Jump to content

Sasao a Tengnga a Tai

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
(Naibaw-ing manipud iti Tengnga a Tai)
Tengnga a Tai
(kontrobersial)
Heograpiko a
pannakaiwarwaras
Tsina, Bietnam
Lingguistika a pannakaidasigKra–Dai
  • Tai
    • Tengnga a Tai
Pannakabingbingay
Glottolognone
deba1238  (Debao–Jingxi–Nung)
Heograpiko a pannakaiwarwaras ti sasao a Tengnga a Tai

Ti sasao a Tengnga a Tai ket mairaman dagiti akin-abagatan a dialekto ti Zhuang, ken dagiti nadumaduma a dialekto ti Nung ken Tày ti akin-amianan a Bietnam.

Maigiddiat ti sasao a Tengnga a Tai manipud iti sasao nga Akin-amianan a Tai gapu ta ti Tengnga a Tai maigiddiat dagiti panankaibaga ti saan a maaspirado ken maaspirado, bayat a ti Akin-amianan a Tai ket kadawyan a saan (Li 1977). Mangiparang pay ti Akin-abagatan a laud a Tai iti daytoy a kita ti kontrasto ti aspirasion.

Pannakaidasig

[urnosen | urnosen ti taudan]

Inkeddeng ni William Gedney ti Tengnga a Tai nga as-asideg a kabagian ti Akin-abagatan a laud a Tai ngem ti Akin-amianan a Tai, bayat nga insuppiat ni André-Georges Haudricourt para iti as-asideg a pannakaikabagian iti Akin-amianan a Tai. Ti tentatibo apuon ni Pittayaporn (2009) iti sanga a Tai, nupay kasta, ket ikeddengna a parapiletiko ti Tengnga a Tai.

Adda dagiti nadumaduma a pagsasao iti kadagiti lugar a kaaduan nga agsasao iti Tengnga a Tai, a kas ti Caolan ken Nùng An[1] iti akin-amianan a Bietnam, ket mangiparang pay kadagiti langa ti Akin-amianan a Tai. Dagitoy ket agparangda a kas aglalaok a pagsasao a saan a napno a Tengnga a Tai wenno Akin-amianan a Tai. Tawtawagan ni Jerold A. Edmondson ti Caolan a kas maysa a "tertium quid."[2]

Ti komputasional a pilohenetiko a panagusig ni Jerold Edmondson (2014)[3]iti sasao a Tai ket mangipakita ti Tay ken Nung a dagiti agsinnaranay a sanga iti baba ti Tengnga a Tai.

Tengnga a Tai
  • Bugas a Tengnga a Tai: Nung Chau, Pingxiang Zhuang, Leiping Zhuang, Ningming Zhuang
  • Tay: Tay Bao Lac, Tay Khanh Trung, Cao Lan
  • Nung: Nung Chao (Longzhou Zhuang), Nùng Phạn Slinh, Nung Inh, Akinlaud a Nung/Nung Din (Nong Zhuang), Nung Yang (Yang Zhuang), Nung An

Dagiti pagsasao

[urnosen | urnosen ti taudan]

Adu kadagiti sasao a Tengnga a Tai ket ammo a kas Nong 侬 (Nùng iti Bietamis) wenno Dai 岱 (Tày iti Bietamis).

  • Nung
    • Nùng Phạn Slinh
    • Nùng Cháo
    • Nùng Inh
    • Nùng An
    • Nùng Giang
    • Nùng Dín (=Akinlaud a Nùng wenno Nong Zhuang)
  • Tày
    • Tày Bảo Lạc
    • Tày Trùng Khánh

Dagiti nagibasaran

[urnosen | urnosen ti taudan]
  1. http://sealang.net/sala/archives/pdf8/nicolson2000nung.pdf
  2. Gregerson, Kenneth J., and Jerold A. Edmondson. 1998. Some puzzles in Cao Lan. Unibersidad ti Texas iti Arlington.
  3. Edmondson, Jerold A. Tai subgrouping using phylogenetic estimation. Presented at the 46th International Conference on Sino-Tibetan Languages and Linguistics (ICSTLL 46), Dartmouth College, Hanover, New Hampshire, United States, August 7-10, 2013 (Session: Tai-Kadai Workshop).
  • Li, Fang-kuei. 1977. Handbook of Comparative Tai. Honolulu, Hawaii: University of Hawai’i Press.
  • Pittayaporn, Pittayawat. 2009. The Phonology of Proto-Tai. Ph.D. dissertation. Department of Linguistics, Cornell University.