Pluto

Naggapo idiay Ilokano Wikipedia, ti nawaya nga ensiklopedia
Lumaktaw idiay: pagdaliasatan, biruken
Pluto  Astronomikal a simbolo para iti Pluto
Pluto animiert.gif
Pinataud ti kumpiuter a mapa iti Pluto manipud ti Hubble nga imahen, nasentisado a husto a maris ken ti kaaduan ti resolusion iti agdama a teknolohia.
Panakaduktalan
Naduktalan babaen ni Clyde W. Tombaugh
Petsa a panaduktalan Pebrero 18, 1930
Dagiti pagnaganan
MPC a pagnaganan 134340 Pluto
Pannakaibalikas Dumngegi/ˈplt/,
Panakainaganan Pluto
Bassit a planeta
kategoria
Panangilasin Plutoniano
Panawen J2000
Aphelion
  • 7,311,000,000 km
  • 48.871 AU
Perihelion
  • 4,437,000,000 km
  • 29.657 AU
(1989 Sep 05)
Semimayor a panagtayyek
  • 5,874,000,000 km
  • 39.264 AU
Panakaidumduma 0.248 807 66
Panawen ti panagliklikmut
Sinodiko a panawen 366.73 nga al-aldaw
Promedio a kapardas ti panagliklikmut 4.666 km/s
Medio nga anomalia 14.86012204°
Panaglikigan
  • 17.141 75°
  • 11.88° aginggana ti ekuador ti Init
Longitud  iti panagngato a buko 110.303 47°
Pangsuppiat iti perihelion 113.763 29°
Dagiti satelites 4
Maipapan ti bagi a pakaidumaan
Medio a rayus
  • 1,153 ± 10 km
  • 0.18 ti Daga
  • 1161 km (natangken)
Kalawa ti rabaw
  • 1.665×107 km2
  • 0.033 ti Daga
Kadakkel
  • 6.39×109 km3
  • 0.0059  ti Daga
Kapuskol
Medio a densidad 2.03 ± 0.06 g/cm3
Pigsa a mangguyod ti rabaw nga ekuador
Kapardas a panaglibas 1.229 km/s
Panagtayyek ti bituen
a panawen
Kapardas a panagtayyek nga ekuador 47.18 km/h
Batuag a pagtayyekan 119.591 ± 0.014° (iti panagliklikmutan)
Amianan nga ungto kanawan nga agpangato 312.993°
Amianan nga ungto panaglikig 6.163°
Albedo 0.49–0.66 (heometriko, agbalbaliw babaen ti 35%)
Rabaw temp.
   Kelvin
min mean max
33 K 44 K 55 K
Nalawag a kinadakkel 13.65 aginggana ti 16.3
(ti katimbengan ket 15.1)
Natalged a kadakkel (H) −0.7
Anggulo a diametro 0.065" aginggana ti 0.115"
Tangatang
Rabaw a presion 0.30 Pa (kalgaw a kangato)
Panakaibuklan nitroheno, metano, karbon monoksido


Ti Pluto, pormal a panakaidasig 134340 Pluto, ket isu ti maikadua a kadakkelan a naamammoan nga ansisit a planeta iti Sistema Solar (kalpasan ti Eris) ken ti maika sangapulo a kadakkelan a bagi a napalpaliiw a dagus a napakaliklikmutan ti Init. Kasisigud a naidadasig a kas ti makaasiam a planeta manipud ti Init, ti Pluto ket naidasig idi a kas maysa nga ansisit a planeta ken plutoid gapu ti panakaiduktalan a daytoy ket maysa kadagiti dakkel a bagbagi iti uneg ti Kuiper a barikes.

Kasla kadagiti kamkameng iti Kuiper a barikes, ti Pluto ket kangrunaan a nabuklan kadagiti bato ken yelo ken daytoy ket minaig a bassit laeng: agarup a maysa a pagkamnem ti masa iti Bulan ti Daga ken maysa a pagkatlo iti tomona. Addaan daytoy ti eksentriko ken napalikig unay a pagliklikmutan iti 30 aginggana ti 49 AU (4.4–7.4 bilion km) manipud ti Init. Daytoy ket ipanna ti Pluto ti sagpaminsan nga umasideg iti Init ngem ti Neptuno. Manipud idi 2011, daytoy ket 32.1 AU manipud ti Init.

Dagiti nagibasaran[urnosen | urnosen ti taudan]