Dubai

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, agbiruk
Dubai
دبي
Emirato
Emirato ti Dubai
Kalsada Sheikh Zayed
Kalsada Sheikh Zayed
Wagayway ti Dubai
Wagayway
Ti Dubai (nalabbasit) ti uneg ti UAE (nalabbasit ken duyaw)
Ti Dubai (nalabbasit) ti uneg ti UAE (nalabbasit ken duyaw)
Lokasion ti Dubai
Nagsasabtan: 25°15′47″N 55°17′50″E / 25.26306°N 55.29722°E / 25.26306; 55.29722Nagsasabtan: 25°15′47″N 55°17′50″E / 25.26306°N 55.29722°E / 25.26306; 55.29722
Pagilian  Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo
Emirato  Dubai
Nainkorporado (ili) 9 Hunio 1833
Panagwaywayas manipud ti Nagkaykaysa a Pagpagarian 2 Disiembre 1971
Nagpundar Hamdan bin Mohammed bin Rashid Al Maktoum
Tugaw Dubai
Dagiti subdibision
Gobierno
 • Kita Batay-linteg a monarkia[1]
 • Agturturay Mohammed bin Rashid Al Maktoum
 • Nabalangatan a Prinsipe Hamdan bin Mohammed bin Rashid Al Maktoum
Kalawa[2]
 • Emirato 4,114 km2 (1,588 sq mi)
Populasion (2010)
 • Emirato 2,262,000
 • Densidad 408.18/km2 (1,057/sq mi)
 • Metro 3,843,121
 • Panakaumilian 
(2005)
35% Indiano
17% Emirati
13.3% Pakistani
7.5% Bangladeshi
2.5% Pilipino
1.5% Sri Lankan
0.9% Europeano
0.3% Amerikano
5.7% dadduma pay a pagpagilian
Sona ti oras Pagalagadan nga oras ti UAE (UTC+4)
Website Dubai Emirate
Munisipalidad ti Dubai
Urnosen dagiti datos iti Wikidata

Ti Dubai (/dˈb/ doo-BY; Arabiko: دبيّDubayy, IPA: [dʊ'bæj]) ket maysa nga emirato ti uneg ti Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo (UAE).Ti maysa a siudad ti uneg ti emirato ket nanaganan pay ti Dubai. Ti emirato ket mabirukan idiay abagatan a daya ti Golpo Persiano idiay Arabiano a Peninsula ken adda ti kadakkelan a populasion nga adda ti maikadua a kadkkelan a teritorio ti daga babaen ti kalawa kadagiti amin nga emirato, kalpasan ti Abu Dhabi.[3] Ti Dubai ken Abu Dhabi ket isu dagitoy laeng ti dua nga emirato nga addaan iti beto a bileg kadagiti nangruna a banbanag nga addaan iti nailian a kangrunaan iti lehislatura ti pagilian .[4] Ti Siudad ti Dubai ket mabirukan idiay akin-amianan nga aplaya ti emirato. Ti Dubai ket kankanayon a naipagpagarup a kas maysa a pagilian kadagiti kaaduan a kaso, ti sibubukel nga UAE ket naibagbaga idi a kas ti 'Dubai.'[5]

Ti kasapaan a panakaibagbaga ti Dubai ket idi 1095, ket ti kasapaan a panagtaeng a tinawtawagan a kas ti Dubai nga ili ket napetsaan manipud idi 1799. Ti Dubai ket pormal a nabangon idi 1833 babaen ni Sheikh Maktoum bin Buti al Maktoum idi nakaawis kadagiti 800 a kameng ti Bani Yas a tribu, a nagtataeng ti paset ti tattan a Saudi Arabia, tapno mangsurot kaniana idiay Alog ti Dubai babaen ti Al Abu Falasa a sangkaputotan ti Bani Yas. Daytoy ket nabatbati a tinengtengngel ti sangkaputotan idi nangirugi ti Nagkaykaysa a Pagarian a mangsalaknib ti Dubai idi 1892.[6] Ti heograpiko a lokasionna ket mangited daytoy ti nangruna a sentro ti pagtagtagilakuan ken babaen ti rugi ti maika-20 a siglo, daytoy ket maysa idi a nangruna a puerto.

Tatta nga aldaw, ti Siudad ti Dubai ket rimsua a kas maysa a sangalubongan a siudad ken maysa a sentro ti komersio.[7] Urayno ti ekonomia ti Dubai ket naipatakder iti lana nga industria, ti modelo ti komersio ti emirato ket isu ti mangpapaandar ti ekonomiana, nga adda ti nagbanagan a dagiti nangruna a puonanna ket agtaud tattan ti turismo, tagikua a daga, ken dagiti serbisio ti pinansia, a kapadpada daytoy kadagiti Akinlaud a pagpagilian.[8][9][10] Ti Dubai ket kabiitan a nakaawawis ti sangalubongan a panagikaskaso babaen kadagiti adu a panagipabpabaro a dadakkel a panagbangon a gandat ken dagiti pasamak ti isports. Daytoy a panagpaadu a panagikaskaso ket nangipakpakita kadagiti karbengan ti panagtrabaho ken karbengan ti nagtagitaoan a banbanag a maipanggep kadagiti kaaduan nga Abagatan nga Asiano a mangmanggedanna.[11] Ti tagikua a pagilakuan ti Dubai ket nakasanay ti narigat a pannakaapday idi 2008 ken 2009 a kas ti nagbanagan ti panakaapday ti sangalubongan nga ekonomiko kalpasan ti pinansia didigra ti 2007–2012.[12] Nupay kasta, ti Dubai ket nakaaramid ti natalinaay ket nainut a panakaungar.[13] Manipud idi 2012, ti Dubai ket isu ti maika-22 a kanginaan a siudad iti lubong, a linabsanna ti Londres (maika-25) ken isu ti kanginaan a siudad idiay Tengnga a Daya, a naglablabas ti Tel Aviv (maika-31).[14][15] Ti Mercer ket nangiranggo ti Dubai a kas ti kasayaatan a lugar a pagtaengan idiay Tengnga a Daya.[16]

