Sasao a Sarmi–Jayapura

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Sarmi-Jayapura
Luek Sarmi-Jayapura
Heograpiko a
pannakaiwarwaras
Akin-amianan a Papua
Lingguistika a pannakaidasigAustronesio
Glottologsarm1241[1]

Ti sasao a Luek Sarmi-Jayapura ket buklen dagiti kagudua a dosena a pagsasao nga insasao iti probinsia ti Papua ti Indonesia:[2]

Sobei, Bonggo, Tarpia (Sarmi), Kayupulau, Ormu, Tobati (Luek Jayapura)

Inkeddeng idi ni Ross (1988) a ti Sarmi ken Luek Jayapura (Kayapulau, Orma ken Tobati) a kas dagiti sabali ngem agkakabagian a grupo. Inlista ni Ross (1988) dagiti nadumaduma a maipatinayon a sasao a Sarmi:

Anus (Korur) kend Podena, Liki ken Wakde (asideg iti Sobei), Masimasi, Kaptiau, ken Yamna.

Ti pannakairaman ti maipagarup a pagsasao a Yarsun[3] ket mabalin a gapu iti pannakaiyallilaw dagiti nagan ti pagsasao iti nagnagan ti isla. Awan ti kasta a napasingkedan a pagsasao; ti isla ket mabirukan iti pagbaetan dagiti pagsasao nga Anus ken Podena, ken amin dagiti tallo nga isla ket naireporta nga agsasao kadagiti dialekto ti bugbugtong a pagsasao segun ti immuna a taudan a nangibaga iti daytoy.[4]

Uni ken dagiti pakaitunosan[urnosen | urnosen ti taudan]

Inpablaak ni Grace (1971:34-37) ti tabla ti uni ken dagiti pakaitunosan para iti sasao a Sarmi, a nakaiyaonan dagiti sumaganad a porma. Naurnos dagiti pagsasao manipud iti laud aginggana iti daya.

Proto Oceaniko Sobei Wakde Masimasi Anus Bonggo Tarpia
*api 'apuy' yafu yafu yeif af yap
*isuŋ 'agong' su- hiu- si- su- sua- siwi-
*susu 'suso' sisu- ihi- su- su-
*ranum 'danum' rani ranu ranu dein dan dan
*raun 'bulong' rau rau rou dau dau dau
*mapine 'babai' mefne mafani mofin mofin mupin
*manuk 'billit' maninetio mani mani mein man man
*pulu 'dutdot' fido firu firo fru puru
*puaq 'bunga' afo afu afo fowo fukwa pawa
*paqoRu 'baro' fefou afafu fofou fieu pipiu
*patu 'bato' fati fati fati feit fiat payaʔ
*pat 'uppat' fau fau fau fau pau
*tolu 'tallo' tou tou tour tou tor tor
*taliŋa 'lapayag' tidi- tiri- tira- terne- təren- tarni-
*taŋis 'sangit' -tan -tan -tan -tein tənian -nsin
*taumataq 'tao' temto tamturi timot tumuat tamuʔ
*kutu 'kuto' kute witi kut kut kuʔ
*kulit 'kudil' wadi wari wiri keri kru kuru
*qone 'darat' wane wane wane wen wen wen
*qasawa 'asawa' eson ahun sawe sua tawa

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, dagiti ed. (2017). "Sarmi – Jayapura Bay". Glottolog 3.0 (iti Ingles). Jena, Alemania: Instituto para iti Ebolusionario nga Antropolohia ni Max Planck.
  2. ^ Lynch, John, Malcolm Ross ken Terry Crowley. 2002. The Oceanic languages. Richmond, Surrey: Curzon Press.
  3. ^ Yarsun iti Ethnologue (Maika nga ed., 2015)
  4. ^ Hammarström (2015) Ethnologue 16/17/18th editions: a comprehensive review: online appendices
  • Grace, George W. (1971). Notes on the phonological history of the Austronesian languages of the Sarmi Coast. Oceanic Linguistics 10:11-37.
  • Ross, Malcolm (1988). Proto Oceanic and the Austronesian languages of western Melanesia. Canberra: Pacific Linguistics.
  • Proto Oceanic basic vocabulary database