipud iti circa 1949 aginggana iti agdama ng aaldaw, adda metten nagin-inut nga iyaadu iti panangikaskaso ken iti panangiragpat iti pagsasao. Ti publiko a panangitinep ti pagsasao a Hawayano kadagiti pasakbay iti panageskuela a tinawtawagan iti Pūnana Leo ket nairugida idi 1984; dagiti dadduma pay a panagitinep nga eskuela ket simmaruno kalpasan dayta. Dagiti immuna nga estudiante a nangrugi iti panangitinep a pasakbay iti panageskuela ket nagtuposda itan iti kolehio ken adu metten dagiti nalaing nga agsao iti Hawayano. Inako ti pederal a gobierno daytoy a panagdur-as. Kas pagarigan, ti Hawaiian National Park Language Correction Act ti 2000 ket binaliwanna dagiti nagan dagiti nadumaduma a nailian a parke idiay Hawaiʻi, ken nagiyalalagad daytoy iti panangiletra iti Hawayano.[7]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Lyovin (1997:258)
  2. ^ U.S. Census (2010)
  3. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Hawaiian". Glottolog 3.0. Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck. 
  4. ^ Rubino, Carl Ralph Galvez (2000). "Pagsasao a Hawayano". Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawaiʻi Press. p. 210. ISBN 978-0-8248-2088-6. 
  5. ^ kitaen ti (Hinton & Hale 2001)
  6. ^ "The 1897 Petition Against the Annexation of Hawaii". National Archives and Records Administration. 
  7. ^ Hawaiian National Park Language Correction Act of 2000 (S.939)

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]