Umar

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Umar
Umar.png
Islamiko nga imperio idi Las-ud ti Panagturay
Mohammad adil rais-Caliph Umar's empire at its peak 644.PNG
Agbilbilin kadagiti Mammati
(Amir al-Mu'minin)
Napno a Nagan 'Umar bin al-Khattab
(عمر ابن الخطاب)
Panagturay 23 Agosto 634 – Nobiembre 7 644
Naipasngay c.586-590
Nakaipasngayan Meka, Arabia
Pimmusay 7 Nobiembre 644
Pimmusayan Medina, Arabia
Nakaipunpunan Al-Masjid al-Nabawi, Madinah
Sinaruno Abu Bakr
Simmaruno Uthman
Ama Khattab ibn Nufayl
Ina Hantamah binti Hisham ibn al-Mugheerah
Kakabsat a lallaki Zayd ibn al-Khattab
Kakabsat a babbai Fatimah bint al-Khattab
Assawa • Zaynab bint Mazh'un
Umm Kulthum bint Ali
• Quraybah bint Abi Umayyah al-Makhzumi
• Umm Hakim bint al-Harith ibn Hisham
Jamilah bint Ashim ibn Thabit ibn Abi al-Aqlah
• Atikah bint Zayd ibn Amr ibn Nifayl
• Luhyah
• Fukayhah
Annak a lallaki `Abd Allah ibn `Umar
• 'Abd ar-Rahman ibn 'Umar
• 'Ubaid Allah ibn 'Umar
• Zayd ibn 'Umar
Asim ibn Umar
• Iyaad ibn 'Umar
• 'Abd ar-Rahman ibn 'Umar
• Az-Zubayr ibn Bakkar (Abu Shahmah)
Annak a babbai Hafsa bint 'Umar
• Fatima bint 'Umar
• Zaynab bint 'Umar
Dagiti putot Farooqui
Dagiti sabali a titulo Al-Farooq ("Mangilaslasin ti baetan ti pudno ken ulbod")
Amir al-Mo`mineen ("Agbilbilin kadagiti Mammati") [1]

Ni Umar (Arabiko: عمر ابن الخطابtranslit.: `Umar ibn Al-Khattāb, Umar Son of Al-Khittab, c. 586–590 CE – 7 Nobiembre 644), natituluan iti Farooq ti Natan-ok ket maysa idi kadagiti kabilegan ken impluensial a Muslim a nagturturay iti pakasaritaan.[2] Isu ket maysa idi a sahabi (kumadduaan) ti Islamiko a propeta a ni Mahoma. Isu ti nangsukat kenni Kalipa Abu Bakr (632–634) a kas ti maikadua a Kalipa ti Rashidun a Kalipato idi 23 Agosto 634. Isu ket maysa idi a nalaing a hurista ken isu ket nadayeg nga ammo para iti hustisiana, a nakagunodanna ti titulo nga Al-Farooq (Ti mangilaslasin ti nagbaetan ti umno ken dakes). Babaen ni Umar ti Islamiko nga Imperio ket naipadakkel ti saan pay a nakitkita a kinapardas a nagturturay ti amin a Sassanid a Persiano nga Imperio ken ti ad-adu ngem pagkatlo ti Akindaya nga Imperio a Romano.[3] Dagiti panagrautna ti Sassanid a Persiano nga Imperio ket nagbanagan ti pannakaparukma ti Persiano nga imperio iti basbassit ngem dua a tawtawen.[4] Ni Umar idi, segun ti Hudio a tradison, ti nangipaigid ti Kristiano a panagiparit kadagiti Hudio ken nangpalubos kadagiti Hudio idiay Herusalem ken ti panagraem.[5]

Nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]

Ni Umar ket naipasngay idi idiay Meka iti kaputotan ti Banu Adi, ken akinrebbeng idi para iti arbitarasion kadagiti tribu.[6] Ti amana ket ni Khattab ibn Nufayl ken ti inana ket ni Hantama bint Hisham, manipud ti tribu ti Banu Makhzum. Nakunkuna nga isu ket kameng ti pamilia ti tengnga a klase. Idi isu ket agtutubo, isu ket nagtartaraken kadagiti kamelio tiamana kadagiti tanap nga asideg idiay Meka. Ti agtagtagilako nga amana ket naindayegan idi gapu ti kasiribna kadagiti kameng ti tribuna. Kinuna met ti Umar: "Ti amak, ni Al-Khattab ket nauyong idi a tao. Pinagtrabtrahonak idi iti narigat; no saanak nga agtrabaho binabautnak ken pinagtrabahonak aginggana intono mabannogak."[7]

Urayno manmano dagiti makabasa ken makasaurat iti sakbay ti Islamiko nga Arabia, ni Umar ket nakaadal nga agbasa ken agsurat idi ubing. Urayno isu ket saan a mannaniw, isu ket nakaparang-aya iti panagayat iti daniw ken literatura.[8] Segu ti tradision ti Quraish, bayat nga isu ket kadagiti agtutubo a panawen, ni Umar ket nakaadal iti martial arts, panagsakay iti kabalio ken gabbo. Isu ket natayag, napigsa, ken nalaing a gumagabbo.[8][9] Isu ket nalaing pay nga orador ken simmaruno kenni amana a kas maysa arbitrador kadagiti tribu.[10]

Ni Umar ket nagbalin nga agtagtagilako ket napan kadagiti nadumaduma apanagbanniaga idiay Roma ken Persia, a naibagbaga nga idiay ket nakasarak kadagiti nadumaduma nga eskolar ken nangusig kadagiti kagimongan ti Romano ken Persia. Isu ket nagballigi pay a kas maysa nga agtagtagilako.[8][11] Kasla met dagiti nakapalikmut kaniana, ni Umar ket nagay-ayat nga uminom kadagiti aldawna iti masakbayan nga Islamiko.[12]

Pamilia[urnosen | urnosen ti taudan]

Ni Umar ket nangasawa kadagiti 9 a babbai iti kabibiagna ken addaan idi kadagiti 14 nga annak, 10 nga annak a lalaki ken 4 nga annak a babbai.

