Chanakya

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Chanakya
Naipasngay c. 370 BCE
Di ammo ti nakaipasngayan, mabalin a dagitoy a lugar: Pataliputra, Taxila wenno Abagatan nga India
Pimmusay c. 283 BCE
Pataliputra
Dadduma a nagnagan Kauṭilya, Vishnugupta
Alma mater Takshashila
Trabaho Manursuro ken naarian nga agbalbalakad
Nakaam-ammuan Pundasion ti Maurya nga Imperio
Nalatak nga obra) Arthashastra (nasuppiatan ti nangisurat), Chanakya Neeti

Ni Chanakya (c. 370–283 BCE)S. K. Agarwal (1 Septiembre 2008). Para iti Panagpasayaat ti Panagturay. Akademiko a Pundasion. p. 17. ISBN 978-81-7188-666-1. Naala idi 2012-06-06. </ref> ket maysa idi nga Indiano a manursuro, pilosopo ken naarian nga agbalbalakad.

Isu ket kasisigud a manursuro ti taga-ugma a Unibersidad ti Takshashila, ni Chanakya ket nangimaton idi ubing ti immuna a pannakaipangato ti bileg ti Maurya nga emperador ti Chandragupta. Isu ti kaaduan a naipammadayawan para iti nangruna a papelna iti pannakabangon ti Maurya nga Imperio, isu daytoy ti immuna nga imperio iti pakasaritaan ti arkeolohiko a kaaduan a nagturay ti Indiano a subkontinente. Ni Chanakya ket nagserbi a kas ti nangruna nga agbalbalakad kenni Chandragupta ken ti anakna a lalaki a ni Bindusara.

Ni Chanakya ket tinawtawid a nailaslasin a kas Kautilya wenno Vishnu Gupta, a nangisurat ti taga-ugma a treatado ti politika ti India a nakunkuna a ti Arthaśāstra.[1] Iti kastoy, isu ket naipanpanunotan a kas pionero iti paset ti ekonomiko ken siensia politika idiay India, ken ti obrana ket naipagpagarup a kas maysa a nangruna a simmarunnuan ti Klasiko nga Ekonomiko.[2][3][4][5] Ni Chanakya ket sagpaminsan a tinawtawagan a kas ti "Indiano a Machiavelli",[6] nupay dagiti obrana ket immununa babaen ti 1,800 a tawtawen ngem ni Machiavelli.[7] Dagiti onrana ket napukpukaw idi asideg ti gibus ti Gupta a dinastia ken saan a naduktalan manen aginggana idi 1915.[3]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Mabbett, I. W. (1964). "Ti Petsa ti Arthaśāstra". Warnakan ti Oriental a Kagimongan ti Amerikano (Oriental a Kagimongan ti Amerikano) 84 (2): 162–169. doi:10.2307/597102. JSTOR 597102. ISSN 0003-0279. 
  2. ^ L. K. Jha, K. N. Jha (1998). "Chanakya: ti pionero nga ekonomista ti lubong", Internasional a Warnakan ti Sosial nga Ekonomiko 25 (2-4), p. 267–282.
  3. ^ a b Waldauer, C., Zahka, W.J. ken Pal, S. 1996. Kauṭilya's Arthashastra: Ti binabaybay-an a simmarunnuan ti klasiko nga ekonomiko. Indiano a Panagrepaso ti Ekonomiko, Tom. XXXI, No. 1, pp. 101-108.
  4. ^ Tisdell, C. 2003. Ti Lumaud a perspektibo ti Arthasastra ni Kauṭilya : daytoy kadi ket mangited ti batayan para iti ekonomiko a siensia? Ekonomiko a Teoria, dagiti Panakaipakat ken Banbanag ti Obra a Papel Blg. 18. Brisbane: Eskuela ti Ekonomiko, Ti Unibersidad ti Queensland.
  5. ^ Sihag, B.S. 2007. Kauṭilya kadagiti patakder, panagturay, pannakaammo, etiko ken prosperidad. Humanomics 23 (1): 5-28.
  6. ^ "Ti Indiano a Machiavelli" wenno Politikal a Teoria idiay India idi Dua a Ribu a Tawtawen babaen ni Herbert H. Gowen. Political Science Quarterly Tom. 44, No. 2 (Hun., 1929), pp. 173-192. Nangipablaak: Ti Akademia ti Politikal a Siensia.
  7. ^ Herbert H. Gowen (1929). ken iti adadu a naitaripnong a lubong wenno Politikal a Teoria idiay India idi Dua a Ribu a Tawtawen, Political Science Quarterly 44 (2), p. 173–192.

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti sasao a mainaig ti Chanakya idiay Wikiquote