Dagiti pagsasao ti Baro a Selanda

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Dagiti pagsasao ti Baro a Selanda
Dagiti opisial a pagsasaoMāori, Pagsasao a Senias ti Baro a Selanda
Dagiti signipikante a saan nga opisial a pagsasaoIngles
Dagiti nangruna a pagsasaoIngles ti Baro a Selanda
Dagiti pagsasao a seniasPagsasao a Senias ti Baro a Selanda
Dagiti kadawyan a balabala ti pagmanikilya

Adda dagiti nadumaduma a pagsasao ti Baro a Selanda. Ti Ingles (Ingles ti Baro a Selanda) ket ti kaaduan a pagsasao a naisasao babaen iti kaaduan a taga-Baro a Selanda. Ti de jure nga opisial a pagsasao aket ti Māori ken ti Pagsasao a Senias ti Baro a Selanda(NZSL). Nagus-usar pay kadagiti sabali a pagsasao dagiti komunidad ti etniko.

Dagiti opisial a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Ingles ket ti de facto nga opisial a pagsasao gapu ti adu a pannakausarna.[1]

Ti pagsasao a Māori ket addaan idi iti kasasaad nga opisial a pagsasao, nga addaan iti karbengan a mausar kadagiti legado a banag a kas iti korte, manipud iti Tignay ti Pagsasao a Maori ti 1987. Adda dagiti agarup a 70,000 a patneng nga agsasao iti Māori kadagiti populasion ti sumurok a 500,000 a tattao a Māori,[2] nga addaan iti 161,000 kadagiti agtaaeng ti pagilian iti 4 a riwriw ket mangtunton nga addaan iti abilidad a makisarita iti Māori.[3]

Inampon ti Baro a SElanda ti pagsasao a senias (Pagsasao a Senias ti Baro a Selanda wenno NZSL) a kas maysa nga opisial a pagsasao idi 10 Abril 2006.[4] Daytoy ketlegadon a mausar iti panagserrek kadagiti legado a banag iti korte ken ti panagserrek kadagiti serbisio iti gobiernos.

Dagiti patneng a pagsasao[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti kasakbayan ti Europeano nga agtataeng kadagiti nangruna nga isla ti Baro a Selanda ket agsasaoda amin iti Māori. Adda met dagiti bilang dagiti wayaway nga isla ken dagititeritorio ti Baro a Selanda nga addaan kadagiti bukodda a patneng a pagsasao:

Dagiti pagsasao ti imigrante[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Baro a Selanda ket addaan pay kadagiti ad-adu nga agsasao kadagiti nadumaduma a sasao a Polinesio nga agnanaed idiay Baro a Selanda ngem dagiti agnanaed iti pagilian a patneng dayta a pagsasao (fkas pagarigan ti Niuano).[masapul a dakamaten] Addaan pay kadagiti imigrante manipud kadagiti sabali a pagilian ti Europa ken Asia a nangikuyog dagiti pagsasaoda. Segun ti Ethnologue, dagiti kadakkelan a grupo ket ti Samoano (50,000), "Rarotongan" (Māori ti Is-isla Cook, 25,000), Hindi ken dagiti dadduma a sasao nag Indiano (26,200), Insika a Yue (20,000) ken Arabiko (4000).[2]

Estadistika[urnosen | urnosen ti taudan]

Iti Senso ti Baro a Selanda idi 2013, dagiti sumaganad a pagsasao ket insasao babaen dagiti ad-adu ngem 0.1% ti populasion.[5]

Pagsasao Bilang Porsiento Panagbaliw
(2006–13)
Ingles (Ingles ti Baro a Selanda) 3,819,969 96.14 +0.24
Māori 148,395 3.73 −0.37
Samoano 86,403 2.17 −0.06
Hindi 66,309 1.67 +0.51
Insik a Mandarin 52,263 1.32 +0.24
Pranses 49,125 1.24 −0.16
Insik a Yue (Kantones) 44,625 1.12 −0.03
Insik (saan a naiyad-adu a naipalawag) 42,753 1.08 +0.09
Aleman 36,642 0.92 −0.06
Tongano 31,839 0.80 +0.03
Tagalog 29,016 0.73 +0.40
Aprikaans 27,387 0.69 +0.14
Espaniol 26,979 0.68 +0.12
Koreano 26,373 0.66 −0.04
Olandes 24,006 0.60 −0.10
Pagsasao a Senias ti Baro a Selanda 20,235 0.51 −0.12
Hapon 20,148 0.51 −0.04
Punjabi 19,752 0.50 +0.22
Gujarati 17,502 0.44 +0.03
Arabiko 10,746 0.27 +0.01
Ruso 9,426 0.24 +0.03
Italiano 8,214 0.21 −0.01
Māori ti Is-isla Cook 8,124 0.20 −0.05
Tailandes 7,599 0.19 +0.03
Tamil 6,840 0.17 +0.02
Malaysio 6,789 0.17 −0.01
Khmer 6,729 0.17 +0.01
Fijiano 6,273 0.16 +0.03
Bietnamis 5,376 0.14 +0.03
Serbo-Kroata 5,349 0.13 −0.03
Sinhala 5,220 0.13 +0.03
Insik a Min 5,166 0.13 −0.02
Persiano 5,061 0.13 +0.02
Urdu 5,046 0.13 +0.02
Bahasa Indonesia 4,881 0.12 0.00
Niuano 4,548 0.11 −0.03
Malayalam 4,365 0.11 +0.05
Awan (kas dagiti ubbing) 67,509 1.70 −0.27

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Education and Language", p90, MFAT
  2. ^ a b Gordon, Raymond G., Jr. (2005). "Languages of New Zealand". Ethnologue: Languages of the World, (Fifteenth edition. nga ed.). Dallas, Texas: SIL International. Naala idi 2006-08-19.
  3. ^ "2001 Census: National Summary" (PDF). Statistics New Zealand. p. 119. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2006-09-02. Naala idi 2006-08-19.
  4. ^ Governor-General gives assent to Sign Language Bill, Press Release: Governor General, 10 Abril 2006. Naala idi 11 Abril 2006.
  5. ^ "2013 Census totals by topic". Statistics New Zealand. Naala idi 11 Disiembre 2013.