Jump to content

Miguel de Cervantes

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Miguel de Cervantes
4
Ni Miguel de Cervantes
Dagiti salaysay
Nayanak(1547-09-29)29 Septiembre 1547
Alcalá de Henares, Kastila
Natay22 Abril 1616(1616-04-22) (tawen 68)
Madrid, Kastila
TrabahoNobelista, mannaniw, dramaturgo, soldado
PagsasaoEspaniol
PakipagilianEspaniol
Kangrunaan nga ob-obraDon Quixote
Viaje al Parnaso
La Galatea

Pirma

Ni Miguel de Cervantes Saavedra[b] (Espaniol: [miˈɣel de θerˈβantes saaˈβeðɾa]; 29 Septiembre 1547 – 22 Abril 1616)[1] ket maysa idi nga Espaniol a nobelista, mannaniw, ken dramaturgo. Ti bukodna a magnum opus, Don Quixote, ket naipampanunotan nga isu dagitoy ti immuna a moderno a Europeano a nobela,[2] ket maysa a klasiko ti Akinlaud a literatura, ken naipampanunotan kadagiti kasayaatan nga obra ti piksion a naisurat ti amin a panawen.[3] Ti impluenisana iti pagsasao nga Espaniol ket kaaduan a nalatak idi a ti pagsasao ket sagpaminsan a makunkuna a ti la lengua de Cervantes ("ti pagsasao ni Cervantes").[4] Isu ket nabirngasana kas ti El Príncipe de los Ingenios ("Ti Prinsipe ti Saririt").[5]

Idi 1569, immalis ni Cervantes idiay Roma, nga idiay ket nagserbi a kas maysa a babaonen ni Giulio Acquaviva, ti maysa a nabaknang a padi a naipangato iti kardinal ti simmakbay a tawen. Babaen idin, ni Cervantes ket nagenlistado a kas maysa a soldado ti Marina nga inpanteria ti Espania a rehimento ken nagtultuloy ti biagna ti militar aginggana idi 1575, idi natiliw isuna babaen dagiti Arheliano a korsario. Kalpasan ti lima a tawen iti panagtagtagabu isu ket winayaan dagiti nakatiliw kanianan babaen ti pangsaka manipud iti nagannak kaniana ken dagiti Trinitario, ti maysa a Katoliko nga urnos ti relihion. Isu ket dimteng a nagsubli met laeng iti pamiliana idiay Madrid.

Idi 1585, nangipablaak ni Cervantes iti maysa a pastoral a nobela a nanaganan ti La Galatea. Gapu kadagiti pinansia a parikut, ni Cervantes ket nagtrabrabaho a kas maysa a probedor para iti Espaniol nga Armada, ken kalpasan daytoy a kas maysa nga agsingsingir ti buis. Idi 1597, dagiti madi a pakabilanganna ti tallo a tawen ket nakaipan kaniana idiay Balangat a Pagbaludan ti Seville. Idi 1605, isu ket nagnaed idiay Valladolid, idi kalpasan ti panagballigi ti immuna a paset tiDon Quixote, a naipablaak idiay Madrid, daytoy ket nangisenial ti panagsublina ti literario a lubong. Idi 1607, isu ket nagtaeng idiay Madrid, nga idiay ket nagtaeng ken nagtrabtrabaho aginggana idi pimmusay. Idi laus-ud ti siam a tawen ti kabibiagna, ni Cervantes ket nangikeddeng ti pammadayawna a kas maysa a mannurat; isu ket nangipablaak ti Novelas ejemplares (Dagiti nasayaat a nobela) idi 1613, ti Panagbaniaga idiay Parnassus (Viaje al Parnaso) idi 1614, ken idi 1615, ti Ocho comedias y ocho entremeses ken ti maikadua a paset ti Don Quixote. Ni Carlos Fuentes ket nangilaglagip a , "ni Cervantes ket nangiluklukat kadagiti panid ti maysa a libro a ti maysa nga agbasbasa ket agipagpagarup nga isu ti naisursurat".[6]

Pannakaipasngay ken nasapa a biag

[urnosen | urnosen ti taudan]

Naipagarup a ni Cervantes ket naipasngay idi idiay Alcalá de Henares, ti Kastiliano a siudad ti agarup a 15 milia manipud idiay Madrid, mabalin nga idi 29 Septiembre (ti rambakan nga aldaw ni San Miguel ti Arkanghel) 1547. Ti naipagarup a petsa a pannkaipasngayna ket naikeddeng kadagiti rehistro iti simbaan ket nanaganan ti tradisional a nagan ti maysa nga ubing iti nagan ti aldaw ti piesta a pannakaipasngayna. Isu ket nabuniagan idiay Alcalá de Henares idi 9 Oktubre 1547 idiay parokia a simbaan iti Santa María la Mayor. Ti tignay ti panangbunniag ket nabasa a "Dominggo, ti maikasiam nga aldaw iti bula ti Oktubre, ti Tawen ti Diostayo a sangaribu ket lima a gasut uppat a pulo ket pito a tawen , ni Miguel ket nabalangatan ken nabuniaganen, anak a lalaki ni Rodrigo Cervantes ken ti asawana ani doña Leonor. Binunniagan babaen ni apo Bartolomé Serrano, padi ti apotayo a Baket. Nabuniagan ken napirmaan iti naganko. — Bachelor Serrano"

Ni Rodrigo nga ama ni Miguel ket maysa idi a mammmukis-sirhano iti Gallego a kaputotan, a nagsimsimpa kadagiti tulang, nagpadpadara, ken nagtartaripatu ti "basbassit a kammasapulan ti panag-agas";[7] iti dayta a panawen, kadawyan a kadagiti mammmukis nga isuda ket sirhano pay. Ti apongna iti amana a bangir, a ni Juan de Cervantes, ket maysa idi nga impluensial nga abogado a nagtengtengngel kadagiti adu nga administratibo a puesto. Ti ulitegna ket mayor ti Cabra iti adu a tawtawen.

