Pudno nga amianan

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, agbiruk

Ti pudno nga amianan (heodetiko nga amianan) ket ti direksion iti rabaw ti Daga a mapan iti heograpiko nga Amianan nga Ungto.

Maigiddiat ti pudno a heodetiko nga amianan manipud ti magnetiko nga amianan (ti direksion dagiti puntos ti kompas a mapan iti magnetiko nga amianan nga ungto), ken manipud ti ugis nga amianan (ti direksion nga agpaamianan kadagiti linia ti ugis ti proyejsion ti mapa). Maigiddiat pay bassit ti heodetiko a pudno nga amianan manipud ti astronomikal a pudno nga amianan (kadawyan a dagiti bassit nga arkosegundo) gapu ti lokal a grabidad ket mabalin a saan a mangitudo iti eksakto a pagtayyekan nga aksis iti Daga.

Ti direksion ti astronomikal a pudno nga amianan ket namarkaan kadagiti langit babaen ti [[amianan a nainlangitan nga ungto]. Daytoy ket adda iti agarup a 1 a grado ti puesto ti Polaris, tapno ti bituen ket agparang a mangitugot ti bassit a sirkulo iti langit iti tunggal maysa nga aldaw. Gapu ti presesion dagiti ekuinokso iti Daga, ti puno nga amianan ket agtayyek iti maysa nga arko no maibatay kadagiti bituen a mangkompleto iti agarup a 25,000tawtawen. Intono agarup a 2100 aginggana intono 2102 ti Polaris ket kaasitganto a mapan iti nainlangitan nga amianan nga ungto (naala manipud ti kinaudi a presesion ti Daga).[1] [2][3] Kadagiti napalabas a lima a ribu a tawen, ti kaasitgan idi a makita a bituen iti nainlangitan nga amianan nga ungto ket ti Thuban.[4]

Kadagiti mapa nga inpablaak babaen ti United States Geological Survey ken ti Siiigam a Buyot iti Estados Unidos, ti pudno nga amianan ket namarkaan iti linia nga agpatingga iti lima-puntos a bituen. Ti daya ken ti laud nga ig-igid ti topograpiko a kuadranggulo a mapmapa ti USGS ti Estados Unidos ket dagiti meridiano ti longitud, isu a mangipakpakita ti pudno nga amianan (isu a saanda nga eksakto a paralelo). Dagiti mapa nga inpablaak ti Ordnance Survey ti Nagkaykaysa a Pagarian ket aglaon iti diagrama a mangipakita ti paggiddiatan a nagbaetan ti pudno nga amianan, grid nga amianan, ken magnetiko nga amianan iti puntos iti sabanas; dagiti igid ti mapa ket kadawyan a sumurot kadagiti direksion ti grid imbes a ti pudno, ken isu a ti mapa ket pudno a rektanggulo/kuadrado.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Meeus (1997), p. 305.
  2. ^ McClure (2013), http://earthsky.org/brightest-stars/polaris-the-present-day-north-star
  3. ^ Smiley & Khan, Journal of the Royal Astronomical Society of Canada, Vol. 53, p. 250, http://articles.adsabs.harvard.edu//full/1959JRASC..53..249S/0000251.000.html .
  4. ^ Norton, Arthur P. (1973). Norton's Star Atlas. Edinburgh: Sky Publishing. p. 10. ISBN 0-85248-900-5. 4500 years ago it was Thuban (α Draconis); 8000 years hence it will be Deneb 

Bibliograpia[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Meeus, Jean (1997). Mathematical Astronomy Morsels. Richmond, VA: Willmann-Bell. ISBN 0-943396-51-4.