Kalding

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Capra
Babae nga ibex
Sientipiko a pannakaidasig
Pagarian: Animalia
Pilo: Chordata
Klase: Mammalia
Urnos: Artiodactyla
Pamilia: Bovidae
Subpamilia: Caprinae
Henero: Capra
Linnaeus, 1758

Ti kalding ket maysa a mammal iti genus a Capra nga addaan siam nga kita: ti Ibex, ti West Caucasian Tur, ti East Caucasian Tur, ti Markhor, ken ti Atap a Kalding.

Ti ayup a kadawyan a maawagan iti "kalding" ket isu ti napaamo a kalding (Capra aegagrus hircus), a domesticado a kita iti sebbangan ti Atap a Kalding. Dagiti kalding ket bovid a kamkameng ti familia a Bovidae) ken caprins iti subfamilia a Caprinae. Agngatingat dagiti kalding, addaanda iti boksit nga uppat ti siledna a mangak-akem iti pannakagiling a nalaing ti taraonda.

Sebbangan[urnosen | urnosen ti taudan]

Panagtaraken ken pakaaramatan[urnosen | urnosen ti taudan]

Kaykayat ti kalding dagiti nakayo ken naruot nga species a mulmula, kanenna nga umuna dagiti naganus nga uggot ken bulbulong sananto ipababa a kanen dagiti dadduma a bulbulong ken no dadduma pati ubbak ti mula.
Ladawan ni Scott Bauer para iti USDA

Ti domesticado a kalding, Capra aegagrus hircus, ket maysa kadagiti kabayaganen a matartaraken nga species. Iti rinibribun a tawtawen, maar-aramat iti intero a sangalubongan ti domesticado a kalding a taudan ti gatas, karne (maawagan iti chevon), buok, ken lalat. Iti naudi a siglo, naglatak met ti kalding kas taraken iti balay.

Ti lalat ti kalding ket nalatak a maus-usar iti Tengnga a Pampanawen kas pagiboteliaan iti danum ken arak iti panagdaliasat, ken kas papel a pagsuratan iti sumagmamano a rehion.

Ti karne ken gatas ti kalding ket maar-aramat agpapan ita, ngem saanen a gagangay iti Estados Unidos a kas kadagiti dadduma a rehion iti lubong. Maibilang ti gatas ti kalding kas universal a gatas agsipud ta mabalin nga ipauneg ti adu a mammal. Iti Filipinas, popular ti kalding kas karne a masida ket nalatak kadagiti luto a Filipino a kas iti caldereta ken adobo. Iti Kailokuan, masansan a kalding ti kaykayat dagiti Ilokano a lutuen kas pinapaitan ken kilawen.