Dam-eg

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Dagiti tropikal a kabakiran ket masansanda nga addaan ti nangato a kadam-eg.

Ti dam-eg ket isu ti kaadu ti alibungubong ti danum iti angin. Ti alibungubong ti danum ket isu ti alingasaw a kasasaad ti danum ken saan a makita.[1] Ti dam-eg ket mamngipakita ti pannakalabit ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Ti nangatngato a dam-eg ket mangpabassit ti pagangayan ti panagling-et iti panagpalamiss ti bagi babaen ti panagpabassit ti gatad ti panagbawbaw ti kabasa manipud ti kudil. Daytoy a pagangayan ket mapattapata iti tabla ti pagsurotan ti pudot wenno humidex, nga inus-usar iti las-ud ti tiempo ti kalgaw.

Adda met dagit itallo a kangrunaan a panagrukod ti kadam-eg: patingga, relatibo ken naisangayan . Ti patingnga a dam-eg ket isu ti linaon a danum ti angin.[2] Ti relatibo a dam-eg, ket maiyebkas akas porsiento, mangrukod daytoy ti agdama a patingnga a dam-egm a relatibo iti kanagtuan para iti temperatura. Ti naisangayan a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti linaon nga alibungubong ti danum iti laok iti dagup a linaon ti angin iti pakaibatayan ti masa

Dagiti kita[urnosen | urnosen ti taudan]

Patingnga a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti patingnga a dam-eg ket isu ti masa ti alibungubong ti danum,  m_w , ti tungngal maysa a tomo ti unit iti dagup ti panaglalaokk ti angin ken alibungubong ti danum,  V_{net} , ken mabalin amaiyebkas a kas:

 AH = {m_w \over V_{net}}.

Ti patingnga a dam-eg iti tangatang ket sumakop manipud ti asideg a sero aginggana ti agarup a 30 gramo iti tungngal maysa a kubiko metro no ti angin ket nasagepsepan iti 30 °C.[2] (Kitaen pay ti tabla ti klima/dam-eg)

Ti patingga a dam-eg ket baliwanna ti angin a kas dagiti panangbalbaliw ti temperatura wenno presion. Daytoy ket mangaramid a saan a nasayaat para kadagiti panagpattapatta ti kimiko nga inhenieria, a kas para kadagiti panagpamaga kadagiti kawes, nga idiay ket ti temperetura ket adu unay ti paggiddiatanna. Akas ti resulta daytoy, ti patingga a dam-eg iti kimiko nga inhenieria ket mabalin a mangibaga iti masa ti namaga nga angin, a naamammuan pay a kas ti pannakaibagi ti panaglalaok ti masa (kitaen ti "naisangayan a dam-eg" dita baba), a nasaysayaat a para it ipudot ken dagiti panagpattapatta ti balanse ti masa. Ti masa ti danum iti tungngal maysa a tomo ti unit a kas ti ekuasion dita ngato ket naipalawag pay a kas bolumetriko a dam-eg . Gapu ti mabalin a pannaka-allilaw, ti Britaniko nga Alagadenti BS 1339 (napabaro 2002) ket mangisingasing a ti pannakaibaga ti "patingnga a dam-eg". Nasken nga al-aludan a kitkitaen dagiti unit. Adu dagiti pagkitaan ti dam-eg a naited iti g/kg wenno kg/kg, ngem ti aniaman a unit ti masa ket mabalin a mausar.

Ti pagobraan a maipanggep ti panagadal ti pisikal ken termodinamika atagtagikua ti panaglalaok ti alingasaw ken alibungubong ket nanaganan ti sikrometria.

Relatibo a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti relatibo a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum iti panaglalaok ti angin ken danum iti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum kadagiti a kasasaad. Ti relatibo a dam-eg ket isu ti annong ti linaon ti danum ken temperatura.

Ti relatibo a dam-eg ket kadawyan a maiyebkas a kas maysa a porsiento ken mapattapatta babaen ti panag-usar ti sumaganad a pormula. Daytoy ket naipalawag a kas ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum (H2O)  \left({e_w}\right) iti laok ti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum  \left({{e^*}_w}\right) iti naited a temperatura.

