Marxismo

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken

Ti Marxismo ket maysa nga ekonomiko ken sosiopolitikal a sangalubongan a panirigan ken pamay-an ti sosioekonomiko a panagsukimat a naibatay ti materialista panangipatarus ti naipakasaritaan a panagrang-ay, ti dialektiko a panirigan ti sosial a panagbalbaliw, ken ti maysa a panagusig kadagiti klase a pannakibiang iti kaunegan ti kagimongan ket dagitipannakaipakatda kadagiti panagusig ken panagdillaw ti panagrang-ay ti kapitalismo. Idi tengnga aginggan ti naladaw a maika-19 a siglo, ti intelektual a panagrang-ay ti Marxism o idi ket inpayuna babaen dagiti dua nga Aleman a pilosopo, a ni Karl Marx ken Friedrich Engels. Dagiti Marxista a panagusig ken metolohia ken nakaimpluensia kadagiti adu a politikal nga ideolohia ken dagiti sosial a tignay kadagiti napalabas a pakasaritaan. Ti Marxismo ket buklenna ti maysa nga ekonomiko a teoria, ti sosiolohiko a teoria, ti [[Marxista a pilosopia|pilosopiko a pamay-an] ken ti rebolusionario a panirigan ti sosial a panagbalbaliw.[1] Awan ti naipatingga a Marxista a teoria; Ti Marxista a panagusig ket naipakaten kadagiti nadumaduma a suheto ken nabalbaliwanen kadagiti lasud ti dalan ti panagparang-ay tapno adda dagiti nadumaduma a teoria ti Marxista.[2]

Ti Marxismo ket naibatay iti materialista a pannkaaawat ti naigimongan a panagrang-ay, a nagal-ala manipud ti punto s a nagrugianna kadagiti kammasapulan a tignay ti ekonomia a kasapulan babaen ti kagimonagan ti tao tapno makaited kadagiti materiales a kasapulanna. Ti porma ti ekonomiko nga organisasion, wenno moda ti produksion, ket naawawat nga isu ti batayan manipud ti kaaduan ti dadduma a sosial a penomena — a mairaman dagiti sosial apannakibiang, politikal ken dagiti legado a sistema, moralidad ken ideolohia — a rimmuar (wenno babaen kadagiti kaaduan a naimpluensiaanda). Dagitoy a sosial a pannakibinag ket mangporma ti superestruktura, para iti pannakaporma ti ekonomiko a sistema a pangibatayan. No dagiti puersa ti produksion (a kangrunaan ti teknolohia) ket mapasayaat, dagiti adda a porma ti sosial nga organisasion ket agbalin a saan a nasayaat ken pasardenganna ti adu pay a panagprogreso. Dagitoy a saak a kinasayaat ket kabukbukodanda apagbalinen dagitoy a kas dagiti sosial a panagsuppiat iti porma ti salisal ti klase.[3]

Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ sosial asiensia : Dagiti Marxista nga impluensia - Britannica Online Encyclopedia
  2. ^ Wolff and Resnick, Richard ken Stephen (Agosto 1987). Ekonomia: Ti Marxiano kontra ti Neoklasiko. Ti Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan. p. 130. ISBN 0801834805. "Ti Marxiano a teoria (agmaymaysa) ket sinukatan dagiti Marxiano a teoria (ad-adu ngem maysa)." 
  3. ^ Panagipadpada dagiti Sistema iti Duapulo ket Maysa a Siglo, 2003, babaen ni Gregory ken Stuart. P.62, Teoria ti Panagbalbaliw ni Marx. ISBN 0-618-26181-8.

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Marxismo idiay Wikimedia Commons