Meka

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Meka/Makkah
مكة المكرمة
Makkah al-Mukarramah

Makkah
Ti Nasantuan a Siudad ti Meka
Ti Masjid al-Haram ken ti sentro ti Meka
Ti Masjid al-Haram ken ti sentro ti Meka
Parbo a (nag)nagan: Umm al-Qura ("Ina kadagiti Amina a Pagtaengan")
Ti Meka/Makkah ket mabirukan idiay Saudi Arabia
Meka/Makkah
Meka/Makkah
Lokasion ti Meka
Nagsasabtan: 21°25′0″N 39°49′0″E / 21.41667°N 39.81667°E / 21.41667; 39.81667Nagsasabtan: 21°25′0″N 39°49′0″E / 21.41667°N 39.81667°E / 21.41667; 39.81667
Pagilian Flag of Saudi Arabia.svg Saudi Arabia
Probinsia Rehion ti Makkah
Nagpundar Propeta Ismā'īl, anak a lalaki ni Abraham (Islamiko a tradision)
Gobierno
 • Mayor Abuzar Abbas
 • Probinsial a Gobernador Mishaal bin Abdullah Al Saud
Kalawa[1]
 • Siudad 760 km2 (290 kd mi)
 • Urbano 850 km2 (330 kd mi)
 • Metro 1,200 km2 (500 kd mi)
Kangato 277 m (909 pié)
Populasion (2010)[2]
 • Siudad 1,675,368
 • Densidad 2,200/km2 (5,700/kd mi)
Sona ti oras AST (UTC+3)
 • Kalgaw (DST) AST (UTC+3)
Kodigo ti lugar (+966) 12
Website www.holymakkah.gov.sa

Ti Meka[3] (play /ˈmɛkə/; Arabiko: مكة‎, Makkah, pannakabalikas [ˈmækkæ]) ket maysa a siudad idiay Hejaz ken ti kapitolio ti probinsia ti Makkah idiay Saudi Arabia. Ti siudad ket mabirukan idiay 70 km (43 mi) idiay kaunegan ti Jeddah iti akikid a ginget iti kangato a 277 m (909 ft) ti pantar ti baybay. Ti populasionna idi 2012 ket 2 a riwriw, ngem dagiti agbisbisita ket ad-adu a pagkatluenna dagiti bilang ti tunggal maysa a tawen iti las-ud ti Hajj a paset ti panawen a natengtengngel iti maika-sangapulo ket dua a lunar a bulan ti Muslim ti Dhu al-Hijjah.

Nga isu ti nakaipasngayan a lugar ni Mahoma ken ti lugar a nakaisuratan ti Koran,[4][5] Ti Meka ket naipanpanunotan a kas ti kasantuan a siudad iti relihion ti Islam[6] ken maysa a peregrino a naam-ammuan a kas ti Hajj ket obligatorio para kadagiti amin a makabael a Muslim. Ti Hijaz ket nabayagen nga inturayan dagiti kaputotan ni Mahoma, dagiti sharif, a nawaya nga agturturay wenno basalo kadagiti dakdakkel nga imperio. Daytoy ket sinagepsep ti Saudi Arabia idi 1925. Iti moderno a panawenna, ti Meka ket nakakitkita ti adu a panagpadakkel iti kadakkel ken inpraestruktura. Gapu ti daytoy, ti Meka ket nakapukaw kadagiti adu a rinibu nga agtawen a pasdek ken dagiti arkeolohiko a sitio.[7] Tatta nga aldaw, adda dagiti agarup a 15 a riwriw a Muslims a mangbisbisita ti Meka, a mairaman dagiti adu a riwriw ti las-ud ti bassit nga aldaw ti Hajj.[8] A kas ti nagbanagan, ti Meka ket nagbalinen a maysa kadagiti kaaduan a kosmopolitano ken dibersio a siudad iti Muslim a lubong,[9] urayno dagiti saan a Muslim ket agtultuloyda a maiparit a sunrek ti siudad.[10]

Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti taga-ugma wenno nasapa a nagan para iti lugar ti Meka ket Bakkah (a naisurat pay iti Baca, Baka, Bakah, Bakka, Becca, Bekka, kdpy.).[11][12][13] Ti Pagsasao nga Arabiko a balikas, ti bukodna nga etimolohia, a kasla iti Meka, ket saan a nalawag.[14] Daytoy ket nawatiwat a namatmatian a sinonimo para iti Meka, daytoy ket naibagbaga a naisangsangayan a ti nasapa a nagan ti ginget a mabirukan idiay, bayat a dagiti Muslim nga eskolar ket sapasapda nga agususar a mangibaga ti sagrado a lugar ti siudad nga asideg a nakapalikmut ken mairaman ti Kaaba.[15][16]

