Benus

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Benus  Ti simbolo ti Benus, maysa a sirkulo nga addaan ti agpadpada a kaatiddog nga ima a kuros iti babana
Ti Benus iti asideg a husto a maris, ti gangani nga agpapada a pusasaw a kulaba, nupay kasta daytoy nga imahen ket nabalbaliwan tapno makita dagiti ramramit.[1] Ti sinanpilid ti planeta ket agarup a tallo a pagkapat a nasilnagan. Gangani nga awan ti panakasabsabali wenno salaysay a makita kadagiti ulep.
Ti Benus iti husto a maris. Ti rabaw ket nalemmengan babaen dagiti napuskol nga ulep.
Dagiti pagnaganan
Pannakaibalikas Dumngegi/ˈvnəs/
Panangilasin Benusiano wenno (sagpaminsan) Cytherean, Benereano
Panawen J2000
Aphelion
  • 108,942,109 km
  • 0.728 231 28 AU
Perihelion
  • 107,476,259 km
  • 0.718 432 70 AU
Semimayor a panagtayyek
  • 108,208,930 km
  • 0.723 332 AU
Panakaidumduma 0.006 8
Panawen ti panagliklikmut
Sinodiko a panawen 583.92 nga al-aldaw
Promedio a kapardas ti panagliklikmut 35.02 km/s
Medio nga anomalia 50.44675°
Panaglikigan
Longitud  iti panagngato a buko 76.670 69°
Pangsuppiat iti perihelion 54.852 29°
Dagiti satelites Awan
Maipapan ti bagi a pakaidumaan
Medio a rayus
  • 6,051.8 ± 1.0 km
  • 0.949 9 ti Daga
Panakadalumpinas 0
Kalawa ti rabaw
  • 4.60×108 km2
  • 0.902 ti Daga
Kadakkel
  • 9.38×1011 km3
  • 0.866 ti Daga
Kapuskol
  • 4.868 5×1024 kg
  • 0.815 ti Daga
Medio a densidad 5.204 g/cm3
Pigsa a mangguyod ti rabaw nga ekuador
Kapardas a panaglibas 10.46 km/s
Panagtayyek ti bituen
a panawen
−243.018 5 aldaw
Kapardas a panagtayyek nga ekuador 6.52 km/h (1.81 m/s)
Batuag a pagtayyekan 177.3°
Amianan nga ungto kanawan nga agpangato
  • 18 o 11 min 2 s
  • 272.76°
Amianan nga ungto panaglikig 67.16°
Albedo
Rabaw temp.
   Kelvin
   Celsius
min mean max
735 K
460 °C
Nalawag a kinadakkel
  • karanigan −4.9(immindayon)
  • −3.8 (napno)
Anggulo a diametro 9.7"–66.0"
Tangatang
Rabaw a presion 93 bar (9.3 MPa)
Panakaibuklan

Ti Benus ket isu ti maikadua a planeta manipud ti Init, a pagtaytayyekenna ti tunggal 224.7 nga al-aldaw ti Daga. Kadagiti Ilokano, ti Benus ket naamammoan kadagiti nagan a baggák, kamuntatála ken palpallátok. Daytoy a planet a ket nainaganan kenni Benus, ti Romana diosa iti ayat ken pintas. Kalpasan ti Bulan, isu daytoy ti karaniagan a masna a banag iti rabii a langit, a makaabot daytoy ti nalawag a kapigsa iti −4.6, naranigen daytoy nga agsaruag ti anniniwan. Gapu ti Benus ket maysa nga nakapkapsut a planeta manipud ti Daga, agparang daytoy a kas saan nga umadayo iti Init: ti panagbennatna ket makadanon ti kadakkel iti 47.8°. Ti Benus ket madanonna ti karaniganna sakbay ti ileleggak ti init wenno sakbay ti ilelennek ti init, daytoy ti gapu a naamammoan a kas ti Agsapa Bituen wenno Rabii a Bituen.

Ti Benus ket naidasig a kas maysa a naindagaan a planeta ken sappaminsan a matawtawagan a kas ti "kabsat a planeta" ti Daga gapu ti agpadpada a kadakkel, grabidad, ken ti kaaduan a panakaaramid. Ti Benus ket naabbongan ti saragasag nga ap-ap kadagiti naballatek unay nga ulep iti sulpuriko nga asido, nga agpawil a makita tti rabawna manipud ti tangatang iti makita a lawag. ti Benus ket addaan ti kapuskolan a tangatang kadagiti amin a naindagaan a planeta iti Sistema Sola, a kaaduan a nabuklan daytoy ti karbon dioksido. Ti tangatang a presion iti rabaw ti planeta ket 92 a napigpigsa ngem ti Daga. Ti Benus ket awanan ti karbon a siklo tapno makaala ti karbon para kadagiti batbato ket langlanga ti rabawna, wenno awan pay daytoy kadagiti organiko a biag nga agsagepsep iti daytoy iti biomasa. Ti Benus ket adda pammati a dayty ket addan idi kadagiti taaw,[2] ngem dagitoy ket bimbawbawidi ngimmato ti temperatura gapu ti timmalaw nga inbernadero a pagangayan.[3] Ti danum ket seguro a napotodisosiasion, ken, gapu ta awan ti magnetiko a lugar ti planeta, ti nawaya hidroheneo ket naitanod iti interpanetario a law-ang babaen ti solar nga angin.[4] Ti rabaw ti Benus ket namaga a desierto a langa nga addaan kadagiti kasla baldosa a batbato, a kanayon a napasadiwa babaen ti by bulkanismo.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]

  1. ^ Emily Lakdawalla, Ti langa ti Benus ket Makauma ngem ti Maipanunutam nga Aramidna, Blog ti Kagimongan ti Planeta, Sept. 21 2009 (naala idi Dis. 4 2011)
  2. ^ Hashimoto, G. L.; Roos-Serote, M.; Sugita, S.; Gilmore, M. S.; Kamp, L. W.; Carlson, R. W.; Baines, K. H. (2008). "Ti Felsic ti ukis ti nangato a daga idiay Benus a naipaltiing babaen ti datos ti Galileo nga Asideg nga Inpraroho a Panagmapa ti Espektrometro". Warnakan iti Heopisikal a Panagsukisok, Dagiti planeta 113: E00B24. Bibcode:2008JGRE..11300B24H. doi:10.1029/2008JE003134. 
  3. ^ B.M. Jakosky, "Dagiti tangatang iti Naindagaan a Planeta," iti Beatty, Petersen ken Chaikin (eds,), Ti Baro a Sistema Solar, maika-4 nga edision 1999, Sky Publishing Company (Boston) ken Cambridge University Press (Cambridge), pp. 175–200
  4. ^ "Caught in the wind from the Sun". ESA (Venus Express). 2007-11-28. Naala idi 2008-07-12. 

Dagiti silpo ti ruar[urnosen | urnosen ti taudan]