Kawayan

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Kawayan
Huangshan bamboo.jpg
Bakir ti kawayan idiay Huangshan,Tsina
Taksonomia urnosen
Pagarian: Plantae
Klado: Angiospermae
Klado: Monocotyledon
Klado: Commelinides
Urnos: Poales
Pamilia: Poaceae
Klado: Klado ti BOP
Subpamilia: Bambusoideae
Dagiti tribu
Dibersidad
>1,462 (nga ammo a sebbangan) a sebbangan kadagiti 115 a henero
Kapada a nagan[1]

Dagiti kawayan ket dagiti kankanayon a berde a perenial nga agsabsabong a mula iti subpamilia ti Bambusoideae iti pamilia ti ruot iti Poaceae.

Iti kawayan, kas dagiti sabali a ruot, dagiti internodal a rehion ti ungkay ket kadawyan a kalawakaw ken dagiti baskular a reppet iti pagpuniponan ket naiwarwara iti amin a paset ti ungkay imbes nga iti silindriko a pannakaurnos. AWan pay ti dicotyledon a natarikayo a xylem. Ti kaawan ti sekondario a tubo ti kayo ket mangpataud kadagiti ungkay dagiti monocot, a mairaman dagiti palma ken dagiti dakkel a kawayan, nga agbatong imbes nga umakikid.[2]

Dagiti kawayan ket mangiraman kadagiti sumagmamano a kapardasan nga agtubo a mulmula iti lubong,[3] gapu iti naisangayan a sistema iti agdepdepende iti risoma. Dagiti dadduma a sebbangan ti kawayan ket mabalin nga agtubo iti 91 cm (36 in) iti kaunegan ti paset ti 24 nga oras, iti maysa a gatad iti gangani a 4 cm (1.6 in) iti maysa nga oras (iti maysa apangtubo iti agarup a 1 mm iti tunggal maysa a 90 a segundo, wenno 1 pulgada iti tunggal maysa a 40 a minuto).[4] Dagiti higante a kawayan ket dagiti kadakkelan a kameng iti pamilia ti ruot.

Dagiti kawayan ket nangrunada iti ekonomia ken kultura iti Abagatan nga Asia, Abagatan a daya nga Asia ken Daya nga Asia, gapu ta naus-usar dagitoy a kas materiales iti panagpatakder, kas taudan ti makan, ken kas maysa a bersatilo a produkto. Ti kawayan ket addaan iti nagatngato a espesipiko a kompresibo a kapigsa ngem ti kayo, ladrilio wenno konkreto, ken ti maysa nga espesipiko a tension a kapigsa a mangkaribal iti asero.[5][6]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Soreng, Robert J.; Peterson, Paul M.; Romaschenko, Konstantin; Davidse, Gerrit; Zuloaga, Fernando O.; Judziewicz, Emmet J.; Filgueiras, Tarciso S.; Davis, Jerrold I.; Morrone, Osvaldo (2015). "A worldwide phylogenetic classification of the Poaceae (Gramineae)". Journal of Systematics and Evolution. 53 (2): 117–137. doi:10.1111/jse.12150. ISSN 1674-4918.
  2. ^ Wilson, C.L. & Loomis, W.E. Botany (Maika-3 nga ed.). Holt, Rinehart and Winston.
  3. ^ Farrelly, David (1984). The Book of Bamboo. Sierra Club Books. ISBN 978-0-87156-825-0.
  4. ^ "Fastest growing plant". Guinness World Records. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 3 Septiembre 2014. Naala idi 22 Agosto 2014.
  5. ^ Roach, Mary (1 Hunio 1996). "The Bamboo Solution: Tough as steel, sturdier than concrete, full-size in a year". Discover Magazine. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 23 Oktubre 2013. Naala idi 7 Disiembre 2013.
  6. ^ Rottke, Evelin (27 Oktubre 2002). "Mechanical Properties of Bamboo" (PDF). Aachen, North Rhine-Westphalia, Germany: RWTH Aachen University. Section 3, page 11 and Section 4, page 11. Naiyarkibo (PDF) manipud iti kasisigud idi 4 Marso 2016. Naala idi 7 Disiembre 2013.

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Kawayan iti Wikimedia Commons
Datos a mainaig iti Bambusoideae iti Wikispecies
Wikisource-logo.svg Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Kawayan" . Encyclopædia Britannica (Maika-11 nga ed.). Pagmalditan ti Unibersidad ti Cambridge.