Dagiti salaysay ket dagiti sumaganad:

  • Asawa: Zaynab bint Maz'un (iti panawen ti Jahiliyyah [Al-aldaw ti Kuneng])
Anak a lalaki: Abdullah ibn Umar
Anak a lalaki: Abdulrahman ibn 'Umar (Ti Laklakay)
Anak a lalaki: Abdulrahman ibn 'Umar
Anak a babai: Hafsa bint Umar
Anak a lalaki: Ubaidullah ibn Umar
Anak a lalaki: Zayd ibn 'Umar[13]
Anaka babai: Fatima bint 'Umar
  • Asawa: Jamilah bint Asim ibn Thabit ibn Abi al-Aqlah (manipud ti tribu ti Aws)[13][15][16]
Anak a lalaki: Asim ibn Umar
Anak a lalaki: Iyaad ibn 'Umar
Anak a lalaki: Zayd ibn 'Umar, (naindayegan nga ammo a kas ni Ibnul Khalifatayn; ti anak a lalaki dagiti dua a kalipa a kas Umar ken Ali).
Anak a babai: Ruqayyah bint 'Umar
  • Asawa: Luhyah (ti babai manipud idiay Yemen (Yaman) ket naisuppiatan iti kasasaad iti pannakiasawa kenni 'Umar, al-Waqidi said that she was Umm Walad, meaning a slave woman)[13]
Anak a lalaki: Abdulrahman ibn 'Umar (ti kaubingan a Abdulrehman bayat nga adda met dagiti mangibagbaga nga isu ti akintengnga Abdulrehman manipud kenni Luhyah)
  • Asawa: Fukayhah (kas Umm Walad)
Anak a babai: Zaynab bint 'Umar (ti kabassitan nga anak ni 'Umar manipud kenni Fukayhah)


Ti sabali pay nga anak a lalaki ket ni az-Zubayr ibn Bakkar, tinawtawagan ti Abu Shahmah, ngem di ammo no ania ti ina.[13]

Dagiti paammo[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Muhammad, ibn Sa'ad. At-Tabaqat al Kubra. pp. Kapitulo 3 panid 281.  830-840 BCE
  2. ^ Ahmed, Nazeer, Islam iti Sangalubongan a Pakasaritaan: Manipud ti Ipupusay ti Propeta a ni Mahoma aginggana ti Umuna a Sangalubongan a Gubat, Amerikano nga Instituto ti Islamiko a Pakasaritaan ken Cul, 2001, p. 34. ISBN 0-7388-5963-X.
  3. ^ Hourani, p. 23.
  4. ^ http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/Caliphate.html
  5. ^ Dubnow, Simon (1968). Pakasaritaan dagiti Hudio: Manipud ti Romano nga Imperio aginggana ti Panawen ti Nasapa a Mediebal 2. Cornwall Books. p. 326. ISBN 9780845366592. 
  6. ^ https://archive.org/stream/UmarIbnAl-KhattabHisLifeAndTimesVolume1/100714724-Umar-Ibn-Al-Khattab-Vol-1#page/n37/mode/2up
  7. ^ Muhammad Husayn Haykal (1944). Al Farooq, Umar. Kapitulo 1, p. 45.
  8. ^ a b c Haykal, 1944. Kapitulo 1.
  9. ^ Muhammad ibn Jarir al-Tabari, History of the Prophets and Kings
  10. ^ Haykal, 1944. Chapter 1, pp. 40–41.
  11. ^ Tabqat ibn Sa'ad. Kapitulor: Umar ibn Khattab.
  12. ^ Haykal, 1944. Chapter 1, p. 47.
  13. ^ a b c d e Nasab Qurayshi, p. 349, by az-Zubayri
  14. ^ Finding the Truth in Judging the Companions (al-Isaba fi tamyiz as-Sahaba) 8/ 193 babaen ni Ibn Hajar al-Asqalani
  15. ^ a b History of the Prophets and Kings 4/ 199 babaen ni Muhammad ibn Jarir al-Tabari
  16. ^ ibn Sa'ad, 3/ 265
  17. ^ al-Bidayah wa al-Nihayah 6/352 babaen ni ibn Kathir
  18. ^ Musannaf 'Abd al-Razzâq 6/ 163–164 #10354
  19. ^ Sahih al-Bukhari vol.4 bk.52 #132
  20. ^ Tarikh al-Tabari 2/343

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Donner, Fred, The Early Islamic Conquests, Princeton University Press, 1981.
  • Guillaume, A., The Life of Muhammad, Oxford University Press, 1955.
  • Albert Hourani, A History of the Arab Peoples, Faber and Faber, 1991.
  • Madelung, Wilferd, The Succession to Muhammad, Cambridge University Press, 1997.
  • G. Levi Della Vida and M. Bonner, "Umar" in Encyclopedia of Islam, CD-ROM Edition v. 1.0, Koninklijke Brill NV, Leiden, The Netherlands, 1999.
  • Previte-Orton, C. W. (1971). The Shorter Cambridge Medieval History. Cambridge: Cambridge University Press.
  • How Many Companions Do You Know? By Ali Al-Halawani.
  • ibn Sa'ad. The Book of the Major Classes (Tabaqat al-Kubra). 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Umar idiay Wikimedia Commons