[3]
 \phi  =  {{e_w} \over {{e^*}_w}} \times 100%

Ti relatibo a dam-eg ket maysa a nangruna a metriko nga inus-usar kadagiti panangipalnaad ti tiempo aken dagiti reporta, gaputa daytoy ket ti maysa a pangituldingan ti maysa apannakabalin ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Iti nabara a tiempo ti kalgaw , ti ingangato iti relatibo a dam-eg ket mangipangato ti nalawag a temperatura kiti tattao (ken dagiti dadduma nga ayup) babaen ti panaglapped ti panagbawbaw ti ling-et manipud ti kudil. Kas pagarigan, segun ti Pagsurotan ti Pudot, ti relatibo a dam-eg ti 75% iti 80.0°F (26.7°C) ket mariknanto a kasla iti 83.6°F ±1.3 °F (28.7°C ±0.7 °C) iti relatibo a dam-eg ti ~44%.[4][5]

Naisangayan a dam-eg[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti naisangayan a dam-eg ket isu ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti namaga nga angin iti naisangayn a masa, ken sagpaminsan a naibagbaga a kas ti pannakaibagi tidam-eg. Ti naisangayan a dam-eg ket maiyebkas a kas ti pannakaibagi ti masa ti alibungubong ti danum,  m_v , iti tungngal maysa a unit ti masa ti namaga nga angin  m_a [6] . Daytoy a kaadu ket naamammuan pay a kas ti "pannakaibagi ti panaglalaok" ti alibungubong ti danum.[7]

Dayta apannakaibagi ket naipalawag a kas:

 SH = {m_v \over m_a}.

Ti naisangayan a dam-eg ket mabalin pay a maiyebkas kadagiti sabali a waya a mairaman ti:

 SH = {0.622 {p_{(H_2O)}} \over {p_{(namaga\, nga\, angin)}}}
 0.622 = {{MM_{H_2O}} \over {MM_{namaga\, nga\, angin}}}

wenno:

 SH = {{0.622 p_{(H_2O)}}\over {p-p_{(H_2O)}}}.

Ti panag-usar ti daytoy a panangipalawag ti naisangayan a dam-eg, thi relatibo a dam-eg ket mabalin a maiyebkas a kas

 \phi = {{SH*p}\over {(0.622+SH) p^*_{(H_2O)}}}\times 100

Nupay kasta, ti naisangayan a dam-eg ket naipalawag pay a kas ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti dagup a masa ti sistema (namaga nga angin ken manayonan ti alibungubong ti danum).[8] Kas pagarigan, ti ASHRAE 2009 a Polieto, Ch1,1.2, (9a) ket mangipalawag ti naisangayan a dam-eg a kas "ti pannakaibagi ti masa iti dagup a masa ti nadam-eg a wadan ti angin".

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Ania kadit ti alibungubong ti danum?". Naala idi 2012-08-28. 
  2. ^ Wyer, S.S., "Ti treatado iti agpataud ti alingasaw ken dagiti agpatpataud ti alingasaw", (1906) Ti Warnakan ti Inhenieri ken Panagmina, Londres, p.23
  3. ^ Perry, R.H. ken ni Green, D.W, Perry's Chemical Engineers' Handbook (Maika-7 nga Edision), McGraw-Hill, ISBN 0-07-049841-5 , Eqn 12-7
  4. ^ Lans P. Rothfusz. "The Heat Index 'Equation' (or, More Than You Ever Wanted to Know About Heat Index)", Scientific Services Division (NWS Southern Region Headquarters), 1 Hulio 1990 [1]
  5. ^ R.G. Steadman, 1979. "The assessment of sultriness. Part I: A temperature-humidity index based on human physiology and clothing science," J. Appl. Meteor., 18, 861-873
  6. ^ Cengel, Yunus kenni Boles, Michael, Termodinamika: Ti Maysa nga Inhenieria nga Arngian, 1998, Maika-3 nga edision, McGraw-Hill, pp. 725–726
  7. ^ http://glossary.ametsoc.org/wiki/Mixing_ratio
  8. ^ Glosario ti AMS: naisangayan a dam-eg