Miguel de Cervantes

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Miguel de Cervantes
4
Ni Miguel de Cervantes
Naipasngay (1547-09-29)29 Septiembre 1547
Alcalá de Henares, Kastila
Pimmusay 22 Abril 1616(1616-04-22) (edad 68)
Madrid, Kastila
Trabaho Nobelista, mannaniw, dramaturgo, soldado
Pagsasao Espaniol
Nasionalidad Espaniol
Kangrunaan nga obra Don Quixote
Viaje al Parnaso
La Galatea



Pirma

Ni Miguel de Cervantes Saavedra[b] (Españiol: [miˈɣel de θerˈβantes saaˈβeðɾa]; 29 Septiembre 1547 – 22 Abril 1616)[2] ket maysa idi nga Espaniol a nobelista, mannaniw, ken dramaturgo. Ti bukodna a magnum opus, Don Quixote, ket naipanpanunotan nga isu dagitoy ti immuna a moderno a Europeano a nobela,[3] ket maysa a klasiko ti Lumaud a literatura, ken naipanpanunotan kadagiti kasayaatan nga obra ti piksion a naisurat ti amin a panawen.[4] Ti impluenisana iti pagsasao nga Espaniol ket kaaduan a nalatak idi a ti pagsasao ket sagpaminsan a makunkuna a ti la lengua de Cervantes ("ti pagsasao ni Cervantes").[5] Isu ket nabirngasana kas ti El Príncipe de los Ingenios ("Ti Prinsipe ti Saririt").[6]

Idi 1569, ni Cervantes ket immalis idiay Roma, nga idiay ket nagserbi a kas maysa a babaonen ni Giulio Acquaviva, ti maysa a nabaknang a padi a naipangato iti kardinal ti simmakbay a tawen. Babaen idin, ni Cervantes ket nagenlistado a kas maysa a soldado ti Marina nga inpanteria ti España a rehimento ken nagtultuloy ti biagna ti milisia aginggana idi 1575, idi natiliw isuna babaen dagiti Arheliano a korsario. Kalpasan ti lima a tawen iti panagtagtagabu isu ket winayaan dagiti nakatiliw kanianan babaen ti pangsaka manipud ti nagannak kaniaka ken dagiti Trinitario, ti maysa a Katoliko nga urnos ti relihion. Isu ket dimteng a nagsubli met laeng iti pamiliana idiay Madrid.

Idi 1585, ni Cervantes ket nangipablaak ti maysa a pastoral a nobela a nanaganan ti La Galatea. Gapu kadagiti pinansia a parikut, ni Cervantes ket nagtrabrabaho a kas maysa a probedor para iti Espaniol nga Armada, ken kalpasan daytoy a kas maysa nga agsingsingir ti buis. Idi 1597, dagiti madi a pakabilanganna ti tallo a tawen ket nakaipan kaniana idiay Balangat a Pagbaludan ti Seville. Idi 1605, isu ket nagnaed idiay Valladolid, idi kalpasan ti panagballigi ti immuna a paset tiDon Quixote, a naipablaak idiay Madrid, daytoy ket nangisenial ti panagsublina ti literario a lubong. Idi 1607, isu ket nagtaeng idiay Madrid, nga idiay ket nagtaeng ken nagtrabtrabaho aginggana idi pimmusay. Idi laus-ud ti siam a tawen ti kabibiagna, ni Cervantes ket nangikeddeng ti pammadayawna a kas maysa a mannurat; isu ket nagipablaak ti Novelas ejemplares (Dagiti nasayaat a nobela) idi 1613, ti Panagbaniaga idiay Parnassus (Viaje al Parnaso) idi 1614, ken idi 1615, ti Ocho comedias y ocho entremeses ken ti maikadua a paset ti Don Quixote. Ni Carlos Fuentes ket nangilaglagip a , "ni Cervantes ket nangiluklukat kadagiti panid ti maysa a libro a ti maysa nga agbasbasa ket agipagpagarup nga isu ti naisursurat."[7]

Biag[urnosen | urnosen ti taudan]

Pannakaipasngay ken nasapa a biag[urnosen | urnosen ti taudan]

Naipagarup a ni Cervantes ket naipasngay idi idiay Alcalá de Henares, ti Kastiliano a siudad ti agarup a 15 milia manipud idiay Madrid, mabalin nga idi 29 Septiembre (ti rambakan nga aldaw ni San Miguel ti Arkanghel) 1547. Ti naipagarup a petsa a pannkaipasngayna ket naikeddeng kadagiti rehistro iti simbaan ket nanaganan ti tradisional a nagan ti maysa nga ubing iti nagan ti aldaw ti piesta a pannakaipasngayna. Isu ket nabuniagan idiay Alcalá de Henares idi 9 Oktubre 1547 idiay parokia a simbaan iti Santa María la Mayor. Ti tignay ti panangbubiag ket nabasa a "Dominggo, ti maikasiam nga aldaw iti bula ti Oktubre, ti Tawen ti Diostayo a sangaribu ket lima a gasut uppat a pulo ket pito a tawen , ni Miguel ket nabalangatan ken nabubiganen, anak a lalaki ni Rodrigo Cervantes ken ti asawana ani doña Leonor. Binunniagan babaen ni apo Bartolomé Serrano, padi ti apotayo a Baket. Nabuniagan ken napirmaan iti naganko. — Bachelor Serrano"

Ni Rodrigo nga ama ni Miguel ket maysa idi a mammmukis-sirhano iti Gallego a kaputotan, a nagsimsimpa kadagiti tulang, nagpadpdara, ken nagtartaripatu ti "basbassit a kammasapulan ti panag-agas";[8] iti dayta a panawen, kadawyan a kadagiti mammmukis nga isuda ket sirhano pay. Ti apongna iti amana a bangir, a ni Juan de Cervantes, ket maysa idi nga impluensial nga baogado a nagtengtengngel kadagiti adu nga administratibo a puesto. Ti ulitegna ket mayor ti Cabra iti adu a tatwtawen.

