Pagsasao a Khmer

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Khmer
Cambodiano
ភាសាខ្មែរ
Pannakabalikas IPA: [pʰiːəsaː kʰmaːe]
Patubo iti Cambodia, Bietnam, Tailandia, Estados Unidos, Pransia, Australia
Etnisidad Khmer
Patubo a mangisasao 15.0 a riwriw  (2006)
1 a riwriw a L2 a mangisasao[1]
Pamilia
Dagiti dialekto
Battambang
Phnom Penh
Akin-amianan a Khmer (Khmer Surin)
Khmer Krom (Akin-abagatan a Khmer)
Panagsurat Khmer a sinuratan (abugida)
Opisial a kasasaad
Opisial a mangisasao  Cambodia
Dagiti kodigo ti pagsasao
ISO 639-1 km
ISO 639-2 khm
ISO 639-3 Wenno:
khm – Tengnga a Khmer
kxm – Akin-amianan a Khmer

Ti Khmer (ភាសាខ្មែរ, IPA: [pʰiːəsaː kʰmaːe]; wenno pormal laeng a, ខេមរភាសា, IPA: [kʰeɛmaʔraʔ pʰiːəsaː]), wenno Cambodiano, ket isu ti pagsasao dagiti Tattao a Khmer ken ti opisial a pagsasao ti Cambodia. Daytoy ti maikadua a kaaduan a maisasao nga Austroasiatiko a pagsasao (kalpasan ti Bietnamis), nga adda dagiti mangisasao kadagiti sansangapulo a riwriw. Ti Khmer ket naipanunotan idin a naiimpluensian unay babaen ti Sanskrito ken Pali, a naipangpangruna kadagiti naarian ken relihioso a rehistro, babaen ti Hinduismo ken Budismo. Isu pay daytoy ti kasapaan a nairehistro ken kasapaan a naisurat a pagsasao ti pamili a Mon–Khmer, a napetsaan sakbay ti Mon ken babaen ti adu a paggiddiatan ti Bietnamis.[2] Ti pagsasao a Khmer language ket nakaimpluensia, ken naimpluensian babaen ti, Tailandes, Lao, Bietnamis ken Cham, nga amin dagitoy ket, gapu ti heograpiko a kainnasideg ken kapaut a kainnasideg ti kultura, ket agporma ti maysa a sprachbund idiay peninsula ti ti Abagatan a daya nga Asia.[3]

Ti Khmer ket nangruna amaysa a panangisalsalumina a pagsasao. Awan dagiti inpleksion, konhiohesion wenno panagipatingga a kaso. Embes ket, dagiti patikula ken dagiti tumultulong a balikas ket naus-usar a mangipakita kadagiti gramatika a panakaikabagian. Ti sapasap nga urnos ti balikas ket suheto–berbo–banag. Kaaduan kadagiti balikas ket maitutop ti kadawyan tabas ti a Mon-Khmer, nga adda ti maysa a "nangruna" a silaba a sinarunuan babaen ti maysa a menor a silaba.

Ti pagsasao a Khmer ket naisurat nga adda ti maysa nga abugida a naamammoan iti Khmer a kas អក្សរខ្មែរ (IPA: [aʔksɑː kʰmaːe]). Ti Khmer ket maigiddiat kadagiti kaarruba apagsasao a kas ti Tailandes, Lao ken Bietnamis gaputa daytoy ket saan a maysa a maiyaweng a pagsasao.

Dagiti nagibasaran ken dagiti nota[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Lewis, M. Paul (ed.), 2009. Ethnologue: Dagiti pagsasao ti lubong, Maikasangapulo ket innem nga edision. Dallas, Tex.: SIL International. Ti naikabil para iti Khmer
  2. ^ David A. Smyth, Judith Margaret Jacob (1993). Cambodiano a Lingguistika, Literatura ken Pakasaritaan: Dagiti Naurnong nga artikulo. Routledge (UK). ISBN 978-0728602182. 
  3. ^ Enfield, N.J. (2005). Maipapan ti lugar a lingguistika ken Nangruna a daga ti Abagatan a daya nga Asia

Adu pay a mabasbasa[urnosen | urnosen ti taudan]

  • Ferlus, Michel. 1992. Essai de phonétique historique du khmer (Du milieu du premier millénaire de notre ère à l'époque actuelle)", Dagiti Mon–Khmer a Panagadadal XXI: 57-89)
  • Headley, Robert and others. 1977. Cambodiano-Inggles a Diksionario. Washington, Catholic University Press. ISBN 0-8132-0509-3
  • Huffman, F. E., Promchan, C., & Lambert, C.-R. T. (1970). Moderno a naisasao a Cambodiano. New Haven: Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-01315-9
  • Huffman, F. E., Lambert, C.-R. T., & Im Proum. (1970). Cambodiano a sistema ti panagsurat ken agdadamo nga agbasbasa nga adda dagit panakisanayan ken glosario. Dagiti Yale a serie ti liguistika. New Haven: Unibersidad ti Yale a Pagmalditan. ISBN 0-300-01199-7
  • Jacob, Judith. 1974. Ti Ababa a Cambodiano-Inggles a Diksionario. Londres, Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-713574-9
  • Jacob, J. M. (1996). Ti tinawtawid a literatura ti Cambodia: ti pangyuna apagsurotan. dagiti oriental a serie ti Londres, v. 40. New York: Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan. ISBN 0-19-713612-5
  • Jacob, J. M., & Smyth, D. (1993). Cambodiano a lingguistika, literatura ken pakasaritaan: dagiti naurnong nga artikulo. Londres: Pagadalan ti Oriental ken Aprikano a Panagadadal, Unibersidad ti Londres. ISBN 0-7286-0218-0
  • Keesee, A. P. K. (1996). Ti INggles a-naisasao a Khmer a diksionario: nga adda ti romanisado a sistema ti panagsurat, panag-usar, ken dagiti indiom, ken dagiti nota iti Khmer a panagbitla ken gramatika. Londres: Kegan Paul International. ISBN 0-7103-0514-1
  • Meechan, M. (1992). Rehistro iti Khmer ti laringhea a panakaidasig ti parinhea apanagpadakkel. Ottawa: Nailian a Biblioteka ti Kanada = Bibliothèque nationale du Canada. ISBN 0-315-75016-2
  • Sak-Humphry, C. (2002). Panakisinnao iti Khmer: ti maysa nga interaktibo a naipatengnga nga agpang ti kurso a Khmer. Manoa, Hawai'i: Sentro para iti Abagatan a daya nga Asiano a Panagadadal, Eskuela ti Hawayano, Asiano ken Pasipiko a Panagadadal, Unibersidad ti of Hawaii idiay Manoa. OCLC: 56840636
  • Smyth, D. (1995). Kadawyan a Cambodiano: ti kompleto a kurso ti pagsasao. Londres: Routledge. ISBN 0-415-10006-2
  • Stewart, F., & May, S. (2004). Iti anniniwan ti Angkor: kontemporario a panagsurat manipud idiay Cambodia. Honolulu: Unibersidad ti Hawaii a Pagmalditan. ISBN 0-8248-2849-6
  • Tonkin, D. (1991). Ti Cambodiano nga abesedario: kasano ti agsurat ti pagsasao a Khmer. Bangkok: Trasvin Publications. ISBN 974-88670-2-1

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]