Lammin ti angin

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Ti grapiko dagititemperatura ti lammin ti angin para kadagiti naited a temperatura ti angin ken dagiti kapardas ti angin

Ti lammin ti angin wenno lam-ek ti angin ket isu ti maipagarup a panagpababa ti temperatura ti angin a marikna babaen ti bagi iti nailatak a kudil babaen ti puyupoy ti nalamiis nga angin.

Dagiti temperatura ti lammin ti angin ket kankanayon a nababbaba ngem ti temperatura ti angin para kadagiti pateg a ti pormula ket husto. No ti nalawag a temperetura ket nangatngato ken ti temperatura ti angin, ti pagsurotan ti pudot ket embes ket nga isu ti mausar.

Panangipalawag[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti bagi ti tao ket makapukaw ti pudot babaen ti konbeksion, panagbawbaw, panagiyallatiw ti pudot, ken radiasion.[1] Ti gatad ti pannakapukaw ti pudot babaen ti maysa arabaw babaen ti konbeksion ket depende iti kapardas ti angin iti rabaw. No timaysa a rabaw ket papudotenna ti angin iti arubayanna, ti maysa a manginsulado a tuon ti iti nabara nga angin ket umariping a maporma iti rabaw. Ti aggungunay nga angin ket mangriro ti tuon a pagbeddengan, a mangpalubos ti baro, ken nalamlamiis nga angin a mangsukat ti nabara ng angin a kaariping ti rabaw. The faster the wind speed, the more readily the surface cools.

Ti kapardas ti panagpalamiis ket addaan kadagiti nadumaduma apagbanagan iti inanimado a banbanag ken dagiti biolohiko nga organismo. Para kadagiti inanimado a banag, ti pagbanagan ti lammin ti angin ket ti naparpardas a panangipababa kadagiti aniaman a nabara a banag iti ambiento a temperatura. Saan daytoy a makaaramid, nupay kasta, ti mangipababa ti temperatura dagitoy a banag ti nababbabab ngem ti ambiento a temperatura, urayno kasano ti kapardas ti angin. Para kadagiti kaaduan a biolohiko nga organismo, ti pisiolohiko a sungbat ket ti mangtalinaay ti temperatura ti rabaw iti maysa amaawat a sakop tapno maliklikan dagiti nakaro a pagbanagan. Isunga, ti panangpadas ti mangtalinaay ti naited a temperatura ti rabaw iti maysa nga enbironmento iti naparpardas a pannakapukaw ti pudot ket pagresultaan iti panangipagarup ti nababbaba a temperatura ken ti maysa a pudno a nakarkaro a pannakapukaw ti pudot ket mangpa-adu ti peggad kadagiti nakaro apagbanagan a kas ti frostbite, hipothermia, ken pannakatay.

Ti rabaw a nabasa, kasla ti tao nga agar-aramat kadagiti nabasa a kawes, ket naparpardas a makapukaw ti pudot no bumawbaw ti basa isunga mariknaan a nalamlamiis. Timet dam-eg ket mangpabuntog ti panagbawbaw ken makaaramid ti nabarbara a panagrikna iti rabaw, ken daytoy ket nairaman kadagiti atatiddog a pormula ti lammin ti angin. Iti las-ud dagiti napudpudot a bulan, daytoy a pagbanagan ket maipalawag iti pagsurotan ti pudot wenno humidex.

Dagiti sabali nga arngian[urnosen | urnosen ti taudan]

Adu met dagiti adda a pormula para iti lammin ti angin gaputa, saan amaipada iti temperatuar, awan dagiti unibersal a nakaitunosan ti alagaden para iti kaibuksilan ti termino. Ti laeng panagpadas dagiti pormula ket ti panagited ti abilidad a mangipadto babaen ti bilang ti pagbanagan ti anagin iti temperatura a maipagarup ti tattao. Dagiti sabsabali a serbisio ti tiempo dagiti pagilian ket agus-usarda ti alagaden para iti bukodda a pagilian wenno rehion. Dagiti serbiso ti tiempo ti Estados Unidos ken Kanada ket agus-usarda ti modelo a naawata babaen ti Serbisio ti Nailain a Tiempo. Dayta a modelo ket nagbalbalaiw kadagiti napalabas a panawen.