Ti inana, a ni Leonor de Cortinas, ket patubo idi ti Arganda del Rey ken ti maikatlo nga anak a babai ti maysa a natakneng, a nakapukaw amain a kinabaknangna ken nangilaklako ti anakna a babai a managasawa idi 1543. Daytoy ket nagturongan ti sulpeng a pannakiasawa ken dagiti adu a panagkabkabit babaen ni Rodrigo.[9] Ni Leonor ket pimmusay idi 19 Oktubre 1593.

Bassit laeng kadagiti pannakaamo iti nasapa a tawtawen ni Cervantes. Mabalin nga idi ubing ti pamiliana ket immalalis kadagiti sabsabali nga ili. Idi daytoy a las-ud ti panawen, isu ket nakamamo iti maysa a balasang a kamarera nga agnagan iti Josefina Catalina de Parez. Dagitoy dua a naginnayatda unay ket nagkomplotda a tumalaw. Ngem naduktalan ti amana daytoy a plano ken nagiparit kenni Josefina a mangbisita kenni Cervantes. Kasla nga iti, ama ni Charles Dickens, ti ama ni Miguel ket naembargo para kadagiti utangna. Dagiti rehistro ti korte ket nangipakpakita ti napanglaw a sankabalayan. Bayat nga adda dagiti dadduma a biograpo ket nakisinnupiat nga isu ket nagadal pay idiay Unibersidad ti Salamanca, ngem awan ti pammasingked nga isu ket nagadal idiay. Adda dagiti naipagpagarup a ni Cervantes ket nagadal pay kadagiti Hesuita idiay Córdoba wenno Seville.[10]

Dagiti kakabsatna ket ni Andrés (1543), Andrea (1544), Luisa (1546), Rodrigo (1550), Magdalena (1554) ken Juan - a naamammuan laeng gaputa naibagbaga iti testamento ti amana.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ FT.com "Small Talk: José Saramago". "Amin a nabasbasak ket nakaimpluensia kaniak iti aniaman a banag. Nupay naibagak dayta, ni Kafka, Borges, Gogol, Montaigne, Cervantes ket isuda ti kankanayon a kaduak."
  2. ^ Canavaggio, Jean (2011). "Miguel de Cervantes Saavedra - Autor Biografía". bib.cervantesvirtual.com (iti Espaniol). Naala idi 7 Abril 2011. 
  3. ^ "Harold Bloom iti Don Quixote, ti immuna a moderno a nobela | Liblibro | The Guardian". Londres: Books.guardian.co.uk. Disiembre 12, 2003. Naala idi 2009-07-18. 
  4. ^ "nakaal akadagiti butos ti mannurat ti Don Quixote". BBC News. 7 Mayo 2002. Naala idi 3 Enero 2010. 
  5. ^ La lengua de Cervantes (PDF) (iti Espaniol). Ministerio de la Presidencia de España. Naala idi 2008-08-24. 
  6. ^ "|| Centro de Estudios Cervantinos ||". Centroestudioscervantinos.es. Naala idi 2012-02-03. 
  7. ^ Fuentes, Carlos. Siak ken dagiti Dadduma: Napilpili a salaysay? (1988).
  8. ^ William Byron, "Cervantes. Ti Biograpia", Doubleday & Company: Garden City, NY, 1978, pp. 23-32.
  9. ^ Moorcock p 386
  10. ^ "Cervantes, Miguel de". Ti Encyclopedia Americana. 1994. 

Dagiti adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Ti Don Quixote ni Cervantes (Moderno Kritikal a Panakaipatpatarus), ed. Harold Bloom, 2001
  • Miguel de Cervantes (Moderno Kritikal a Panakaimatangan), ed. Harold Bloom, 2005
  • Ti Don Quixote ni Cervantes: ti kaso a libro, ed. Roberto González Echevarría, 2005
  • Ti Cambridge a kumaduaan ni Cervantes, ed. Anthony J Cascardi, 2002
  • Dagiti kritiko a salaysay kenni Cervantes / ed. Ruth S. El Saffar, 1986
  • Cervantes; maysa nga umnong dagiti salaysay, ed. Lowry Nelson, 1969
  • Cinco personajes fugaces en el camino de Don Quijote, Giannina Braschi; Cuadernos hispanoamericanos, ISSN 0011-250X, Nº 328, 1977, pp. 101–115.

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Miguel de Cervantes idiay Wikimedia Commons
Dagiti sasao a mainaig ti Miguel de Cervantes idiay Wikiquote
Dagiti ob-obra a mainaig ti Mannurat:Miguel de Cervantes idiay Wikisource