Ti porma a Bakkah ket inus-usar para iti nagan ti Meka idiay Koran iti 3:96, bayat a ti porma a meka ket inus-usar iti 48:24.[14][17] Iti abagatan nga Arabiko, ti pagsasao nga inus-usar idiay akin-abagatan a paset ti Arabiano a Peninsula iti panawen ni Mahoma, ti b ken m ket mabalin dagiti nga agsinnukat.[17] Dagiti dadduma pay a nagibasaran ti Meka iti Koran (6:92, 42:5) ket tinawtawagan ti Umm al-Qura, a kayatna a saoen ket "ina ti amin a pagtaengan."[17]

Ti sabali pay a nagan ti Meka, wenno ti kaatapan ken banbantay a a nangpalikmut ti daytoy, segun ti Arabo ken Islamiko a tawidan, ket Faran wenno Pharan, a mangibagbaga ti Desierto ti Paran a naibaga idiay Daan Testamento.[18] Ti Arabo ken Islamiko a tawidan ket agtengtengngel a ti kaatapan ti Paran, iti nawatiwat a panagsasao, ket ti Hijaz ken ti lugar a nagtaengan ni Ishmael idi ket ti Meka.[18] Ni Yaqut al-Hamawi, ti maika-12 a siglo a Siriano a heograpo, ket insuratna a ti Faran ken "ti naiyulog ti Arabo a balikas ti Hebreo. Maysa kadagiti nagan ti Meka a naibaga iti Torah."[19] Adda ti maysa a Tal Faran ("Turod ti Faran") idiay ruar nga igid ti Meka.[19]

Klima[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Meka ket adaan iti namaga a klima. Saan a kas dagiti sabali a sudad ti Saudi Arabia, ti Meka ket mangitalinaay ti nabara a temperaturana iti kalamiisan, ken mabalin a sumakop iti 18 °C (64 °F) iti rabii aginggana iti 30 °C (86 °F) iti malem. Dagiti temperatura iti kalgaw ket napudot unay ken malabsanna ti marka ti 40 °C (104 °F) iti malen ken lumaiis iti 30 °C (86 °F) iti rabii. Mabalin nga agtudo met bassit idiay Meka iti baetan dagiti bulan ti Nobiembre ken Enero.

Klima para iti Meka
Bulan Ene Peb Mar Abr Mayo Hun Hul Ago Sep Okt Nob Dis Tawen
Rekord a kangato °C (°F) 37.0
(98.6)
38.3
(100.9)
42.0
(107.6)
44.7
(112.5)
49.4
(120.9)
49.4
(120.9)
49.8
(121.6)
49.6
(121.3)
49.4
(120.9)
46.8
(116.2)
40.8
(105.4)
37.8
(100)
49.8
(121.6)
Napipia a kangato °C (°F) 30.2
(86.4)
32.5
(90.5)
34.6
(94.3)
38.5
(101.3)
41.9
(107.4)
43.7
(110.7)
42.8
(109)
42.7
(108.9)
42.7
(108.9)
40.3
(104.5)
36.3
(97.3)
31.8
(89.2)
38.17
(100.7)
Inaldaw a katimbeng °C (°F) 23.9
(75)
24.5
(76.1)
27.2
(81)
30.8
(87.4)
34.3
(93.7)
35.7
(96.3)
35.8
(96.4)
35.6
(96.1)
35.0
(95)
32.1
(89.8)
28.3
(82.9)
25.5
(77.9)
30.73
(87.3)
Napipia a kababa °C (°F) 18.6
(65.5)
18.9
(66)
21.0
(69.8)
24.3
(75.7)
27.5
(81.5)
28.3
(82.9)
29.0
(84.2)
29.3
(84.7)
28.8
(83.8)
25.8
(78.4)
22.9
(73.2)
20.2
(68.4)
24.55
(76.18)
Rekord a kababa °C (°F) 11.0
(51.8)
10.0
(50)
13.0
(55.4)
15.6
(60.1)
20.3
(68.5)
22.0
(71.6)
23.4
(74.1)
23.4
(74.1)
22.0
(71.6)
18.0
(64.4)
16.4
(61.5)
12.4
(54.3)
10.0
(50)
Tudo mm (pulgada) 20.6
(0.811)
1.4
(0.055)
6.2
(0.244)
11.6
(0.457)
0.6
(0.024)
0.0
(0)
1.5
(0.059)
5.6
(0.22)
5.3
(0.209)
14.2
(0.559)
21.7
(0.854)
21.4
(0.843)
110.1
(4.335)
Napipia nga al-aldaw ti presipitasion 4.1 0.9 2.0 1.9 0.7 0.0 0.2 1.6 2.3 1.9 3.9 3.6 23.1
 % ti kadam-eg 58 54 48 43 36 33 34 39 45 50 58 59 46.4
Natimbeng nga inaldaw dagiti oras ti lawag ti init 7 8 9 10 11 10 9 10 10 10 8 7 9.1
Taudan #1: [20]
Taudan #2: Weather2Travel (kainitan)[21]

Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Mecca Municipality. Holymakkah.gov.sa. Naala idi 2013-02-03.
  2. ^ "Population". Statistical Yearbook 47 (2011). Central Department Of Statistics & Information. Naala idi 15 Nobiembre 2013. 
  3. ^ Sagpaminsan a, Makkah wenno Bakkah.
  4. ^ Naipakasaritaan a pateg ti Koran ken ti Ḥadith A.M. Khan
  5. ^ Ti Nasken a maammuan ti Amin a maipanggep ti Koran Ahmed Al-Laithy
  6. ^ Nasr, Seyyed. Mecca, Ti Nasantuan, Medina, Ti Naraniag: Dagiti Kasantuan a Siudad ti Islam. Apertura. 2005
  7. ^ Taylor, Jerome (2011-09-24). "Meka para kadagiti Nabaknang: Ti kasantuan a lugar ti Islam ket 'agbalinen a Vegas'". The Independent (Londres). 
  8. ^ Ti Saudi a torre: Ti Meka a maigiddiat ti Las Vegas: Nataytayag, nasansantuan ken nadaydayeg (gangani) iti aniaman a lugar, The Economist, napetsaan idi Hunio 24 2010, Cairo.
  9. ^ Fattah, Hassan M.Dagiti Islamiko a Peregrino ket Mangiyegda ti Kosmopolitano nga Angin iti Saan a Maipada a Siudad, New York Times. Enero 20, 2005.
  10. ^ Esposito, John L. (2011). Ti Nasken a Maamuan ti sinoman a maipanggep ti Islam. Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. p. 25. "Ti Meka, a kasla ti Medina, ket Narikpan kadagiti saan a Muslim" 
  11. ^ Barbara Ann Kipfer (2000). Ensiklopediko a diksionario ti arkeolohia (Illustrated nga ed.). Springer. p. 342. ISBN 9780306461583. 
  12. ^ Cyril Glassé ken Huston Smith (2003). Ti baro nga ensiklopedia ti Islam (Nabaliwan, nailustrado nga ed.). Rowman Altamira. p. 302. ISBN 9780759101906. 
  13. ^ William E. Phipps (1999). Mahoma ken Hesus: ti panangipada dagiti propeta ken dagiti insursuroda (Nailustrado nga ed.). Continuum International Publishing Group. p. 85. ISBN 9780826412072. 
  14. ^ a b Kees Versteegh (2008). C. H. M. Versteegh ken Kees Versteegh, ed. Ensiklopedia ti pagsasao nga Arabiko ken linguistiko, Tomo 4 (Nailustrado nga ed.). Brill. p. 513. ISBN 9789004144767. 
  15. ^ Daniel C. Peterson (2007). Mahoma, propeta ti Dios. Wm. B. Eerdmans Publishing. pp. 22–25. ISBN 9780802807540. 
  16. ^ Sher Ali Maulawi, Mirza Tahir, Ahmad Hadhrat (2004). Ti Nasantuan a Koran nga adda ti Panakaipatarus. Islam Internasional. p. 753. ISBN 9781853727795. 
  17. ^ a b c Philip Khûri Hitti (1973). Dagiti kapitolio a siudad ti Arabo nga Islam (Nailustrado nga ed.). Unibersidad ti Minnesota a Pagmalditan. p. 6. ISBN 9780816606634. 
  18. ^ a b Sir Sayyid Aḥmad Khān (1870). Ti serie dagiti salaysay ti biag ni Mahoma: ken dagiti suheto a simmarsaruno. Londres: Trübner & co. pp. 74–76. 
  19. ^ a b Reuven Firestone (1990). Dagiti panagbanbanniaga ti nasantuan a dagdaga: ti ebolusion ti sarsarita ti Abraham-Ismael iti Islamiko a panakaawat ti testo. SUNY Press. pp. 65, 205. ISBN 9780791403310. 
  20. ^ "Weather averages Mecca". PME. Naala idi Agosto 17, 2009. 
  21. ^ "Mecca Climate and Weather Averages, Saudi Arabia". Weather2Travel. Naala idi 2014-10-14. 

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  • dagiti editor ti Time-Life Books. (1999). Amia kadi tikita ti biag kadagtii daga ti propeta: Islamiko a lubong, AD 570 – 1405. Time-Life Books. ISBN 0-7835-5465-6. 
  • "Quraysh". Encyclopædia Britannica. Britannica Concise Encyclopedia (online). 2007. Naala idi 2007-02-19. 
  • Lapidus, Ira M. (1988). Ti Pakasaritaan dagiti Islamiko a Kagimongan. Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan. ISBN 0-521-22552-3. 
  • Hawting, G. R. (1980). "Ti Pannakapukaw ken Pannakaduktal manen ti Zamzam ken ti 'Bubon ti Ka'ba'". Warnakan ti Eskuela ti Oriental ken Aprikano a Panagadadal, Unibersidad ti Lon dres 43 (1): 44–54. JSTOR 616125. 

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Meka idiay Wikimedia Commons