Palestina

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Para iti dadduma pay a kaipapanan wenno panagusar, kitaen ti Palestina (panangilawlawag).
Ti 1890 a mapa iti Palestina a inpalpalawag babaen dagiti mediebal nga Arabo a heograpo, nga addaan ti administratibo a ligar tiJund Filastin

Ti Palestina (Griego: Παλαιστίνη, Palaistinē; Latin: Palaestina; Hebreo: פלשתינה Palestina; Arabiko: فلسطينFilasṭīn, Falasṭīn, Filisṭīn) ket maysa a taripnong a nagan, ken dadduma pay, a maus-usar a panagipalpalawag ti heograpiko a rehion a nagbaetan ti Baybay Mediterraneo ken ti Karayan Hordan, ken dagiti sabsabali pay a kaarrubaan na a dagdaga.[1][2][3][4][5][6] Daytoy a rehion ket naamamuan pay a kas ti Daga iti Israel (Hebreo: ארץ־ישראל Eretz-Yisra'el),[7] ti Nasantoan a Daga ken ti Akin-abagatan a Levant,[8] ken napakasaritaan a naamammuan kadagiti sabsabali a nagnagan a mairaman ti Canaan, Zion, Siria Palestina, Akin-abagatan a Siria, Jund Filastin ken Outremer.

Dagiti nagbeddengan iti daytoy a rehion ket nagbalbaliw kadagiti napalabas a pakasaritaan, ken immuna a naipalpalawag iti moderno a panawen babaen ti Tulagan a Pranko-Britaniko a nagbeddengan (1920) ken ti Transjordan a sinurat amangipalgip iti 16 Septiembre 1922, idi agdama ti Britaniko a Bilin para iti Palestina. Tatta nga aldaw, daytoy a rehion ket buklenna ti pagilian iti Israel ken ti Dagiti teritorio ti Palestinia.

Ti Palestina ket itudona pay ti Estado iti Palestina a, manipud ti Panakairangarang iti Panakawaya ti Palestinia idi 1988, ket itudona ti maysa nga estado idiay teritorio ti Palestinia iti 22% iti "hpakasaritaan a Palestina".[9] Tie Estado iti Palestina ket mabigbigan tatta nga aldaw babaen ti agarup a dua a pagkatlo dagiti pagilian ti lubong, nupay daytoy a kasasaad ket saan a mabigbigan babaen ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, Israel ken dagiti kangrunaan a Lumaud a pagilian a kas ti Estados Unidos.

inagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Carl S. Ehrlich "Philistines" Ti Oxford a Pagalagadan ti Tattao ken Lig=lugar iti Biblia. Ed. Bruce M. Metzger ken Michael D. Coogan. Oxford University Press, 2001.
  2. ^ "Pundo a Pangsukisok ti Palestina". Ti Pundo a Pangsukisok ti Palestina. Naala idi 2008-04-04. 
  3. ^ "Palestine:". JewishEncyclopedia.com. Naala idi 2011-09-15. 
  4. ^ Pappe, Ilan (2006). Ti Pakasaritaan ti Moderno a Palestina: Maysa a Daga, Dua a Tattao. Cambridge University Press. ISBN 0-521-68315-7. Naala idi 6 Peb 2011. 
  5. ^ Kramer, Gudrun (2008). Pakasaritaan iti Palestina: Manipud ti Ottoman a Panagsakup aginggana ti Panakabangon ti Estado iti Israel. Princeton University Press. ISBN 0-691-11897-3. Naala idi 6 Peb 2011. 
  6. ^ Ahlstrom, Gosta (1993). Ti Pakasaritaan ti Taga-ugma a Palestina. Augsburg Fortress Publishers. ISBN 0-8006-2770-9. Naala idi 6 Peb 2011. 
  7. ^ Gideon Biger (2004). Dagiti Nagbeddengan ti Moderno a Palestina, 1840-1947. RoutledgeCurzon. passim. 
  8. ^ de Geus, 2003, p. 7.
  9. ^ Ti agdama a takder ket naibaga babaen ni Mahmoud Abbas iti bitlana idi Septiembre 2011 iti Nagkaykaysa a Pagpagilian: "Idi inamponmi daytoy a programa, agalala kami ti nasakit ken narigat unay nga agpang para iti kadakami amin, naipangpangruna kadagidiay, a mairamanak, napilit a pimmanaw kadagiti balbalayda ken dagiti ili ken purok, a nagaw-awit laeng kadagiti tagikua ken ladingit mi ken dagiti laglagip mi ken dagiti tulbek ti balay mi a mapan kadagiti panagtalaw a kampo ken ti Diaspora idi 1948 Al-Nakba, maysa kadagit kadaksan operasion a panagpagut, panagdadael ken panagikkat iti maysa a natinggaw kennasupnet a kagimongan nga agparparawad iti maysa a pionero ken nangidaulo ti kultural, edukasion ken panagpabaro ti ekonomia iti Arabo a Tengnga a Daya. Nupay kasta, gapu ta namatmati kami iti kappia ken gapu kadagiti kapanunutan mi iti internasional a panakayanaup iti linteg, ken gapu ta adda dagiti katured mi nga agaramid kadagiti narigat a keddeng para kadagiti tattao mi, ken ti panaka-awan ti patingga a hustisia, inkeddeng mi nga inampon ti dalan a minaig a hustisia - ti hustisia a mabalin ken amangan a mabalin amangpalaing ti paset ti nakaro a pakasaritaan ti inhustisia a naitalek kaniami. Isu nga, umannurot kami t panakabangon ti Estado iti Palestina iti laeng 22% iti teritorio iti pakasaritaan ti Palestina - iti amain ti Palestina a Teritorio a sinakup babaen ti Israel idi 1967. [1]