Rio de Janeiro

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Rio de Janeiro
Munisipalidad
Município do Rio de Janeiro
Ti Munisipalidad iti Rio de Janeiro
Manipud ti ngato, nga agpakanawan: Ni Kristo a Mangsubsubbot, Rio–Niterói bridge, Pusod tiiti ili manipud idiay Luek ti Guanabara, Estadio ti Maracanã , Sugarloaf sagayad a karro, ti bangketa iti Aplaya ti Copacabana, ken ti pakaimatangan ti siudad a naala manipud idiay Corcovado.
Manipud ti ngato, nga agpakanawan: Ni Kristo a Mangsubsubbot, Rio–Niterói bridge, Pusod tiiti ili manipud idiay Luek ti Guanabara, Estadio ti Maracanã , Sugarloaf sagayad a karro, ti bangketa iti Aplaya ti Copacabana, ken ti pakaimatangan ti siudad a naala manipud idiay Corcovado.
Wagayway iti Rio de Janeiro
Wagayway
Opisial a selio iti Rio de Janeiro
Selio
Parbo a (nag)nagan: Cidade Maravilhosa ("Ti Nakakaskasdaaw a Siudad") wenno Rio
Lokasion idiay Estado iti Rio de Janeiro
Lokasion idiay Estado iti Rio de Janeiro
Ti Rio de Janeiro ket mabirukan idiay Brasil
Rio de Janeiro
Rio de Janeiro
Lokasion idiay Braail
Nagsasabtan: 22°54′30″S 43°11′47″W / 22.90833°S 43.19639°W / -22.90833; -43.19639Nagsasabtan: 22°54′30″S 43°11′47″W / 22.90833°S 43.19639°W / -22.90833; -43.19639
Pagilian  Brasil
Rehion Akin-abagatan
Estado Bandeira do estado do Rio de Janeiro.svg Rio de Janeiro
Nabangon Marso 1, 1565
Gobierno
 • Kita Mayor-konsilo
 • Nagturay Prefeitura da Cidade do Rio de Janeiro
 • Mayor Eduardo Paes (PMDB)
Kalawa
 • Munisipalidad 1,260 km2 (486.5 kd mi)
 • Metro 4,557 km2 (1,759.6 kd mi)
Kangato manipud ti 0 aginggana ti 1,021 m (manipud ti 0 aginggan ti3,349 pié)
Populasion (2010)
 • Munisipalidad 6,323,037
 • Ranggo Maika-2
 • Densidad 4,781/km2 (12,380/kd mi)
 • Metro 12,387,000
Nagan dagiti umili Carioca
Sona ti oras BRT (UTC−3)
 • Kalgaw (DST) BRST (UTC−2)
Kodigo ti koreo 20000-000
Kodigo ti lugar +55 21
Website City of Rio de Janeiro
Kita: Kultural
Pagalagadan: vi
Naipatudonan: 2012 (Maika-36 a gimong)
Nagibasaran #: 1100
Estado a Partido: Brasil
Rehion: Latin nga Amerika ken ti karibe

Ti Rio de Janeiro (play /ˈr d ʒəˈnɛər/ wenno /ˈr d əˈnɛər/; Brasil a Portugés: [ˈhi.u dʒi ʒaˈne(j)ɾu],[1] Karayan ti Enero), kadawyan a mmakunkuna a kas ti Rio,[2] ket isu ti lkapitolio a siudad ti Estado iti Rio de Janeiro, ti maikadua kadakkelan a siudad ti Brasil, ken ti maikatlo a kadakkelan a metropolitano a lugar ken aglomerasion idiay Abagatan nga Amerika, nga adda dagiti agarup a 6.3 a riwriw a tatto iti uneg ti maitutop a siudad,[3][4] a makaaramid daytoy ti maika-6 a kadakkelan idiay Kaamerikaan, ken ti maika-26 iti lubong.[5] Ti Rio de Janeiro ket nagbalin a nagbalayan ti Lugar a Tinawtawid ti Lubong a nanaganan ti "Rio de Janeiro: Dagiti Ladawan ti Daga ti Carioca a nagbaetan ti Bantay ken ti Baybay," a kas inted babaen ti UNESCO idi 1 Hulio 2012 iti kategoria a Kultural a Ladawan ti Daga. Ti panagikeddeng ket naala babaen ti komite a tagtagikua ti organisasion. Ti panakaiyebkas ket naibaga idiay timpuyog iti San Petersburgo, Rusia.[6]

Ti siudad ket isu idi ti kapitolio ti Brasil para kadagiti gangani a dua a siglo, manipud idi 1763 aginggana idi 1815 idi las-ud ti Portuges a panawen ti panagkolonia, idi 1815 aginggana idi 1821 a aks ti kapitolio ti Nagkaykaysa aPagarian iti Portugal, Brasil ken Algarves, ken idi 1822 aginggana idi 1960 a kas maysa anawaya a pagilian. Ti Rio ket naparboan ti nagan a Cidade Maravilhosa wenno "Nakakaskasdaaw a Siudad."

