Plasma (pisika)

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken

Ti plasma (manipud ti Griego ti πλάσμα, "ti aniaman a naporma"[1]) ket maysa kadagiti uppat a kammasapulan a kasasaad ti banag (dagiti dadduma ket ti natangken, likido, ken alingasaw). Ti panangpapudot ti alingasaw ket mabalin a maionisado dagiti bukodna amolekula wenno dagiti atomo (panagpabassit wenno panagpaadu ti bilang dagiti elektron kaniada), isunga ti panangibalin daytoy iti plasma, nga aglaon kadagiti nakarga a partikula: dagiti positibo nga ion ken dagit negatibo nga elektron wenno ion.[2] Ti ionisasion ket mabalin a madurogan babaen ti dadduma pay a pamay-an, kasla iti napigsa nga elektromagnetiko a lugar nga ipakat babaen ti agipataud ti laser wenno microwave, ken kuyogan daytoy babaen ti panangisina kadagiti piansa ti molekula, no adda. Ti plasma ket mabalin pay a mapartuat babaen ti panangipakat iti maysa nga eletriko a lugar iti alingasaw, a tipakaipakatan a proseso ket ti diskarga ni Townsend.

Ti kaadda ti bassit a bilang dagiti agaw-awit ti karga ket mangaramid ti plasma a konduktibo iti elektriko tapno napigsa a mangsunbat kadagiti elektromagnetiko a lugar. Isunga ti plasma ket addaan kadagiti tagikua a saan a kapadpada dagiti natangken, likido, wenno dagiti alingasaw ken naikedkedeng a naisangsangayan a kasasaad ti banag. Kasla ti alingasaw, ti plasma ket awanan ti depinitbo a sukog wenno depenitibo a tomo malaksidno daytoy ket maikabiliti maysa paglaonan; saan a kasla ti alingasaw, babaen ti impluensia ti magnetiko a lugar, daytoy ket mabalin a mangporma kadagiti estruktura a kas dagiti pilamento, dagiti silnag, ken dagiti doble a tuon. Adda dagiti kadawyan aplasma ket mabirukan kadagiti bituen ken dagiti senial ti neon. Iti law-ang, ti plasma ket isu ti kaaduan a kasasaad ti banag para iti kadawyan a banag, a kaaduan kadagitoy ket narasay a intergalaktiko a plasma (a nangruna ti intracluster medium) ken dagiti bituen. Kaaduan kadagiti pannakaawat kadagiti plasma ket nagtaud iti panagsukisok iti natengngel a nuklear a panaglunag ken bileg ti panaglunag, a ti pisika ti plasma ket mangited kadagiti sientipiko a batayan.

Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]


Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ πλάσμα, Henry George Liddell, Robert Scott, Ti Griego-Inggles a Leksikon, iti Perseus
  2. ^ Luo, Q-Z; D'Angelo, N; Merlino, R. L. (1998). Kelaat a pannakaporma ti negatibo a plasma ti ion 5 (8). Departamento ti Pisika ken Astronomia. Naala idi 2011-11-20. 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Plasma idiay Wikimedia Commons