Karayan Yangtze
| Yangtze (Chang Jiang) | |
| Karayan | |
 Sumipnget idiay Karayan Yangtze
|
|
| Pagilian |  Tsína |
|---|---|
| Dagiti estado | Qinghai, Tibet, Yunnan, Sichuan, Chongqing, Hubei, Hunan, Jiangxi, Anhui, Jiangsu, Shanghai |
| Dagiti tributario | |
| - kanigid | Yalong, Min, Tuo, Jialing, Han |
| - kanawan | Wu, Yuan, Zi, Xiang, Gan, Huangpu |
| Dagiti siudad | Yibin, Luzhou, Chongqing, Wanzhou, Yichang, Jingzhou, Yueyang, Wuhan, Jiujiang, Anqing, Tongling, Wuhu, Nanjing, Zhenjiang, Nantong, Shanghai |
| Taudan | Pantok ti Geladaindong |
| - lokasion | Kabanbantayan ti Tanggula, Qinghai |
| - kangato | 5,042 m (16,542 pié) |
| - nagsasabtan | 33°25′44″N 91°10′57″E / 33.42889°N 91.18250°E |
| Sabangan | Daya a Baybay Tsina |
| - lokasion | Shanghai, ken Jiangsu |
| - nagsasabtan | 31°23′37″N 121°58′59″E / 31.39361°N 121.98306°E |
| Kaatiddog | 6,300 km (3,915 mi) [1] |
| Labneng | 1,808,500 km2 (698,266 kd mi) [2] |
| Panagayus | |
| - natimbengan | 30,166 m3/s (1,065,302 ku pié/s) [3] |
| - kaadu | 110,000 m3/s (3,884,613 ku pié/s) [4][5] |
| - kabassit | 2,000 m3/s (70,629 ku pié/s) |
 Ti pagdalanan ti Karayan Yangtze idiay uneg ti Tsina
|
|
| Karayan Yangtze | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Insík a nagan | |||||||||||
| Tinawtawid nga Insík | 長江 | ||||||||||
| Napalaka nga Insík | 长江 | ||||||||||
| Literal a kayat a saoen | Ti Atiddog a Karayan | ||||||||||
|
|||||||||||
| Pagpilian a nagan nga Insík | |||||||||||
| Tinawtawid nga Insík | 揚子江 | ||||||||||
| Napalaka nga Insík | 扬子江 | ||||||||||
|
|||||||||||
| Tibetano a nagan | |||||||||||
| Tibetano | འབྲི་ཆུ་ | ||||||||||
|
|||||||||||
Ti Karayan Yangtze, wenno Chang Jiang (Inggles 
/ˈjæŋtsi/ wenno /ˈjɑːŋtsi/; Mandarin [tʂʰɑ̌ŋ tɕjɑ́ŋ]) ket isu ti kaatiddogan a karayan idiay Asia, ken ti maikatlo a kaatiddogan iti lubong. Daytoy ket agayus iti 6,418 kilometro (3,988 mi) manipud kadagiti glasier idiay Banak ti Qinghai-Tibet idiay Qinghai nga agpaday a bumallasiw ti abagatan alaud, tengnga ken dumaya a Tsina sakbay a maibusan idiay Baybay Daya a Tsina idiay Shanghai. Daytoy pay ket maysa kadagiti karayan babaen ti tomo ti panagayus iti lubong. Ti Yangtze ket agayus ti maysa a panglima a kalawa ti daga ti Republika dagiti Tattao iti Tsína (PRC) ken ti labneng ti karayanna ket pagtaengan dagiti maysa a pagkatlo ti populasion ti Tsina.[6]
No mairaman ti Karayan Duyaw, ti Yangtze ket isu ti kangrunaan a karayan iti pakasaritaan, kultura ken ekonomia ti Tsina. Ti nalames a Karayan Yangtze Delta ket agpatpataud ti adadu ngem 20% ti GDP ti Tsina. Ti Karayan Yangtze ket agay-ayus kadagiti nadumaduma a kita ti ekosistema ken kabukbukodanna pay a pagtaengan dagiti nadumaduma a endemiko ken dagiti nadangran a sebbanagan amairaman ti Insik a buaya ken ti esturion ti Yangtze. Para kadagiti rinibu a tawtawen, dagiti tattao ket inususarda ti karayan para iti danum, panagsibog, kinadalus, pagluganan, industria, panagmarka ti pagbeddengan ken gubat. Ti Tallo a Karabukob a Penned idiay Karayan Yangtze ket isu ti kadakkelan a hidro-elektriko nga estasion ti elektrisidad iti lubong.[7][8]
Dagiti napalabas a tawen, daytoy a karayan ket nakasagsagaba maipud kadagiti karugitan ti industria, dagiti nagayusan ti agrikultura, panaglan-ak, ken dagiti panakapukaw ti kalugnakan ken danaws, a dagitoy ket mangipakaro kadagiti natiempoan a panaglayos. Adda dagiti paset ti karayan a nasalakniban tattan a kas dagiti katutubo a reserba. Ti maysa bennat ti Yangtze nga agyayus ti daalem akarabukod idiay lumaud a Yunnan ket paset ti Tallo aParalelo a Karkarayan dagiti Nasalakniban a Lugar ti Yunnan, ti UNESCO a Tinawtawid a Lugar ti Lubong.