Ti inana, a ni Leonor de Cortinas, ket patubo idi ti Arganda del Rey ken ti maikatlo nga anak a babai ti maysa a natakneng, a nakapukaw amain a kinabaknangna ken nangilaklako ti anakna a babai a managasawa idi 1543. Daytoy ket nagturongan ti sulpeng a pannakiasawa ken dagiti adu a panagkabkabit babaen ni Rodrigo.[8] Ni Leonor ket pimmusay idi 19 Oktubre 1593.

Bassit laeng kadagiti pannakaammo iti nasapa a tawtawen ni Cervantes. Mabalin nga idi ubing ti pamiliana ket immal-alis kadagiti sabsabali nga ili. Idi daytoy a las-ud ti panawen, isu ket nakaammo iti maysa a balasang a kamarera nga agnagan iti Josefina Catalina de Parez. Dagitoy dua a naginnayatda unay ket nagkomplotda a tumalaw. Ngem naduktalan ti amana daytoy a plano ken nagiparit kenni Josefina a mangbisita kenni Cervantes. Kasla nga iti, ama ni Charles Dickens, ti ama ni Miguel ket naembargo para kadagiti utangna. Dagiti rehistro ti korte ket nangipakpakita ti napanglaw a sankabalayan. Bayat nga adda dagiti dadduma a biograpo ket nakisinnupiat nga isu ket nagadal pay idiay Unibersidad ti Salamanca, ngem awan ti pammasingked nga isu ket nagadal idiay. Adda dagiti naipagpagarup a ni Cervantes ket nagadal pay kadagiti Hesuita idiay Córdoba wenno Seville.[9]

Dagiti kakabsatna ket ni Andrés (1543), Andrea (1544), Luisa (1546), Rodrigo (1550), Magdalena (1554) ken Juan – nga ammo laeng gapu ta naibagbaga iti testamento ti amana.

Dagiti nagibasaran

[urnosen | urnosen ti taudan]
  1. ^ Canavaggio, Jean (2011). "Miguel de Cervantes Saavedra – Autor Biografía". Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes (iti Espaniol). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2011-04-11. Naala idi 7 Abril 2011.
  2. ^ "Harold Bloom on Don Quixote, the First Modern Novel" [Harold Bloom iti Don Quixote, ti Immuna a Moderno a Nobela] (iti Ingles). The Guardian. 12 Disiembre 2003. Naala idi 2009-07-18.
  3. ^ "Don Quixote Gets Authors' Votes" [Nakaala Kadagiti Butos ti Mannurat ti Don Quixote]. BBC News (iti Ingles). 7 Mayo 2002. Naala idi 3 Enero 2010.
  4. ^ "La lengua de Cervantes" (PDF). Revista de estudios políticos (iti Espaniol). 31–32: 261–272. 1947. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2008-10-30. Naala idi 2008-08-24.
  5. ^ "Publicaciones > BEC". Centro de Estudios Cervantinos (iti Espaniol). Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2012-02-03. Naala idi 2012-02-03.
  6. ^ Fuentes, Carlos (1988). Siak ken Dagiti Dadduma: Napilpili a Salaysay?.
  7. ^ Byron, William (1978). Cervantes: A Biography [Cervantes: Ti Biograpia] (iti Ingles). Garden City, NY: Doubleday & Company. pp. 23–32.
  8. ^ Moorcock p 386
  9. ^ "Cervantes, Miguel de". The Encyclopedia Americana [Ti Encyclopedia Americana] (iti Ingles). 1994.

Dagiti adu pay a mabasbasa

[urnosen | urnosen ti taudan]
  • Cervantes's Don Quixote (Modern Critical Interpretations) [Ti Don Quixote ni Cervantes (Moderno Kritikal a Panakaipatpatarus)], ed. Harold Bloom, 2001
  • Miguel de Cervantes (Modern Critical Views) [Miguel de Cervantes (Moderno Kritikal a Panakaimatangan)], ed. Harold Bloom, 2005
  • Cervantes' Don Quixote: A Casebook [Ti Don Quixote ni Cervantes: ti kaso a libro], ed. Roberto González Echevarría, 2005
  • The Cambridge Companion to Cervantes [Ti Cambridge a kumaduaan ni Cervantes], ed. Anthony J Cascardi, 2002
  • Critical Essays on Cervantes [Dagiti kritiko a salaysay kenni Cervantes], ed. Ruth S. El Saffar, 1986
  • Cervantes: A Collection of Critical Essays [Cervantes: maysa nga umnong dagiti salaysay], ed. Lowry Nelson, 1969
  • Cinco personajes fugaces en el camino de Don Quijote, Giannina Braschi; Cuadernos hispanoamericanos, ISSN 0011-250X, Nº 328, 1977, pp. 101–115.

Dagiti akinruar a silpo

[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti midia a mainaig ken ni Miguel de Cervantes iti Wikimedia Commons
Dagiti inadaw a sasao a mainaig ken ni Miguel de Cervantes iti Wikiquote (iti Ingles)
Dagiti obra a mainaig ken ni Mannurat:Miguel de Cervantes iti Wikisource (iti Ingles)