Pagsasao a Kongo

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Kongo
Kikongo
Patubo iti Angola, Demokratiko a Republika iti Kongo, Republika iti Kongo
Patubo a mangisasao di ammo (ca. 6.5 a riwriw ti nadakamat idi 1982–2012)[1]
5 a riwriw dagiti L2 nga agsasao
Pamilia
Opisial a kasasaad
Opisial a mangisasao  Angola
 Demokratiko a Republika iti Kongo
 Republika iti Kongo
Dagiti kodigo ti pagsasao
ISO 639-1 kg
ISO 639-2 kon
ISO 639-3 konmairaman a kodigo
Dagiti agmaymaysa a kodigo:
kng – Koongo
ldi – Laari
kwy – San Salvador Kongo (Abagatan)
yom – Yombe
Guthrie a kodigo H.14–16[2]

Ti pagsasao a Kongo, wenno Kikongo, ket ti pagsasao a Bantu nga insasao babaen ti tattao a Bakongo ken Bandundu nga agtataeng kadagiti tropikal a kabakiran ti Demokratiko a Republika iti Kongo, ti Republika iti Kongo ken Angola. Daytoy ket ayug a pagsasao ken mangporma iti batayan para iti Kituba, ti Bantu a kreol ken lingua franca iti amin a kaaduan ti laud a tengnga ti Aprika. Daytoy ket insasao idi baen kadagiti adu a naal-ala manipud ti rehion ket nailaklako a a kas aadipen idiay Kaamerikaan. Para iti daytoy a rason, bayat a ti Kongo ket naisasao pay laeng kadagiti naibagbaga dita ngato a pagilian, dagiti na-kreol a porma ti pagsasao ket mabirukan kadagiti rito a bitla kadagiti relihion a naibatay ti Aprika idiay Brasil, Hamaika, Kuba, Republika a Dominikano, ken naipangpangruna idiay Haiti. Daytoy ket maysa pay kadagiti taudan ti pagsasao ti Gullah a tattao ken ti Palenquero a kreol idiay Colombia. Ti kaaduan kadagiti agdama nga aldaw nga agsasao ket agtataeng idiay Aprika. Adda dagiti agarup a pito a riwriw nga agsasao iti Kongo, a mabalin nga adda met dagiti dua a riwriw a mangus-usar a kas maikadua a pagsasao. Daytoy ket batayan pay ti kreol a kaaduan a maus-usar idiay rehion ti: Kituba a tinawtawagan pay ti Kikongo de L'état wenno Kikongo ya Leta ("Kongo iti estado" iti Pranses wenno Kongo), Kituba ken Monokituba (ken ti pay Munukituba). Ti batay-linteg ti Republika iti Kongo ket us-usarenna ti nagan a Kitubà, ken ti Demokratiko a Republika iti Kongo ket us-usarenna ti termino iti Kikongo, urayno ti Kituba ket inus-usar ti administrasion.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Reperensia ti Kongo iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
    Reperensia ti Koongo iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
    Reperensia ti Laari iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
    Reperensia ti San Salvador Kongo (Abagatan) iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
    Reperensia ti Yombe iti Ethnologue (maika-17 nga ed., 2013)
  2. ^ Jouni Filip Maho, 2009. Napabaro a Listaan ti Guthrie iti Online

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Pagsasao a Kongo idiay Wikimedia Commons