Morinda tinctoria

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk

Morinda tinctoria
(Morinda tinctoria) Indian mulberry tree.jpg
Flower of Morinda tinctoria (Indian Mulberry).JPG
Sabong
Taksonomia urnosen
Pagarian: Plantae
Klado: Tracheophytes
Klado: Angiospermae
Klado: Eudicotidae
Klado: Asterids
Urnos: Gentianales
Pamilia: Rubiaceae
Henero: Morinda
Sebbangan:
M. tinctoria
Dua a nagan
Morinda tinctoria

Ti Morinda tinctoria, kadawyan nga ammo a kas aal wenno iti Ingles a kas Indian mulberry (ngem mangibaga pay dagitoy a kadawyan a nagan iti Morinda citrifolia), ket ti sebbangan ti agsabsabong a mula iti pamilia ti Rubiaceae, a patneng iti akin-abagatan nga Asia.

Daytoy ket maysa a kankanayon a berde a bassit a mula wenno bassit a kayo nga agtubo aginggana iti katayag iti 5–10 m . Dagiti bulong ket agatiddog iti 15–25 cm, arinduyog aginggana iti timmirad. Dagiti sabong ket sukog tubo, puraw, nabanglo, agarup iti 2 cm iti kaatiddog. Ti bunga ket berde nga adu a bungbunga, 2-2.5 cm iti diametro.

Ti mula ket adu anaimuyongan iti India para iti panagaramid iti tina a morindone a nailaklako iti nagan a "Suranji". Ti morindone ket inus-usar iti panagtina iti kapas, seda ken delana kadagiti maris iti nalabbasit, tsokolate wenno purpura. Ti banag iti panangimaris ket nangruna amabirukan iti ukis ti ramut ken maurnong no dagiti mula ket makaabot kadagiti tawen iti tallo aginggana iti uppat. No mapalubosan a mapalakay dagiti kayo awanto unayen dagiti mabati a sustansia iti panagmaris. Dagiti bassit a ramut ket makayaonda kadagiti kaaduan a tina ken maibelleng dagiti agarup a 1 cm iti diametro. Ti aktibo a sustansia a maiyaon a kas ti glucoside nga ammo a kas morindin ket ti mapataud a tina kalpasan ti hidrolisis. Ti morindone ket ti maysa a mordiente a tina a makaited iti maraduyaw-nalabbasit a maris nga agraman iti maysa a aluminio a mordiente, tsokolate nga agraman iti kromio a mordiente, ken ti napusasaw a purpura aginggana iti nangisit nga agraman iti maysa a landok a mordiente.

Adda pay ti morindin iti Morinda umbellata ngem awan iti Morinda longiflora, ti maysa a patneng iti Laud nga Aprika. Uray no ma-import iti Britania ken maipakat iti delana ken kapas, tti tina ket saana nakaala iti balligi iti komersio.