Hormona

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Ti adrenalina, ti katekolamina a tipo ti hormona

Ti hormona (manipud ti Griego ὁρμή, "impetus") ket kimiko nga ibbatan babaen ti selula, glandula, wenno ti maysa nga organo iti maysa a paset ti bagi a makabanag kadagiti selula kadagiti sabali a parte dagiti organismo. Iti sapasap, bassit laeng a pateg ti hormona ti nasken tapno mabaliwan ti metabolismo ti selula. Daytoy ket kasla ti kimiko a mensahero a mangipatulod kadagiti senial manipud ti maysa a selulua iti sabali a selula.[1] Amin a multiselular nga organismo ket agpataud kadagiti hormona; dagiti hormona ti mula ket makunkuna pay a dagiti pitohormona. Dagiti hormona ti ay-ayup ket masansan a maipatulod iti dara. Dagiti selula ket sumungbatda iti hormona no dagitoy ket agiyebkas ti naisangayan a pangawatan para iti dayta a hormona. Ti hormona ket maibedbed iti pangawatan a protina, ken pagbanagan ti pannakaitignay ti mekanismo ti transduksion ti senial a kanungpalang a mangiturong kadagiti sungbat ti naisangayan a tipo ti selula.

Dagiti molekula ti endokrina a hormona ket dagus a maibbatan iti dara, ken kadawyan kadagiti kapilario. Dagiti hormona nga addaan iti parakrino nga annong ket maiwaras babaen kadagiti espasio ti kompartamento ti likido kadagiti kaarubayan a puntaan a kulanit.

Dagiti nadumaduma nga eksohenia a kompuesto a kimiko, urayno masna wenno sintetiko, ket addaan ti kasla hormona a pagbanagan iti tao wenno kaatapan. Ti bukodda a panagsinga kadagiti sintesis, pabagtubbog, panangitulod, panagbedbed, tignay, wenno panangikkat kadagiti masna a hormona iti bagi ket mabalin a mangbaliw ti homeostasis, reproduksion, panagrang-ay, ken/wenno panagkukua, a kasla met dagiti hormona a napataud babaen ti endohenia.[2]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Hormones". 
  2. ^ Crisp TM, Clegg ED, Cooper RL, Wood WP, Anderson DG, Baetcke KP, Hoffmann JL, Morrow MS, Rodier DJ, Schaeffer JE, Touart LW, Zeeman MG, Patel YM (1998). "Enbironmento a panagsinga ti endokrina: Ti maysa a panangipateg kadagit ipagbanagan ken panagusig". Environ. Health Perspect. 106 (Suppl 1): 11–56. PMC 1533291. PMID 9539004. 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]