Bantay Balatukan

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
(Naibaw-ing manipud iti Balatukan)
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Bantay Balatukan
Bantay Balatocan
Bantay Balingoan
Mount Balatukan1.JPG
Ti Bantay Balatukan a kas nakitkita manipud iti akinlaud a bangir
Kangatuan a punto
Kangato2,450 metro (8,040 ft) [1][2]
Nagsasabtan8°46′12″N 124°58′48″E / 8.77000°N 124.98000°E / 8.77000; 124.98000Nagsasabtan: 8°46′12″N 124°58′48″E / 8.77000°N 124.98000°E / 8.77000; 124.98000
Heograpia
Ti Bantay Balatukan ket mabirukan idiay Filipinas
Bantay Balatukan
Bantay Balatukan
Lokasion ti Bantay Balatukan idiay Filipinas
LokasionMisamis Oriental, Filipinas
Heolohia
Tawen ti batoHoloseno
Kita ti bantayKompuesto nga estratobulkan[1]
Arko/barikesArko ti Tengnga a Mindanao
Naudi a bimtakDi ammo

Ti Bantay Balatukan ket ti dakkel a kompuesto nga estratobulkan idiay akin-abagatan nga isla ti Mindanao, Filipinas. Daytoy ket awan kadagiti naipakasaritaan a panagbettak a mangipakpakita ti pumaroliko nga aktibidad. Ti 2,450-metro (8,040 ft) a bantay ket natuktokan ti dakkel nga abut ti bulkan babaen ti sukog ti trianggulo a kaldera ti 15 kilometro (9.3 mi) a kaatiddog ken 10.6 kilometro (6.6 mi) iti kaakabana. Ti Karayan Balatocan ket agtaud ti danumna manipud kadagiti panagayus ti danum ti dakkel nga abut ti bulkan.[3]

Ti bantay ket nasalakniban a lugar iti pagilian ken naidasig a kas Masna a Parke babaen ti nagan a Masna a Parke ti Kabambantayan ti Bantay Balatukan. Ti parke ket aglawa iti 8,423.00 ektaria (20,813.7 acre) nga addaan iti paglappedan a sona iti 1,222.00 ektaria (3,019.6 acre). Daytoy ket napartuat idi Marso 6, 2007 babaen ti Proklamasion Blng. 1249.[4][5]

Lokasion[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Bantay Balatukan ket napno a mabirukan idiay Probinsia ti Misamis Oriental iti rehion ti Amianan a Mindanao, Filipinas. Ti aplaya a kalsada a nagbaetan ti Balingasag, Misamis Oriental ken Siudad ti Gingoog ket palikmutanna ti akin-amianan a lawlaw ti bantay idiay amianan nga aplaya ti Mindanao.

Dagiti pisikal a langa[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Bantay Balatukan ket estratobulkan nga agtayag iti 2,450 metro (8,040 ft) asl (GVP). Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas (PHIVOLCS).

Ti satelite a panangiladawan ket mangipakpakita ti napusek a kabakiran a peninsula a sumariw-at iti amianan idiay Baybay Bohol.[6]

Bulkanismo[urnosen | urnosen ti taudan]

Awan dagiti naipakasaritaan a panagbettak ti Bantay Balatukan. Ti tawen ti naudi a panagbettak ket saan pay a inad-adal, urayno adda met dagiti agay-ayus a lava kadagiti bakras ti bantay a naikeddeng a kas Pleistoseno. Adda met ti pumaroliko nga aktibidad iti bantay, ngem ti pormana ket mangiparang ti nakaro a nurunor.[1]

Ti Bantay Balatukan ke paset dagiti bulkan ti Arko ti Tengnga a Mindanao. Ti akin-amianna unay nga ungtona ket tinawtawagan ti Punto Sipaka, a mangitudo daytoy ti amianan a daya, ken 267 metro (876 ft) nga eskoria a balisongsong ti bassit a peninsula a tinawtawagan ti Bantay Sipaka.[7][8]

Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti kita ti bato ket saan a mabalin a magun-od.

Pannakailista[urnosen | urnosen ti taudan]

Ilista ti Programa ti Global a Bulkanismo ti naudi nga aktibidad ti Bantay Balatukan a kas Holoseno ngem Di naikeddeng.[9]

Ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas (Phivolcs) ket ilistana ti Balatukan a kas Di aktibo, urayno ti bulkan ket mangipakpakita ti pumaroliko nga aktibidad.[10]

Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ a b c d "Balatukan". Programa ti Global a Bulkanismo (iti Ingles). Instituto ti Smithsoniano.
  2. ^ "Dagiti kangatuan a bantay ti Filipinas". Pinoy Mountaineer. 2008-02-02. Naala idi 2008-10-29.
  3. ^ "Balatukan, Gingoog, Amianan a Mindanao, Filipinas". Mapmapa ti Google. Naala idi 2013-11-15.
  4. ^ "Nasalakniban a Luglugar ti Rehion 10". Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2013-11-22.
  5. ^ "Proklamasion Blng. 1249". Nasalakniban a Luglugar ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2013-11-22.
  6. ^ "Sateliet a Panangiladawan ti Bulkan Balatukan". Mapmapa ti Google. Naala idi 2013-11-21.
  7. ^ U.S. Army Corps of Engineer (1954). "Argao (Topograpiko a Mapa)". Unibersidad ti Texas iti Biblioteka ti Austin. Naala idi 2013-11-24.
  8. ^ "Pakaimatangan ti Sipaka manipud idiay Villa Arcadia". Panoramio. Naala idi 2013-11-24.
  9. ^ "Volcanoes by name". Programa ti Global a Bulkanismo. Naala idi 2013-11-15.
  10. ^ "Dagiti Di aktibo a Bulkan Paset 1". Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas (PHIVOLCS). Naala idi 2013-11-15.