Ti Rio de Janeiro ket mangirepresenta ti maikadua a kadakkelan a GDP iti pagilian[7] (ken maika-30 a kadakkel iti lubong idia 2008),[8] nga adda ti nakarkulo ti agarup a R$ 343 bilion (IBGE/2008) (gangani US$ 201 bilion), ken daytoy ti kuartel dagiti dua a kangrunaan a kompania ti Brasil – ti Petrobras ken Vale, ken dagiti nangruna a kompania ti lana ken telepono idiay Brasil, ken ti pay kadakkelan apagyanan dagiti midia ken komunikasion a kompania iti Latin nga Amerika, ti Dagiti Globo nga Organisasion. Ti pagbalayan kadagiti adu nga unibersidad ken patakder, daytoy ti maikadua a kadakkelan a sentro ti panagsukisok ken panagrang-ay idi Brasil, a pakaidagupan ti agarup a 17% ti nailian a sientipiko a panagpataud – segun ti 2005 a datos.[9]

Ti Rio de Janeiro ket isu ti kaaduan a mabisbisita a siudad idiay akin-abagatan a hemisperio ket naamammoan daytoy para kadagiti masna a panakaidissona, dagiti karnabal a panagramrambak, samba, Bossa Nova, dagiti balneario nga igid ti baybay[10] a kas ti Barra da Tijuca, Copacabana, Ipanema, ken Leblon. Adda dagiti kadayegan a dulon a maipatinayon kadagiti igid ti baybay ket mairaman ti higante nga estatua ni Ni Kristo a Mangsubsubbot ('Cristo Redentor') idiay tuktok ti bantay Corcovado, a nainaganan daytoy a kas maysa kadagiti Baro a Pito a Siddaaw iti Lubong; bantay Sugarloaf (Pão de Açúcar) nga adda dagiti naisagayad a karrona; ti Sambódromo, ti maysa a permanente a naliniaan dagiti pagtugtugawan a kalsada ti pagparadaan a naus-usar iti laus-ud dagiti Karnabal; ken ti Maracanã nga Estadio, maysa kadagiti kadakkelan nga estadio ti putbol iti lubong. Ti 2016 a Kalgaw nga Olimpiada ket maitignayto idiay Rio de Janeiro, a daytoy ket mangmarka ti umuna a panangsangaili iti daytoy a pasamak ti siudad iti Abagatan nga Amerika.[11] Idi 12 Agosto 2012, iti 2012 a panakalpas a seremonia ti Kalgaw nga Olimpiada, ni Mayor Eduardo Paes ket nanagawat ti Wagayway iti Olimpiada, babaen ken ni Jacques Rogge, manipud ti Mayor ti Londres, a ni Boris Johnson. Ti Estadio Maracanã ti Rio ket mangisangailinto pay ti kinaudi a panagsalisal para iti 2014 Sangalubongan a Copa ti FIFA .[12] Ti Rio de Janeiro ket mangisangaili pay ti Sangalubongan nga Aldaw ti Katutubo intono 2013.[13]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Iti nadumaduma a kita ti Brasiliano a Portuges a naisasao idiay Rio de Janeiro, segun ti Larousse nga Ababa a Diksionario: Portuges-Inggles, 2008, p. 339 (a dagitipanakabalikas a "refletem a língua falada no Rio de Janeiro"). Ti Europeano a Portuges ti panakabalkas ket: [ˈʁi.u dɨ ʒɐˈnɐjɾu].
  2. ^ Rio de Janeiro nga Alagaden ti Panagbaniaga
  3. ^ R.L. Forstall, R.P. Greene, ken J.B. Pick, "Ania kadagiti Kadakkelan? Apay a dagiti naipablaak apopulasion para kadagiti kangrunaa nga urbano a lugar ti lubong ket adu unay ti paggiddiatanda", Konperensia ti Sunakbayan a Siudad, (Unibersidad iti Illinois idiay Chicago, Hulio 2004) – Tabla 5 (p.34)
  4. ^ Aglomerasion a listaan ti Populasion ti Siudad. Populasion ti Siudad. Naala idi Hulio 30, 2009.
  5. ^ "Rio 2016". Rio 2016. Naala idi Marso 14, 2010. 
  6. ^ "Rio de Janeiro: Dagiti Ladawan ti Daga ti Carioca a nagbaetan ti Bantay ken ti Baybay". UNESCO. Hulio 1, 2012. Naala idi 1 Hulio 2012. 
  7. ^ "Posição ocupada pelos 100 maiores municípios em relação ao Produto Interno Bruto". Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE). Disiembre 16, 2008. Naala idi Disiembre 16, 2008. 
  8. ^ "Dagiti 150 a kabaknanagan a siudad iti lubong babaen ti GDP idi 2005". Estadistika Dagiti Mayor ti Siudad. Marso 11, 2007. Naala idi Septiembre 8, 2008. 
  9. ^ "Assessoria de Comunicação e Imprensa". Universidade Estadual de Campinas (Unicamp). Hunio 17, 2005. Naidulin manipud ti kasisigud idi Hunio 17, 2008. Naala idi Septiembre 8, 2008. 
  10. ^ "Igid ti Baybay a Kultura ti Rio de Janeiro" Tayfun King, Fast Track, BBC World News (Septiembre 11, 2009)
  11. ^ "BBC SPORT , Olimpiada ,ti Rio ket mangientablada dagiti 2016 nga Ay-ayam ti Olimpiada". BBC News. Oktubre 2, 2009. Naala idi Oktubre 4, 2009. 
  12. ^ "Rio de Janeiro quer sediar somente a final da Copa 2014". Terra Networks. Marso 26, 2010. 
  13. ^ "Dagiti Kinaudi a Paspasamak : Ti Papa bisitaenna ti WYD idiay Rio intono 2013, tinunton ti mayor". Katoliko a Kultura. 2011-08-02. Naala idi 2011-09-15. 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ti Rio de Janeiro idiay Wikimedia Commons