Etimolohia[urnosen | urnosen ti taudan]

Idi tawtawen ti 1820, ti Dubai ket naibagbaga a kas ti Al Wasl babaen dagiti Britaniko a historiador. Bassit laeng dagiti adda a rehistro a maipanggep ti kultural a pakasaritaan ti UAE wenno dagiti kunstituentena kadagiti emirato ken gapu ti sinasao a tawidan ti rehion, sarsarita ken mito ket saan a naisursurat. Segun kenni Fedel Handhal, ti maysa nga agsuksukimat iti pakasaritaan ken kultura ti UAE, ti balikas a Dubai ket mabalin a nagtaud manipud ti balikas a Daba (ti kapadpada ti Yadub, a kayatna a saoen ket tapno agakarayam); a mangibagbaga ti nabuntog nga ayus ti Alog Dubai a mapan ti kaunegan ti daga. Ti mannaniw ken eskolar a ni Ahmad Mohammad Obaid ket sinursurtona ti isu met laeng a balikas, ngem ti sabali a pannakaibaga ti dudon.[17]

Paammo[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ "Batay linteg ti UAE". Helplinelaw.com. Naala idi 21 Hulio 2008. 
  2. ^ Kalawa ti "emirato ti Dubai emirate", a mairaman dagiti naparboan nga is-isla.
  3. ^ "Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo: metropolitano a luglugar". World-gazetteer.com. Naiyarkibo manipud iti ti kasisigud idi 2012-12-04. Naala idi 31 Hulio 2009. 
  4. ^ Ti Gibierno ken Politika ti Tengnga a Daya ken Amianan nga Aprika. D Long, B Reich. p.157
  5. ^ http://www.thatsdubai.com/where-is-dubai.html
  6. ^ "Give me a break: stop knocking Dubai". Londres: Telegraph. 16 Hunio 2011. Naala idi 12 Agosto 2011. 
  7. ^ "Ti 2008 a Pagsurotan dagiti Sangalubongan a Siudad". Ganganaet nga Annuroten. 15 Oktubre 2008. Naala idi 20 Abril 2010. 
  8. ^ Oil share dips in Dubai GDP AMEInfo (9 Hunio 2007) Naala idi 15 Oktubre 2007.
  9. ^ Ti ekonomia ti Dubai ket agpakatlo a dumakkel intono 2015 ArabianBusiness.com (3 Pebrero 2007) Naala idi 15 Oktubre 2007.
  10. ^ "Ti Dubai ket mangisabsabali manipud ti lana". AMEInfo. 7 Septiembre 2005. Naala idi 12 Agosto 2008. 
  11. ^ Mike Davis (2006) Panagbutbuteng ken Kuarta idiay Dubai, New Left Review 41, pp. 47–68
  12. ^ "Dagiti pannakapukaw ti trabaho ket nangipardas ti pannakaapday idiay Dubai ngem ti kalalainganna a nabayag a termino a pagbanagan ket nasayaat | Tengnga a Daya | Damdamag". Propertywire.com. 3 Disiembre 2008. Naala idi 14 Hulio 2009. 
  13. ^ http://arabiangazette.com/dubai-witnessed-stable-financial-recovery/
  14. ^ http://www.thenational.ae/thenationalconversation/industry-insights/economics/cost-of-living-in-dubai-rising-rapidly
  15. ^ http://www.thepeninsulaqatar.com/business-news/208156-oslo-zurich-and-tokyo-are-most-expensive-cities.html
  16. ^ http://www.thenational.ae/business/economy/abu-dhabi-and-dubai-are-best-places-to-live-in-the-middle-east-survey-says
  17. ^ Kasano ti Dubai, Abu Dhabi ken dagiti sabsabali pay a siudad ti panakaala ti nagnaganda? Ipakita amin dagiti eskperto. UAEInteract.com. 10 Marso 2007

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Syed Ali. Dubai: Gilded Cage (Unibersidad ti Yale a Pagmalditan; 2010) 240 pampanid. Mangipatengnga ti isip iti panagtrato ti emirato ti Arabo dagiti ganganaet nga agtrabtrabaho.
  • Heiko Schmid: Ekonomia ti Panakaliwliwa: Dubai ken Chicago a kas ti Natema nga Urbano a Langa ti Daga, Berlin, Stuttgart 2009, ISBN 978-3-443-37014-5.
  • John M. Smith: Dubai Ti Maktoum a Sarita, Norderstedt 2007, ISBN 3-8334-4660-9.

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Dubai iti Wikimedia Commons

  • www.Dubai.ae – Opisial a sapot ti pagsaadan ti Gobierno ti Dubai