Adam Smith

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Adam Smith
Ti nailadawan a lalaki a sumangsango iti kanawan\
Nagan Adam Smith
Naipasngay 5 Hunio 1723
Kirkcaldy, Eskosia
Pimmusay 17 Hulio 1790(1790-07-17) (edad 67)
Edinburgh, Eskosia
Pagadalan Klasiko nga ekonomia
Kangrunaan a pagirayan Politikal a pilosopia, etika, ekonomia
Nalatak a kapanunotan Klasiko nga ekonomia,
moderno nawaya a pagtagilakuan,
pannakabingbinagy a panag-obra,
ti "di makitkita nga ima"
Pirma AdamSmithsignature.png

Ni Adam Smith (5 Hunio 1723 – 17 Hulio 1790) ket maysa idi a Eskoses a moral a pilosopo ken maysa a pionero ti politikal nga ekonomia. Maysa kadagiti kangrunaan a pigura ti Eskoses a Panagpalawag,[1] Ni Adam Smith ket nadayeg a naamammoan para kadagiti dua a klasiko nga obrana: Ti Teori a dagiti Moral a Sentimento (1759), ken Ti Panagsukimat ti Panggep ken Gapuanan ti Baknang dagiti Pagilian (1776). Ti kinaudi, ket kadawyan anaipangyababaan ti Ti Baknang ti Pagpagilian, ket naipanpanuotan nga isu ti bukodna a magnum opus ken ti immuna a moderno nga obra ti ekonomia. Ni ket nadakamatan a kas ti ama ti moderno nga ekonomia ken agdama pay laeng a maysa kadagiti kaimpluensiaan nga agpanpanunot iti pagobraan ti ekonomia tatta nga aldaw.[2] Idi 2009, ni Smith ket nanaganan idi a maysa kadagiti 'Kalatakan nga Eskoses' iti amin a panawen, iti maysa abutos nga inpataray ti Eskoses a kanal ti telebision STV.[3]

Ni Smith ket nagadal ti sosial a pilosopia idiay Unibersidad ti Glasgow ken idiay Kolehio ti Balliol idiay Unibersidad ti Oxford, nga isu idiay ket maysa kadagiti immuna nga estudiante a nakaimbag manipud ti libre a panagdadal nga inpatakder babaen ti kailianna ti Glasgow a ni John Snell. Kalpasan a nagturpos, isu ket nangibitla ti nagballigi a serie kadagiti publiko a lektura idiay Edinburgh, a nagiturong kaniana a makitinnulong kenni David Humeidi las-ud ti Eskoses a Panagpalawag. Ni Smith ket gimmun-od ti kina-propesor idiay Glasgow a nangisursuro ti moral a pilosopia, ken iti las-ud ti daytoy a panawen isu ket nagsurat ken nangipablaak Ti Teoria dagiti Moral a Sentimento. Iti naladladaw a kabibiagna, isu ket nangala ti puesto ti panagisursuro a nangpalubos kaniana nga agbaniaga iti amin a Europa, nga idiay a naamamonna dagiti intelektual a daulo ti panawenna. Ni Smith idin ket nagsubli idiay pagtaenganna ken nagob-obra anagsursurat kadagiti simmarsaruna a sangapulo a tawen ti Ti Baknang ti Pagpagilian, a nangipablaak daytoy idi 1776. Isu ket pimmusay idi 1790 iti tawen a 67.

Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]

Nota[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Dagiti Nalatak nga AAgpanpaunot ti Eskoses a Panagpalawag". 
  2. ^ Davis, William L, Bob Figgins, David Hedengren, ken Daniel B. Klein. "Dagiti Propesor ti Ekonomia' Dagiti Kakkaykayatan a Agpanpanunot ti Ekonmia, Dagiti Warnakan, ken dagiti Blog," Econ Journal Watch 8(2): 126-146, Mayo 2011.[1]
  3. ^ Ti Kalatakan nga Eskoses STV. Naala idi 31 Enero 2012

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti ob-obra a mainaig ti Adam Smith idiay Wikisource
Dagiti sasao a mainaig ti Adam Smith idiay Wikiquote
Dagiti midia a mainaig ti Adam Smith idiay Wikimedia Commons