Bantay Talinis

Manipud iti Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Darsen a mapan iti pagdaliasatan Darsen a mapan agbiruk
Bantay Talinis
Cuernos de Negros
Mount Talinis - Negros Oriental 2.jpg
Kangatuan a punto
Kangato1,903 m (6,243 ft) [1]
Nagsasabtan9°15′0″N 123°10′0″E / 9.25000°N 123.16667°E / 9.25000; 123.16667Nagsasabtan: 9°15′0″N 123°10′0″E / 9.25000°N 123.16667°E / 9.25000; 123.16667
Heograpia
Ti Bantay Talinis ket mabirukan idiay Filipinas
Bantay Talinis
Bantay Talinis
Mapa ti Filipinas
LokasionNegros Oriental, Filipinas
Heolohia
Tawen ti batoNaladaw a Mioseno[2]
Kita ti bantayKompleks a bulkan
Arko/barikesBulkaniko a Barikes ti Negros
Naudi a bimtakUnknown

Ti Bantay Talinis, naamammuan pay a kas ti Cuernos de Negros (Sarsara ti Negros), ket kompleks a bulkan idiay probinsia ti Negros Oriental, Filipinas. Iti agarup a 1,903 metro (6,243 ft)[1][3] iti ngato ti lessaad ti baybay, daytoy ket isu ti maikadua a kangatuan a bantay idiay Isla ti Negros kalpasan ti Bantay Kanlaon. Ti bulkan ket mabirukan iti 9 km (5.6 mi) iti abagatan a laud ti ili ti Valencia; ken 20 km (12 mi) manipud idiay Siudad ti Dumaguete, ti kapitolio ti probinsia.

Heolohia[urnosen | urnosen ti taudan]

T Bantay Talinis ket indasig babaen ti Instituto ti Bulkanolohia ken Seismolohia ti Filipinas a kas mabalin nga aktibo a bulkan a mangporma ti paset ti Bulkaniko nga Arko ti Negros. Dagiti kaaduan a bato a mabirukan iti dayta a bantay ket dagiti Andesita ken basalto. Daytoy ket addaan ti diametro ti babana iti 36 kilometro (22 mi), ti bulkaniko a kompleks ket buklen dagiti nadumaduma a bulkaniko a kono ken dagiti pantok, ti karimbawan ket ti Talinis, Cuernos de Negros, Guinsayawan, Pantok Yagumyum ken Simborio Guintabon.[4] Ti kabambantayan ket nakaro a pumaroliko nga addaan kadagiti adu a solpatara ken dagiti butbut ti alibungubong a mabirukan kadagiti bakrasna nga inus-usar para iti panagpataud ti elektrisidad. Ti Akin-abagatan a Lugar ti Pagpataudan ti Heotermal ti Negros idiay Palinpinon ket agpataud ti 192.5 MW.[5][6]

Turismo[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti bulkaniko a kompleks ti Bantay Talinis ket nadayeg kadagiti agbisbisita para iti masna a kapintas ti bakir ken dagiti adu a bulkaniko a danaw a napalikmutan babaen dagiti bantay.

Ti Danaw Balinsasayao

Masna a Parke ti Singin a Dandanaw ti Balinsasayao[urnosen | urnosen ti taudan]

Iti kaunegan ti kompleks ti bulkan ket ti Masna a Parke ti Singin a Dandanaw ti Balinsasayao, ti nailian a parke a nabangon idi Nobiembre 21, 2000 babaen ti Proklamasion Blng. 414. Daytoy ti kaaduan a mabisbista a parke iti kaunegan a pakabirukan ti singin nga abut ti bulkan a dandanaw iti Balinsasayao ken Danao, nga insina laeng babaen ti akikid a pantok ti bantay.[7] Ti Danaw Kabalin-an, ti basbassit a danaw, ket mabirukan sakbay dagitoy dua a danaw. Amin dagitoy tallo a danaw ket mabirukan idiay uneg ti Kaldera ti Guintabon.[8][9]

Pannagna iti Bantay Talinis[urnosen | urnosen ti taudan]

Ti Bantay Talinis ket nalaka a mauli babaen kadagiti masna a dalan a mangrugi idiay Bidjao, Dauin ken Apolong, Valencia.[10][11] Adda met dagiti nadumaduma nga abut ti bulkan a danaw: ti Danaw Yagumyum ket adda iti nagbaetan ti Pantok Yagumyum ken ti kangrunaan a pantok ti Cuernos de Negros; ti Danaw Nailig ken Danaw Mabilog ket dagiti abut ti bulkan a danaw idiay asideg ti pantok. Ti Danaw Nailig ket agserbi a kas ti kangrunaan a pagkampuan a lugar, ken makapan iti pantok babaen ti 30-minuto a pannagna. Ti pantok ket napuskol a bakir ken kaaduna a naabbongan iti angep. [12] Ti asupre a butbut ti Kaipohan, ti maysa a lugar dagiti natay a kayo ken napapudaw a batbato, ket mabirukan iti dalan a mapan idiay Apolong, Valencia.

Kitaen pay[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti akinruar a silpo[urnosen | urnosen ti taudan]

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ a b Mountaineering Page from geocities
  2. ^ Taylor, Brian ken ni Naitland, James Preston. "Active margins and marginal basins of western Pacific", p.119. American Geophysical Union, Washington DC, 1995.
  3. ^ Pakaaamo ti Siudad ti Dumaguete
  4. ^ "Cuernos de Negros Synonyms and Subfeatures". Programa ti Global a Bulkanismo. Naala idi 2011-08-07.
  5. ^ "Dagiti Heotermal a Ganadat - Southern Negros Geothermal Production Field (SNGPF)". Energy Development Corporation. Naala idi 2011-08-07.
  6. ^ "Plant Profile - Palinpinon Geothermal Power Plant". PSALM Philippines. Naala idi 2011-08-07.
  7. ^ geocities.com, MT TALINIS (CUERNOS DE NEGROS)
  8. ^ "Nasalakniban a Lugar iti Rehion 7". Nasalakniban a LUglugar ti Filipinas ken Opisina ti Kaatapan. Naala idi 2011-08-08.
  9. ^ (2009-11-20). "Agpanuynuy iti Karisma iti Negros Oriental". Naala idi 2011-08-07.
  10. ^ negroschronicle.com, Bantay Talinis ti Valencia
  11. ^ negrosanon.org, Dandanaw Yagumyum ken Nailig idiay Bantay Talinis
  12. ^ (2009-06-05). "Mt. Talinis/Bediao-Apolong Traverse to Casaroro Falls (1,903+)". Pinoy Mountaineer. Naala idi 2011-08-08.