Rio de Janeiro

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Rio de Janeiro
Município do Rio de Janeiro
Ti Munisipalidad iti Rio de Janeiro
Manipud ti ngato, nga agpakanawan: Ni Kristo a Mangsubsubbot, Rio–Niterói bridge, Pusod tiiti ili manipud idiay Luek ti Guanabara, Estadio ti Maracanã , Sugarloaf sagayad a karro, ti bangketa iti Aplaya ti Copacabana, ken ti pakaimatangan ti siudad a naala manipud idiay Corcovado.
Manipud ti ngato, nga agpakanawan: Ni Kristo a Mangsubsubbot, Rio–Niterói bridge, Pusod tiiti ili manipud idiay Luek ti Guanabara, Estadio ti Maracanã , Sugarloaf sagayad a karro, ti bangketa iti Aplaya ti Copacabana, ken ti pakaimatangan ti siudad a naala manipud idiay Corcovado.
Wagayway ti Rio de Janeiro
Wagayway
Opisial a selio ti Rio de Janeiro
Selio
Parbo a nagan: 
Cidade Maravilhosa ("Ti Nakakaskasdaaw a Siudad") wenno Rio
Lokasion idiay Estado iti Rio de Janeiro
Ti Rio de Janeiro ket mabirukan idiay Brasil
Rio de Janeiro
Rio de Janeiro
Lokasion idiay Brasil
Nagsasabtan: 22°54′30″S 43°11′47″W / 22.90833°S 43.19639°W / -22.90833; -43.19639Nagsasabtan: 22°54′30″S 43°11′47″W / 22.90833°S 43.19639°W / -22.90833; -43.19639
Pagilian Brasil
RehionAkin-abagatan
EstadoBandeira do estado do Rio de Janeiro.svg Rio de Janeiro
NabangonMarso 1, 1565
Gobierno
 • KitaMayor-konsilo
 • BagiPrefeitura da Cidade do Rio de Janeiro
 • MayorEduardo Paes (PMDB)
Kalawa
 • Munisipalidad1,260 km2 (486.5 sq mi)
 • Metro
4,557 km2 (1,759.6 sq mi)
Kangato
manipud ti 0 aginggana ti 1,021 m (manipud ti 0 aginggan ti3,349 ft)
Populasion
 (2010)
 • Munisipalidad6,323,037
 • RanggoMaika-2
 • Densidad4,781/km2 (12,380/sq mi)
 • Metro
12,387,000
Nagan dagiti umiliCarioca
Sona ti orasUTC−3 (BRT)
 • Kalgaw (DST)UTC−2 (BRST)
Kodigo ti koreo
20000-000
Kodigo ti lugar+55 21
WebsiteCity of Rio de Janeiro
KitaKultural
Kriteriavi
Naidesignado2012 (Maika-36 a gimong)
Reperensia blng.1100
Estado a PartidoBrasil
RehionLatin nga Amerika ken ti karibe
Urnosen dagiti datos iti Wikidata

Ti Rio de Janeiro (/[imbalido a naikabil: 'icon']ˈr d ʒəˈnɛər/ wenno /ˈr d əˈnɛər/; Brasiliano a Portuges: [ˈhi.u dʒi ʒaˈne(j)ɾu],[1] Karayan ti Enero), kadawyan a mmakunkuna a kas ti Rio,[2] ket isu ti lkapitolio a siudad ti Estado iti Rio de Janeiro, ti maikadua kadakkelan a siudad ti Brasil, ken ti maikatlo a kadakkelan a metropolitano a lugar ken aglomerasion idiay Abagatan nga Amerika, nga adda dagiti agarup a 6.3 a riwriw a tatto iti uneg ti maitutop a siudad,[3][4] a makaaramid daytoy ti maika-6 a kadakkelan idiay Kaamerikaan, ken ti maika-26 iti lubong.[5] Ti Rio de Janeiro ket nagbalin a nagbalayan ti Lugar a Tinawtawid ti Lubong a nanaganan ti "Rio de Janeiro: Dagiti Ladawan ti Daga ti Carioca a nagbaetan ti Bantay ken ti Baybay," a kas inted babaen ti UNESCO idi 1 Hulio 2012 iti kategoria a Kultural a Ladawan ti Daga. Ti panagikeddeng ket naala babaen ti komite a tagtagikua ti organisasion. Ti panakaiyebkas ket naibaga idiay timpuyog iti San Petersburgo, Rusia.[6]

Ti siudad ket isu idi ti kapitolio ti Brasil para kadagiti gangani a dua a siglo, manipud idi 1763 aginggana idi 1815 idi las-ud ti Portuges a panawen ti panagkolonia, idi 1815 aginggana idi 1821 a aks ti kapitolio ti Nagkaykaysa aPagarian iti Portugal, Brasil ken Algarves, ken idi 1822 aginggana idi 1960 a kas maysa anawaya a pagilian. Ti Rio ket naparboan ti nagan a Cidade Maravilhosa wenno "Nakakaskasdaaw a Siudad."

