Zen

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Zen
Insík a nagan
Tinawtawid nga Insík
Napalaka nga Insík
Bietnamis a nagan
Bietnamis Thiền
Koreano a nagan
Hangul
Hanja
Hapon a nagan
Kanji
Sanskrito nagan
Sanskrito dhyāna


Ti Zen ket maysa a eskuelal iti Mahayana a Budismo[nota 1] a naparang-ay idiay Tsina idi las-ud ti maika-6 a siglo a kas Chán. Manipud idi Tsina, ti Zen nagpa-abagatan a naiwarwaras idiay Bietnam, iti Amianan a daya idiay Korea ken iti daya idiay Hapon.[2]

Ti balikas a Zen ket naal amanipud ti Hapon a pannakabalikas iti Tengnga nga Insik a balikas ti 禪 (dʑjen) (Moderno a Mandarin: Chán), ken daytoy met ket naala manipud ti Sanskrito a balikas ti dhyāna,[3] ken mabalin a maipatarus a kas ti "panagsagepsep" wenno "kasasaad ti meditasion".[4]

Ti Zen ket mangiyunay-unay ti pannaka-ala iti panagpalawag ken ti personal a panangiyebkas iti dagus a panirigan kadagiti Budista a sursuro.

Dagiti sursuro ti Zen ket mairaman dagiti nadumaduma a taudan ti Mahāyāna a kapanunotan, a naipangpangruna ti Yogācāra, ti Tathāgatagarbha Sutras ken Huayan.[5][6] Ti Prajñāpāramitā a literatura [7] ken, ti basbassit a Madhyamaka ket impluensial pay dagitoy.

Dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Ni Dumoulin ket nangisursurat iti pangyunaan iti "Zen. Ti Pakasaritaan. Unuma a paset: India ken Tsina": "Zen (Chin. Ch'an, maysa a pangyababaan iti ch'an-na, a mangitrasliterado iti Sanskrito iti Dhyāna (Devanagari: ध्यान) wenno iti Pali a kapadpadana iti Jhāna (Sanskrito; Pāli झान) , dagiti termino a kaibuksilan ti "meditasion") ket isu ti nagan iti maysa a Budista nga eskuela ti Mahayana iti meditasion manipud idiay India ken naipan idiay Tsina. Daytoy ket nailaslasin babaen ti panagsanay iti meditasion iti lotus a saad (Hapon., zazen; Tsina., tso-ch'an ken ti panag-usar iti koan (Tsina., kung-an), ken babaen pay babaen ti panagpalawag a pannakasanay itisatori[1]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Dumoulin-A 2005, p. xvii.
  2. ^ Harvey 1995, p. 159–169.
  3. ^ Dumoulin 2005-A, p. xvii.
  4. ^ Kasulis 2003, p. 24.
  5. ^ Dumoulin 2005-A, p. 48.
  6. ^ Lievens 1981, p. 52–53.
  7. ^ Dumoulin 2005-A, p. 41–45.

Dagiti taudan[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti naipablaak a taudan[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Abe, Masao; William R. LeFleur (nagipatarus) (1989), Ti Zen ken ti Lumaud a Panunot, Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan 
  • Abe, Masao; Heine, Seteven (1996), Ti Zen ken dagiti Komperatibo a Panagadal, Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan 
  • Aitken, Robert (1994), Pangyuna iti "Budista a Biblia", Boston, Massachusetts: Beacon Press 
  • Anderson, Reb (2000), Panagtakder: Ti Meditasion ti Zen ken Dagiti Alagaden ti Bodhisattva, Rodmell Press 
  • Arokiasamy, Arul M. (2005), Zen: Pannakariing iti Kasisigud a Rupam, Chennai, India: Thiruvanmiyur 


Dagiti taudan ti web[urnosen | urnosen ti taudan]

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

  • D.T. Suzuki, Dagiti salysay iti Zen a Buismo, Dagiti immuna a serie (1927), Dagiti maikadua a serie (1933), Dagiti maikatlo a serie (1934)
  • R. H. Blyth, Ti Zen ken dagiti Klasiko a Zen, Dagiti 5 a tomo (1960–1970; dagiti naiprenta manen nga obra manipud idi 1942 aginggana idi tawtawen ti 1960)
  • Alan Watts, Ti Waya ti Zen (1957)
  • Lu K'uan Yu (Charles Luk), Ch'an and Zen Teachings, 3 a tomo (1960, 1971, 1974), Ti Panangiyebkas iti Isip: Ti Ruar ti Panagsuro (1974)

Growing roots

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]