De jure

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken


Ti De jure (iti Klasiko a Latin de iure) ket maysa a panangiyebkas a ti kaibuksilanna ket "maipanggep iti linteg", a maigiddiat iti de facto, a ti kaibuksilanna ket "maipanggep iti kinapudno". Dagit itermino ti de jure kende facto ket inus-usar daitoy embes nga "iti linteg" ken "iti panagsanay", no adda ti mangipalplawag kadagiti politikal wenno nainkalintegan a kasasaad.

Iti nainkalintegan a kontesto, ti de jure ket mabalin pay a maipatarus a kas "maipapan iti linteg". Ti panagsanay ket mabalin nga adda iti de facto, kas pagarigan, ti tattao ketumannugotda ti kontrato a kasla dda iti linteg a a mangitungpal iti dayta, ngem awan pay met ti kasta a linteg. Ti proseso a naamammuan a kas ti "desuetude" ket mabalin a mangpalubos kadagiti de facto a panagsanay a mangsukat kadagiti duog a de jure a linlinteg. Iti met sabali, dagit panagsanay ket mabalin met nga adda a de jure ken saan a maiyannugot wenno tungpalen babaen ti tattao.

Kas pagarigan[urnosen | urnosen ti taudan]

Daytoy ket pudno a mabalin nga adda dagiti aggigiddan a nainkalintegan ti de jure a saan a dagiti de facto. Idi baetan ti 1805 ken 1914, ti alagaden a dinastia ti Ehipto ket nagturay a kas dagiti de jure a birey iti Otomano nga Imperio, ngem nagtignay a kas dagiti de facto a nawaya a nagturay a nangtaripato ti polite fiction iti Otomano a suserania. Nupay kasta, manipud idi agarup a 1882, dagit nagturayturay ket addaanda laeng ti de jure a turay iti Ehipto, a kas idi met laeng idi nagbalinen a tirtiris nga estado ti Britaniko. Isunga, ti Ehipto idi ket babaen ti Otomano linteg de jure ket probinsia ti Otomano nga Imperio, ngem de facto id ia paset ti Britaniko nga IMperio.

Iti linte nga Amerikano, a naisangayan kalpasan ti Brown v. Opisina ti Edukasion (1954), ti baetan a paggidiatan ti segregasion a de facto (ti adda a segregasion gapu kadagiti boluntario gunglo ken kaarubaan) ken ti segregasion a de jure (ti adda a segregasion gapu kadagiti loka a linteg a nagbilin ti segregasion), ket nagbalin a nangruna a naggiddiatan para iti inbilin ti korte a remedio dagiti panggep.

Idiay Kanada, a naisangsangayan ken idi ad-adu a konsentrasio iti British Columbia, ti saan a pannakalinteg ti cannabis ket naikeddeng a kas"De jure", kadagit kaaduan a pannaka-usar, ken kapadpada ti Amerikano a prohibision ti arak ken dagiti speakeasy iti tawtawen ti 1930, ket maysa kas pagarigan ti ˈDe factoˈ ti Saan a Sibil a Panagtungpal .

Kirtaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti inagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]