Jump to content

Kapaut ti lawag ti init

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Mapa ti oras ti lawag ti init ti Europa

Ti kapaut ti lawag it init wenno or-oras ti lawag ti init ket isu ti klimatolohiko a panangitudo, panagrukod ti kapaut ti lawag ti init iti maited a paset ti panawen (kadawyan, a maysa nga aldaw wenno maysa a tawen) para iti maysa a naited a lokasion ti Daga, kadawyan daytoy a maiyebkas a kas maysa a napipia kadagiti nadumaduma a tawen. Daytoy ket sapasap a panangitudo ti kakuyem ti maysa a lokasion manipud iti insolasion, a mangrukod ti dagup nga enerhia nga ited babaen ti lawag ti init kadagiti naited a paset ti panawen.

Ti kapaut ti lawag ti init ket kadawyan a maiyebkas kadagiti oras iti tungngal maysa a tawen, wenno dagiti (napipia) oras iti tungngal maysa nga aldaw. Ti umuna a naibaga a panagrukod ket ti sapasap a kalawag ti init iti maysa alokasion no maipada kadagiti sabali a luglugar, bayat a ti naud-udi ket angpalubos para iti panangipada ti lawag ti init kadagiti nadumaduma a panawen ti tiempo iti isu met laeng a lokasion.[1] Ti sabali pay a masansan nga inus-usar ti panangrukod ket ti pannakaibagi a porsiento ti nairehistro a kalawag ti kapaut ti lawag ti init ken ti kapaut lawag ti aldaw iti napaliiw a paset ti panawen.

Ti maysa a nangruna nga usar ti datos ti kapaut ti lawag ti init ket ti panangilasin ti klima dagiti sitio, a naipangpangruna kadagiti pagliwliwaan ti salun-at. Daytoy ket mangikeddeng pay ti sikolohiko a pagbanagan ti napigsa a lawag ti solar iti parsua a tao. Daytoy ket maus-usar pay laeng a panangiragpat kadagiti papanan ti turista.[1]

Panangipalawag ken panagrukod[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti rekorder ti Campbell-Stokes ket mangrukod ti lawag ti init

Ti alagaden a tawen ket buklen dagiti 8760 nga oras, a nagudua kadagiti 4380 nga oras iti tungngal maysa para iti aldaw ken rabii. Isu a ti teoretiko a kangatuan a bilang dagiti oras ti lawag ti init, para iti gangani nga awan ti ulepna a lokasion a kas dagiti paset ti desierto ti Sahara, ket 4380. NUpay kasta, dagiti mangirehistro nga instrumento ket adda met dagiti praktikal a pagpatinggaan, ken mangpabassit daytoy ti teoretiko a kanagtuan.

Dagiti "naraniag" nga oras ti lawag ti init ket mangirepresenta kadagiti dagup nga oras no ti lawag ti init ket napigpigsa ngem ti naibaga a pagpatingngaan, a kas maigiddiat dagiti oras a "makitkita" . Ti "makitkita" a lawag ti init, kas pagarigan, ket mapasamak iti ileleggak ken ilelennek ti init, ngem saan unay a napigsa a mangparag-o ti sensor. Ti panagrukod ket maaramid babaen dagiti instrumento a tinawtawagan dagiti panangirehistro ti lawag ti init. Para iti naisangayan a panggep ti panangirehistro ti kapaut ti lawag ti init, ti rekorder ti Campbell-Stokes ket isu ti inus-usar, ken daytoy ket agus-usar ti nagtimbukel a sarming ti lente tapno mangipatengnga dagitiraya ti init iti naisangayan a nadaremden a sintas. No ti kapigsa ket labsenna ti naikeddeng a pagpatingngaan, ti sintas ket mauramto. Ti dagup a kaatiddog ti tugot ti uram ket kapada ti bilang dagiti naraniag nga oras .[2] Ti sabali pay a kita ti rekorder ket ti rekorder ti lawag ti init ti Jordan. Dagiti barbaro, nga elektroniko a rekorder ket addaanda iti nataltalinaay a sensitibidad ngem dagiti papael a sintas.

Tapno naitunos ti narukod a datos iti sangalubongan, idi 1962 ti Gunglo ti Sangalubongan a Meteorolohiko (WMO) ket nangipalawag ti naiyalagad a daremdem ti rekorder ti Campbell-Stokes , daytoy ket tinawtawagan iti Ingles iti Interim Reference Sunshine Recorder (IRSR).[1] Idi 2003, ti kapaut ti lawag ti init ket kanungpalan idin a naipalawag a kas ti paset ti panawen iti las-ud ti dagus a panaglabes ti pagpatingngaan a pateg ti irradiansa ti solar iti 120 W/m².[1]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ a b c d "8. Panagrukod ti Kapaut ti Lawag ti Init", Alagaden dagiti Meteorolohiko nga Instrumento ken dagiti Pamay-an iti Panagpalplaliiw (PDF), WMO, 2008
  2. ^ Dagiti panangipalpalawag para kadagiti sabali nga inaldaw nga elemento, Opisina ti Meteorolohia ti Australia

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]