Rosa Luxemburg

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Rosa Luxemburg
Rosa Luxemburg.jpg
Dagiti kabukbukodan a salaysay
Naipasngay 5 Marso 1871
Zamość, Vistula Land, Ruso
Pimmusay 15 Enero 1919(1919-01-15) (edad 47)
Berlin, Alemania
Pakaumilian Aleman
Politikal a partido Partido Proletariat, Sosial a Demokrasia ti Pagarian ti Polonia ken Lituania, Partido Sosial Demakratiko ti Alemania, Nawaya a Sosial Demoktatiko ti Alemania, Liga ti Spartacus, Partido Komunista ti Alemania
Asawa Gustav Lübeck
Domestiko a kadua Leo Jogiches
Kabkabagian Eliasz Luxemburg (Ama)

Line Löwenstein (Ina)

Pagsapulan Revolutionary
Relihion Ateista

Ni Rosa Luxemburg (Rosalia Luxemburg, Polako: Róża Luksemburg; 5 Marso 1871[1] – 15 Enero 1919) ket maysa idi a Marxista teorista, philosopo, ekonomista ken rebolusionario a sosialisa ti kaputotan a Polako Hudio a nagbalin a naturalisado nga umili ti Alemania. Isu ket kameng idi ti Sosial a Demokrasia ti Pagarian ti Polonia ken Lituania (SDKPiL), ti Partido Sosial Demakratiko ti Alemania (SPD), ti Partido ti Nawaya a Sosial Demoktatiko (USPD), ken ti Partido Komunista ti Alemania (KPD).

Idi 1915, kalpasan a nagsuporta ti SPD iti Alemania ti panakibiang ti Sangalubongan a Gubat I, isu ken ni Karl Liebknecht ket binagondad ti kontra-gubat a Spartakusbund (Liga ti Spartacus) a daytoy ket dimtengan a nagbalinan ti Partido Komunista ti Alemania (KPD). Idi lasud ti Aleman a Rebolusion isu ket nangbangon ti Die Rote Fahne (Ti Nalabbasit a Wagayway), ti sentro a ramit ti Spartacista a tignay.

Isu ket nangipanunot a ti Spartacista a yaalsa a kas maysa akamali,[2] ngem isu ket nangsuporta ti daytoy kalpsan nga inbilin ni Liebknecht a dina nga amammo. Idi naparukma daytoy a rebolto babaen ti demokratiko sosial a gobierno ken ti Freikorps (dagiti nagtitipon a beterano ti Sangalubongan a Gubat I iti kanawan a payak dagiti paramilitario a grupo), ni Luxemburg, Liebknecht ken dagiti dadduma pay a nagsupsuporta kaniada ket natiliw ken naipapatayda. Ni Luxemburg ket napaltogan idi ken naibelleng ti bagina idiay Kanal Landwehr idiay Berlin. Kalpasan ti ipupusayda, ni Luxemburg ken Karl Liebknecht ket nagbalinda a martir para kadagiti Marxista. Segun ti Pederal nga Opisina para iti Panagsalaknib ti Batay-linteg, a nangipalplagip kenni Rosa Luxemburg ken ni Karl Liebknecht ket agtultuloy a manipapel ti maysa anangruna a papel ti politikal a kanigid ti Alemania.[3]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]