Dagiti linaon |
Nagnagan [urnosen]
Ti nagan a "Yangtze", a naipaletra pay iti "Yangtse" wenno "Yangzi", ket naala manipud tilokal a nagan para iti maysa a gay-at iti akin-babaa a Yangtze idiay asideg ti Yangzhou.
Ti "Yangzi" (nga Insik: 扬子; pinyin: Yángzǐ) ket isu idi ti nagan ti purok ken ti lugar ti maysa a taga-ugma a pagballasiwan ti balsa, ken ti "Jiang" (nga Insík: 江; pinyin: Jiāng) ken maysa kadagiti Insika balikas para iti karayan.[9] Idi maiak-13 a siglo, ti nadayeg nga opisial ti Song a Dinastia, a ni Wen Tianxiang ket nangsurat ti maysa a daniw a natituluan iti Yangzi Jiang. Kalpasanna, dagiti Lumaud a Misionario ket nangngegda ti nagan ken inpakatda iti intero a karayan.
Dagiti nagibasaran [urnosen]
- ^ Encyclopaedia Britannica: Karayan Yangtze http://www.britannica.com/eb/article-9110538/Yangtze-River
- ^ Zhang Zengxin; Tao Hui; Zhang Qiang; Zhang Jinchi; Forher, Nicola; Hörmann, Georg. "Nagdumaduma a busbos ti dam-eg idiay Labneng ti Karayan Yangtze, Tsina, ken mabalina mainaig kadagiti dakkel ti gatadna a panagipablaak". Stochastic Environmental Research and Risk Assessment (Springer Berlin/Heidelberg) 24 (5): 579–589.
- ^ "Dagiti Kangrunaan a Karayan". Dagiti Nailian a Kasasaad. China.org.cn. http://china.org.cn/english/eng-shuzi2003/gq/dili5.htm. Naala idi 2010-07-27.
- ^ https://probeinternational.org/three-gorges-probe/flood-types-yangtze-river Naala idi 2011-02-01
- ^ "Kinuna ti Tallo a Karabukob a ti Karayan Yangtze ket Nalabsanna ti Panagayusna idi 1998". Bloomberg Businessweek. 2010-07-20. http://www.businessweek.com/news/2010-07-20/three-gorges-says-yangtze-river-flow-surpasses-1998.html. Naala idi 2010-07-27.
- ^ (Insik) [1] Naala idi2010-09-10
- ^ "Tallo a Karabukob a Penned, Tsina : Ladawan ti Aldaw". earthobservatory.nasa.gov. http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=38879. Naala idi 2009-11-03.
- ^ Dagiti Sanglubongan a Karayan, bariweswes ti Tallo a Karabukob a Penned, Naala idi Agosto 3, 2009
- ^ (Insik)An Min, "夜晤扬子津" Yangzi Wanbao 2010-01-23
Adu pay a mabasbasa [urnosen]
- Carles, William Richard, "Ti Yangtse Chiang", Ti Heograpiko a Warnakan, Tom. 12, Blng. 3 (Sep., 1898), pp. 225–240; Inpablaak babaen ti: Blackwell Publishing para iti Kagimongan ti Naarian a Heograpiko (a kaduna ti Instituto dagiti Britaniko a Heograpo)
- Danielson, Eric N. 2004. Nanjing ken ti Akin-baba a Yangzi, Manipud ti Napalabas ken Agdama, Ti Baro a Trilohia ti Karayan Yangzi, Tom. II. Singapore: Times Editions/Marshall Cavendish. ISBN# 981-232-598-0.
- Danielson, Eric N. 2005. Ti Tallo a Karabukob ken Ti Akin-ngato a Yangzi, Manipud ti Napalabas ken Agdamat, Ti Baro a Trilohia ti Karayan Yangzi, Tom.. III. Singapore: Times Editions/Marshall Cavendish. ISBN# 981-232-599-9.
- Grover, David H. 1992 Dagiti KOmersio a Barko ti Amerikano idiay Yangtze, 1920-1941. Wesport, Conn.: Praeger Publishers.
- Van Slyke, Lyman P. 1988. Yangtze: katutubo, pakasaritaan, ken ti karayan. Ti Bassit a Libro ti Stanford . ISBN 0-201-08894-0
- Winchester, Simon. 1996. Ti Karayan iti Tengnga ti Lubong: Ti angpangato a panagdaliasat idiay Yangtze ken Panagsubli iti Insik a Panwen, Holt, Henry & Company, 1996, hardcover, ISBN 0-8050-3888-4; trade paperback, Owl Publishing, 1997, ISBN 0-8050-5508-8; trade paperback, St. Martins, 2004, 432 pampanid, ISBN 0-312-42337-3
Dagiti silpo ti ruar [urnosen]
Dagiti midia a mainaig ti Karayan Yangtze(Chang Jiang) idiay Wikimedia Commons
Palko ti Karayan Yangtze