Ti Rio de Janeiro ket mangirepresenta ti maikadua a kadakkelan a GDP iti pagilian[7] (ken maika-30 a kadakkel iti lubong idia 2008),[8] nga adda ti nakarkulo ti agarup a R$ 343 bilion (IBGE/2008) (gangani US$ 201 bilion), ken daytoy ti kuartel dagiti dua a kangrunaan a kompania ti Brasil – ti Petrobras ken Vale, ken dagiti nangruna a kompania ti lana ken telepono idiay Brasil, ken ti pay kadakkelan apagyanan dagiti midia ken komunikasion a kompania iti Latin nga Amerika, ti Dagiti Globo nga Organisasion. Ti pagbalayan kadagiti adu nga unibersidad ken patakder, daytoy ti maikadua a kadakkelan a sentro ti panagsukisok ken panagrang-ay idi Brasil, a pakaidagupan ti agarup a 17% ti nailian a sientipiko a panagpataud – segun ti 2005 a datos.[9]

Ti Rio de Janeiro ket isu ti kaaduan a mabisbisita a siudad idiay akin-abagatan a hemisperio ket naamammoan daytoy para kadagiti masna a panakaidissona, dagiti karnabal a panagramrambak, samba, Bossa Nova, dagiti balneario nga igid ti baybay[10] a kas ti Barra da Tijuca, Copacabana, Ipanema, ken Leblon. Adda dagiti kadayegan a dulon a maipatinayon kadagiti igid ti baybay ket mairaman ti higante nga estatua ni Ni Kristo a Mangsubsubbot ('Cristo Redentor') idiay tuktok ti bantay Corcovado, a nainaganan daytoy a kas maysa kadagiti Baro a Pito a Siddaaw iti Lubong; bantay Sugarloaf (Pão de Açúcar) nga adda dagiti naisagayad a karrona; ti Sambódromo, ti maysa a permanente a naliniaan dagiti pagtugtugawan a kalsada ti pagparadaan a naus-usar iti laus-ud dagiti Karnabal; ken ti Maracanã nga Estadio, maysa kadagiti kadakkelan nga estadio ti putbol iti lubong. Ti 2016 a Kalgaw nga Olimpiada ket maitignayto idiay Rio de Janeiro, a daytoy ket mangmarka ti umuna a panangsangaili iti daytoy a pasamak ti siudad iti Abagatan nga Amerika.[11] Idi 12 Agosto 2012, iti 2012 a panakalpas a seremonia ti Kalgaw nga Olimpiada, ni Mayor Eduardo Paes ket nanagawat ti Wagayway iti Olimpiada, babaen ken ni Jacques Rogge, manipud ti Mayor ti Londres, a ni Boris Johnson. Ti Estadio Maracanã ti Rio ket mangisangailinto pay ti kinaudi a panagsalisal para iti 2014 Sangalubongan a Copa ti FIFA .[12] Ti Rio de Janeiro ket mangisangaili pay ti Sangalubongan nga Aldaw ti Katutubo intono 2013.[13]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Iti nadumaduma a kita ti Brasiliano a Portuges a naisasao idiay Rio de Janeiro, segun ti Larousse nga Ababa a Diksionario: Portuges-Inggles, 2008, p. 339 (a dagitipanakabalikas a "refletem a língua falada no Rio de Janeiro"). Ti Europeano a Portuges ti panakabalkas ket: [ˈʁi.u dɨ ʒɐˈnɐjɾu].
  2. ^ Rio de Janeiro nga Alagaden ti Panagbaniaga
  3. ^ R.L. Forstall, R.P. Greene, ken J.B. Pick, "Ania kadagiti Kadakkelan? Apay a dagiti naipablaak apopulasion para kadagiti kangrunaa nga urbano a lugar ti lubong ket adu unay ti paggiddiatanda", Konperensia ti Sunakbayan a Siudad, (Unibersidad iti Illinois idiay Chicago, Hulio 2004) – Tabla 5 (p.34)
  4. ^ Aglomerasion a listaan ti Populasion ti Siudad. Populasion ti Siudad. Naala idi Hulio 30, 2009.
  5. ^ "Rio 2016". Rio 2016. Naala idi Marso 14, 2010.
  6. ^ "Rio de Janeiro: Dagiti Ladawan ti Daga ti Carioca a nagbaetan ti Bantay ken ti Baybay". UNESCO. Hulio 1, 2012. Naala idi 1 Hulio 2012.
  7. ^ "Posição ocupada pelos 100 maiores municípios em relação ao Produto Interno Bruto" (PDF). Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE). Disiembre 16, 2008. Naala idi Disiembre 16, 2008.
  8. ^ "Dagiti 150 a kabaknanagan a siudad iti lubong babaen ti GDP idi 2005". Estadistika Dagiti Mayor ti Siudad. Marso 11, 2007. Naala idi Septiembre 8, 2008.
  9. ^ "Assessoria de Comunicação e Imprensa". Universidade Estadual de Campinas (Unicamp). Hunio 17, 2005. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi Hunio 17, 2008. Naala idi Septiembre 8, 2008.
  10. ^ "Igid ti Baybay a Kultura ti Rio de Janeiro" Tayfun King, Fast Track, BBC World News (Septiembre 11, 2009)
  11. ^ "BBC SPORT , Olimpiada ,ti Rio ket mangientablada dagiti 2016 nga Ay-ayam ti Olimpiada". BBC News. Oktubre 2, 2009. Naala idi Oktubre 4, 2009.
  12. ^ "Rio de Janeiro quer sediar somente a final da Copa 2014". Terra Networks. Marso 26, 2010.
  13. ^ "Dagiti Kinaudi a Paspasamak : Ti Papa bisitaenna ti WYD idiay Rio intono 2013, tinunton ti mayor". Katoliko a Kultura. 2011-08-02. Naala idi 2011-09-15.

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]

Midia a mainaig iti Rio de Janeiro iti Wikimedia Commons