Napoleon Bonaparte

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Napoleon I

Napno a kaatiddog a retrato ni Napoleon idi agedad iti uppat a pulo,

Ti Emperador a ni Napoleon iti Pagadalan na idiay Tuileries, babaen ni Jacques-Louis David, 1812
Emperador iti Pranses
Panagturay 18 Mayo 1804 – 11 Abril 1814
(&100000000000000090000009 taw-tawen, &10000000000000328000000328 al-aldaw)
20 Marso 1815 – 22 Hunio 1815 (94 alaldaw)
pranses 2 Disiembre 1804
Sinaruno Awan (isuna a kas ti Umuna a Konsul iti Umuna a Republika ti Pranses; ti nagturay a monarkia idi ket ni Louis XVI)
Simmaruno Louis XVIII (de jure idi 1814)
Ari iti Italia
Panagturay 17 Marso 1805 – 11 Abril 1814
Koronasion 26 Mayo 1805
Sinaruno Awan (isuna a kas ti Presidente iti Italiano a Republika; ti nagturay a monarkia idi ket ni Emperor Charles V)
Simmaruno Awan (naikkat ti pagarian, ti simmaruno nga ari ti Italia ket ni Victor Emmanuel II)
Asawa Joséphine de Beauharnais
Marie Louise iti Austria
Sayasay
Napoleon II
Napno a nagan
Napoleon Bonaparte
Nagtaengan Balay ni Bonaparte
Ama Carlo Buonaparte
Ina Letizia Ramolino
Naipasngay (1769-08-15)Agosto 15, 1769
Ajaccio, Corsica, Pranses
Pimmusay Mayo 5, 1821(1821-05-05) (edad 51)
Longwood, Saint Helena
Pannakaitabonan Les Invalides, Paris, Pranses
Pirma
Relihion Romano Katolisismo (kitaen ti Napoleon ken dagiti relihion)

Ni Napoleon Bonaparte (Pranses: Napoléon Bonaparte puis Napoléon Ier [napoleɔ̃ bɔnɑpaʁt]) (15 Agosto 1769 – 5 Mayo 1821) ket maysa idi a milisia ti Pranses ken daulo ti politika kadagiti kinaudi nga agpang ti Reblusion ti Pranses.

A kas ni Napoleon I, isuna idi ti Emperador iti Pranses manipud idi 1804 aginggana idi 1815. Ti kalintegan na a reporma ket, ti Napoleoniko a Kodigo, daytoy ket addaan ti nalatak nga impluensia kadagiti adu a sibil a linteg ti sangalubongan a naisakupan, ngem isuna ket kalatakan a malaglagip kadagiti inararamid na kadagiti gubat a naidauloan na a panagsuppiat ti Pranses babaen dagiti serie a kumakaduaan, ti makunkuna a Napoleoniko a Gubgubat. Isuna ti nagipatakder kadagiti panagsakup ti kaaduan iti kontinente a Europa ken kinapanunutan na ti panagiwaras dagiti kaumnoan iti Rebolusion ti Pranses, bayat nga nagitiptipon ti maysa nga imperio a monarkia a nagipasubli dagiti parang iti naikkat nga ancien régime. Gapu dagiti balligi na ti gubgubat, kadagiti masansan a nalatlatak ken adadu a kasupiatanna, kadawyan isuna a naipammategan a maysa kadagiti kalatakan nga agbilbilin ti milisia iti ania man a panawen.

Ni Napoleon ket naipasngay idi idiay Corsica kadagiti nagannak kaniana a natakneng a Henobes a kapututan, ken nagsanay a kas maysa nga opisial ti artileria idiay kangrunaan a daga ti Pranses. Naglatak isuna babaen ti Umuna a Repbublika ti Pranses ken nagidaulo kadagiti nagballigia a kampania a kinasuppiat ti Umuna ken Maikadua a Kumakadduaan a nagsuppiat iti Pranses. Idi 1799, nagpartuat isuna ti kudeta ken inkabil na isuna nga ti Umuna a Konsul; kalpasan ti lima a tawen ti Senado ti Pranses ket nagirangarang kaniana a kas ti emperador. Iti umuna a dekada iti maika-19 a siglo, ti Imperio ti Pranses a babaen ni Napoleon ket nakipartisipar kadagiti serie a suppiatan a makunkuna a Napoleoniko a Gubat a nagiraman iti amin a kangrunaan a nabileg a Europa.[1]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Schom, Alan (1998). Napoleon Bonaparte (1. HarperPerennial nga ed.). New York: HarperPerennial. ISBN 0-06-092-958-8.