Dagiti immuna a pormula ti lammin ti angain ken dagiti tabala ket pinarang-ay babaen ni Paul Allman Siple ken ni Charles F. Passel idi nagtrabtrabahoda idiay Antartika sakabay idi Maikdua a Sangalubongan a Gubat, ken inaramid a magun-od babaen ti Serbisio ti Nailain a Tiempo babaen idi tawtawen ti 1970. Daytoy ket naibatay iti gatad a panagpalamiis ti bassit a plastik a botelia idi ti linaonna ket nagyelo bayat a naibitin ken napaanginan iti tuktok ti atep ti abong ti ekspedision, iti isu met laeng nga agpang a kas ti anemometro. Ti naibagbaga a Pagsurotan ti Lammin ti Anign ket nakaited ti nasayaat a panangipakita ti kakaro ti tiempo. Idi tawtawen ti 1960, ti lammin ti angin ket nangrugrugi a naireporta a kas ti lammin ti anagin ti kapada a temperatura (WCET), a teoretiko a a saan unay a naserbi. Ti nagsurat iti daytoy a panagbalbaliw ket di ammo, ngem saan a ni Siple ken ni Passel a kas kaaduan anaipagpagarup. Iti immuna, daytoy ket naipalawag idi a kas ti temperatura a ti pagsurotan ti lammin ti angin ket kapadanto iti kompleto a kaawan ti ti angind. Daytoy ket nakaiturongan dagiti kapadpada a temperatura a nalawag a paspasaw ti kakaro ti tiempo. Ni Charles Eagan[2] ket naibanaganna a ti tattao ket manmanoda laeng a saan nga aggungunay nga urayno natalinaay, adda met laeng dagiti panaggunay ti angin. Inpasayaatna nga inpalawag ti kaawan ti angin iti pardas ti angin iti 1.8 metmetro kada segundo (4.0 mph), nga agarup daytoy ti kabaan a marukod a pardas ti angin babaen ti tasa nga anomometro. Daytoy ti nakaiturongan dagiti realistiko a (kasla naputpudot ti arigna) pateg ti kapada a temperatura.

Orihinal a modelo[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti kapada a temperatura ketsaan idi a unibersal nga inus-usar idiay Amianan nga Amerika aginggana iti maika-2i a siglo. Manipud idi tawtawen ti 1970, dagiti kalamiisan a paset ti Kanada ket nagrepreporta ti kasisigud a Pagsurotan ti lammin ti Angin, ti tallo wenno uppat a numero nga addaan kadagiti unit ti kilokaloria/oras iti tungngal maysa a kuadrado metro. Ti tunggal maysa a tao nagkalibrado ti gantingan dagiti bilang, babaen ti pannakasanay. Ti grapiko ket nakaited pay ti sapasap a suroten iti kaimbag ken peggad babaen kadagiti panangipatingga a pateg iti pagsurotan, a kasla ti 1400, nga isu daytoy idi ti pagpatinggaan para iti frostbite. Ti panagbalbaliw idi tawtawen ti 1970iti metriko a sistema dagiti unit idiay Kanada ket nangbaliw amin kadagiti bilang, a nakaramid daytoy a makaallilaw ken makasapul kadagiti amin a mangkalibrado ti bukodda a gantinagn ti lammin ti angin. Nasken koma idi a saan nga adda kadagiti unit, a aks inbagbaga idi ni Siple[3] gaputa daytoy ket saan apanagrukod ti pannakapukaw ti pudo iti tao ngem daytoy laeng ket simple a bilang a kapada ti pannakapukaw ti pudot iti tao.

Ti kasisigud idi a pormula ti pagsurotan idi ket:

WCI=(10\sqrt{V}-V+10.5) \cdot (33-T_{\rm a})[4][5]
Nga iti:
WCI = Pagsurotan ti lammin ti angin, kcal/m2/h
V = Kapardas ti angin, m/s
T_{\rm a} = Temperatura ti angin, °C

Kitaen pay ti[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "A Field Guide to the Atmosphere - Jay Pasachoff - Google Boeken". Books.google.com. Naala idi 2013-08-09. 
  2. ^ Eagan, C. (1964). Panagrepaso ti panagsukisok kadagiti parikut ti miltar kadagiti nalamiis a rehion. C. Kolb and F. Holstrom eds. TDR-64-28. Arctic Aeromed. Lab. p 147–156.
  3. ^ Inbaga ni Paul Siple, iti: Sugat ti Lamiis, 1958, Steven Horvath editor, Josiah Macy Foundation, p 216.
  4. ^ *Woodson, Wesley E. (1981). Human Factors Design Handbook,page 815. McGraw-Hill. ISBN 0-07-071765-6
  5. ^ http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19690003109_1969003109.pdf

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]